Την ώρα που ο Λευκός Οίκος χαιρέτιζε την επιλογή του Νούρι Μαλίκι για τη θέση του πρωθυπουργού και τη χαρακτήριζε ως το τέλος του τετράμηνου αδιεξόδου για το σχηματισμό κυβέρνησης και ως σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της απόσυρσης των αμερικάνικων στρατευμάτων από το Ιράκ, η τελευταία έκθεση προς το αμερικάνικο κογκρέσο του ειδικού επιθεωρητή για την ανοικοδόμηση του Ιράκ, στρατηγού Στούαρτ Μπόουεν, που δόθηκε στη δημοσιότητα στο τέλος Απρίλη, αποτελεί ένα ακόμη πλήγμα για την αμερικάνικη κυβέρνηση.
Η έκθεση αυτή αποκαλύπτει ότι το πρόγραμμα ανοικοδόμησης του Ιράκ, ύψους 22 δισ. δολαρίων, βρίσκεται κυριολεκτικά στον αέρα. Λίγα από τα προγραμματισμένα έργα έχουν ολοκληρωθεί, πολλά είναι και θα παραμείνουν μισοτελειωμένα και άλλα δεν ξεκίνησαν καθόλου, ενώ έχουν απομείνει μόλις 2 δισ. δολάρια, τα οποία προορίζονται να διατεθούν σε συγκεκριμένα έργα. Επιπλέον κονδύλια δεν πρόκειται να διατεθούν από την αμερικάνικη κυβέρνηση, ενώ η ευθύνη και το κόστος για την αποπεράτωση των έργων θα μεταβιβαστεί από το 2007 στην ιρακινή κυβέρνηση. Ως αιτίες αυτής της κατάστασης θεωρούνται από τον ειδικό επιθεωρητή η ανεπαρκής επίβλεψη από τις αρμόδιες αμερικάνικες αρχές, οι απάτες των εργολάβων, η διαφθορά των εμπλεκόμενων αξιωματούχων, η αλόγιστη σπατάλη και οι επιθέσεις της ιρακινής αντίστασης.
Παραθέτουμε ενδεικτικά κάποια στοιχεία από την έκθεση Μπόουεν.
♦ Τα δίκτυα της ύδρευσης, της αποχέτευσης και του ηλεκτρικού ρεύματος βρίσκονται ακόμη στο προπολεμικό επίπεδο. Παρά την πρόοδο των εργασιών που σημειώθηκε τους τελευταίους μήνες, λιγότερα από τα μισά έργα ύδρευσης και ηλεκτροδότησης έχουν ολοκληρωθεί.
♦ Το πιο σημαντικό πρόγραμμα στον τομέα της υγείας, ύψους 243 εκατομμυρίων δολαρίων, ξεκίνησε το Μάρτιο του 2004 και προέβλεπε την κατασκευή 150 κέντρων υγείας σ’ όλο το Ιράκ. Σήμερα έχουν ολοκληρωθεί μόνο 6 κέντρα υγείας και 20 ακόμη θα ολοκληρωθούν χωρίς να απαιτείται επιπλέον χρηματοδότηση. Από τα υπόλοιπα 124, άλλα θα παραμείνουν σκελετοί και θα παραδοθούν στη φθορά του χρόνο και άλλα θα μείνουν μόνο στα χαρτιά. Επίσης δαπανήθηκαν 70 εκατομμύρια δολάρια για την αγορά ιατρικού εξοπλισμού που προορίζεται για τα 150 κέντρα υγείας, τα περισσότερα από τα οποία δεν θα λειτουργήσουν ποτέ.
♦ Το Σεπτέμβριο του 2003 ξεκίνησε το πρόγραμμα «Task Force Shield», ύψους 147 εκατομμυρίων δολαρίων, για την εκπαίδευση και τον εξοπλισμό χιλιάδων Ιρακινών, που θα αναλάμβαναν την προστασία των αγωγών πετρελαίου, των γραμμών ηλεκτροδότησης και εκατοντάδων άλλων κρίσιμης σημασίας εγκαταστάσεων στον τομέα της ενέργειας. Η έκθεση Μπόουεν αποκάλυψε ότι υπάρχει τέτοια αποδιοργάνωση, ώστε ήταν αδύνατον να προσδιοριστεί πόσοι Ιρακινοί εκπαιδεύτηκαν, πόσα όπλα αγοράστηκαν και πού κατέληξε μεγάλο μέρος αυτού του οπλισμού. Με βάση τα στοιχεία που κατάφερε να συγκεντρώσει, ο Μπόουεν συμπεραίνει ότι από τις 21.000 Ιρακινούς που καθόριζε το πρόγραμμα να εκπαιδευτούν, μόνο 11.000 περίπου φαίνεται ότι εκπαιδεύτηκαν. Και από τα 9.792 αυτόματα όπλα που αγοράστηκαν, μόνο τα 3.015 εντοπίστηκαν. Οσο για το κομμάτι του προγράμματος που αφορούσε στην προστασία της υποδομής της ηλεκτρικής ενέργειας, εγκαταλείφθηκε σχεδόν μόλις ξεκίνησε.
♦ Την τελευταία βδομάδα του Μαρτίου η παραγωγή πετρελαίου ήταν 2.18 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Το ίδιο διάστημα, πριν την αμερικάνικη εισβολή ήταν 2.6 εκατομμύρια βαρέλια. Το 2005, οι ιρακινές εξαγωγές πετρελαίου ήταν κατά μέσο όρο 1. 4 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα. Στο ίδιο επίπεδο εκτιμάται ότι θα παραμείνουν και το 2006.
Και ενώ οι αμερικάνικες αρχές που έχουν την ευθύνη εφαρμογής του προγράμματος ανοικοδόμησης του Ιράκ αποδεικνύονται στην καλύτερη περίπτωση εντελώς ανεπαρκείς και το ίδιο το πρόγραμμα έχει εξελιχθεί σε σκανδαλώδη επιχείρηση αρπαγής και διασπάθισης δημόσιου χρήματος, τα έργα για την κατασκευή της γιγάντιας αμερικάνικης πρεσβείας μέσα στην Πράσινη Ζώνη προχωρούν κανονικά, με αποτέλεσμα το συγκρότημα της πρεσβείας να είναι το μόνο μεγάλο αμερικάνικο οικοδομικό έργο στο Ιράκ που κατασκευάζεται εμ-πρόθεσμα και χωρίς υπέρβαση του προϋπολογισμού του.
