Ρεκόρ συμμετοχής στις διαδηλώσεις κατά του ρατσισμού στις ΗΠΑ

Το εξεγερτικό κλίμα που κατέκλυσε τις ΗΠΑ μετά από τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ από το φονικό κεφαλοκλείδωμα του μπάτσου που τον συνέλαβε, αποτύπωσαν τέσσερις δημοσκοπήσεις που διεξήχθησαν μέσα στον Ιούνη, σύμφωνα με δημοσίευμα των Τάιμς της Νέας Υόρκης την περασμένη Παρασκευή.
 
Αν και η κορύφωση των διαδηλώσεων φαίνεται να ήταν η 6η Ιούνη, με μισό εκατομμύριο ανθρώπους να διαδηλώνουν σε 550 πόλεις απ’ άκρη σ’ άκρη της Αμερικής, ο συνολικός αριθμός των ανθρώπων που συμμετείχαν στις διαδηλώσεις που κράτησαν πάνω από μήνα και συνεχίζονται μέχρι σήμερα, εκτιμάται μεταξύ 15 και 26 εκατομμυρίων! Ο αριθμός είναι πρωτοφανής στην Ιστορία των ΗΠΑ, σε μία περίοδο μάλιστα που η χώρα μαστίζεται από την πανδημία του νέου κοροναϊού. Και δεν εξηγείται μόνο από την αστυνομική καταστολή που εδώ και χρόνια «ανθίζει» στις ΗΠΑ.
 
Οι διαδηλώσεις τη μέρα της Γυναίκας το 2017 είχαν συγκεντρώσει από τρία μέχρι πέντε εκατομμύρια διαδηλωτές μέσα σε μία μόνη μέρα, όμως αυτό ήταν ένα προγραμματισμένο γεγονός που δεν κράτησε παραπάνω. Το κίνημα που πολιτογραφήθηκε με το σύνθημα «Black Lives Matter» (Οι Ζωές των Μαύρων Μετράνε) έχει ξεπεράσει κατά πολύ αυτά τα νούμερα. Πάνω από 4.700 διαδηλώσεις (140 την ημέρα) έχουν γίνει στις ΗΠΑ σε 2.500 πόλεις, μικρές και μεγάλες.
 
Σύμφωνα με τη μία από τις τέσσερις εταιρίες δημοσκοπήσεων, την Civis Analytics, που φέρεται να εξυπηρετεί επιχειρήσεις και καμπάνιες των Δημοκρατικών, το μεγαλύτερο μέρος των διαδηλωτών είναι νέοι κάτω των 35, ενώ οι περισσότεροι ανήκουν σε ομάδες με αρκετά ψηλά εισοδήματα, άνω των 150 χιλιάδων δολαρίων το χρόνο. Αυτό βέβαια δεν μπορούμε να το διασταυρώσουμε, ούτε να το ενστερνιστούμε, γιατί θα μπορούσε να είναι και χαρακτηριστικό του είδους της δημοσκόπησης που έκανε η Civis, δηλαδή του κοινού στο οποίο απευθύνθηκε. Ενα άλλο στοιχείο από την παραπάνω δημοσκόπηση είναι ότι οι μισοί από τους ερωτηθέντες συμμετείχαν πρώτη φορά σε διαδήλωση και ευαισθητοποιήθηκαν από τα βίντεο της σύλληψης του Φλόιντ που αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο.
 
Αυτές οι δημοσκοπήσεις δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να περιγράψουν το κλίμα που επικρατεί στις ΗΠΑ και την οργή εκατομμυρίων Αμερικανών (μαύρων και λευκών), που βλέπουν να βυθίζονται οι ζωές τους στην κρίση, με την καταστολή πάντα παρούσα. Ωστόσο, αποτυπώνουν σε ένα βαθμό αυτό το κλίμα, που μπορεί να μην αποτελεί ανατρεπτικό κίνδυνο για τον αμερικάνικο καπιταλισμό, όμως είναι σίγουρα ένας νέος πονοκέφαλος που θα κρατήσει καιρό. Και δεν είναι μόνο οι «αναρχικοί» ή οι «μαρξιστές της άκρας αριστεράς», εναντίον των οποίων εκτόξευσε τα βέλη του ο Τραμπ στην ομιλία του της 4ης Ιούλη, που αποτελούν κίνδυνο για το σύστημα…
 
Οπως έχουμε επισημάνει επανειλημμένα από αυτές εδώ τις στήλες, τα αυθόρμητα κινήματα γεννιούνται από τις αντιθέσεις που μαστίζουν τις κοινωνίες που βασίζονται στην εκμετάλλευση. Τέτοια κινήματα θα υπάρχουν, όσο κι αν οι πολιτικοί διαχειριστές του συστήματος θέλουν να τα εξαφανίσουν. Οσο κι αν θέλουν να καταργήσουν την ταξική πάλη (ναι αυτό το… απομεινάρι των μαρξιστικών αναλύσεων, που τους μπαίνει στο μάτι με κάθε ευκαιρία), δε θα το καταφέρουν. Η τάση τους για το μέγιστο κέρδος –που αποτελεί σιδερένιο νόμο στο σύγχρονο καπιταλισμό– οδηγεί σε αύξηση της εκμετάλλευσης, ωθώντας την εργαζόμενη κοινωνία όλο και πιο βαθιά στην εξαθλίωση.
 
Σ’ αυτό το φόντο, οι περιοδικές οικονομικές κρίσεις (όπως αυτή που βιώνουμε σήμερα, η οποία βάθυνε λόγω του κοροναϊού), που ξεσπούν λόγω της τάσης της αύξησης της παραγωγής, που έρχεται σε αντίθεση με τη μείωση της κατανάλωσης, λόγω της περιορισμένης καταναλωτικής δυνατότητας των πλατιών λαϊκών μαζών, αποτελούν εύφορο έδαφος για το ξέσπασμα των αυθόρμητων αυτών κινημάτων.
 
Ετσι και στις ΗΠΑ, η τεράστια ανεργία, όπως μας πληροφορεί το Υπουργείο Εργασίας των ΗΠΑ, εξακολουθεί να παραμένει ακόμα σε επίπεδα ρεκόρ (γύρω στο 11%), παρά την άρση της καραντίνας, με τους επίσημα καταγεγραμμένους ανέργους να είναι 17.7 εκατομμύρια τον Ιούνη, έναντι 23 εκατομμυρίων τον Απρίλη (πέρσι ήταν μόλις 6 εκατομμύρια). Την ίδια στιγμή, αυτοί που δουλεύουν στη μερική απασχόληση για οικονομικούς λόγους (δε βρίσκουν δουλειά πλήρους απασχόλησης) έχουν υπερδιπλασιαστεί από τον περσινό Ιούνη, φτάνοντας στα 10.9 εκατομμύρια τον Απρίλη, για να πέσουν στα 9.1 εκατομμύρια τον Ιούνη. Τον περσινό Ιούνη ήταν μόλις 4.35 εκατομμύρια, δηλαδή λιγότεροι από τους μισούς!
 
Η καραντίνα, σε συνδυασμό με τις απολύσεις, οδήγησε σε τεράστια μείωση της εσωτερικής κατανάλωσης. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Γραφείου Οικονομικής Ανάλυσης των ΗΠΑ (Bureau of Economic Analysis – BEA, ειδική υπηρεσία του υπουργείου Εμπορίου), το πρώτο τρίμηνο του 2020 οι υπηρεσίες καταλυμάτων και διατροφής μειώθηκαν κατά 26.8%, γεγονός που -όπως σημειώνει το BEA- οφείλεται κυρίως στη συρρίκνωση του διατροφικού τομέα.
 
Αυτά τα γεγονότα ήταν που οδήγησαν στο πρωτοφανές μαζικό κίνημα διαμαρτυρίας κατά της αστυνομικής βαρβαρότητας στις ΗΠΑ, με αφορμή την άνανδρη δολοφονία του Φλόιντ από το ρατσιστή μπάτσο. Βαρβαρότητας που άκμαζε και επί Δημοκρατικών, με τον Ομπάμα να μην κάνει τίποτα για να το αλλάξει αυτό.
 
Δεν πρέπει να έχουμε αυταπάτες για τα όρια αυτού του κινήματος. Ενα αυθόρμητο κίνημα, αν δεν συναντηθεί με το συνειδητό του στοιχείο, δηλαδή το πολιτικό του επιτελείο (που δε θα καπελώνει ή καταπνίγει το κίνημα για να καρπωθεί την αγανάκτηση στις επόμενες εκλογές, αλλά θα ανοίγει δρόμους για τη διεύρυνση του και τη συνειδητοποίηση του ότι, χωρίς κοινωνική ανατροπή σε επαναστατική-κομμουνιστική βάση, οι όποιες κατακτήσεις θα είναι πρόσκαιρες), δε θα μπορέσει να πετύχει πολλά πράγματα, σε τελική ανάλυση. Ομως, μέσα στο κίνημα αυτό γεννιούνται οι όροι για να μπορέσει να αναπτυχθεί και το συνειδητό. Μπορεί αυτό στις ΗΠΑ –δυστυχώς και γενικότερα- να φαντάζει «ουτοπία», όμως πόσες φορές στην Ιστορία δεν γέννησαν ανατρεπτικές καταστάσεις αυτές ακριβώς οι «ουτοπίες»; Ο καπιταλισμός έχει φάει τα ψωμιά του και το δείχνει με κάθε ευκαιρία.