Η τουρκική εισβολή στη Συρία, που ξεκίνησε στις 24 Αυγούστου (την ίδια μέρα ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζο Μπάιντεν επισκεπτόταν την Τουρκία) με αμερικάνικη αεροπορική κάλυψη, με την επωνυμία «Ασπίδα του Ευφράτη», περιπλέκει ακόμα περισσότερο την ήδη αδιέξοδη κατάσταση που επικρατεί στη Συρία, πέντε χρόνια μετά από το ξέσπασμα του εμφυλίου (με άμεση ανάμιξη, πολιτική και στρατιωτική, των ιμπεριαλιστικών χωρών και των περιφερειακών δυνάμεων της περιοχής) πολέμου.
Οι στόχοι της τουρκικής πολιτικής ηγεσίας είναι σαφείς. Να «καθαρίσει» όσο μπορέσει μεγαλύτερο τμήμα της συριακής επικράτειας από τους κούρδους αντάρτες και να πλήξει τις δυνάμεις των Κούρδων της Συρίας, που έχουν συστρατευτεί με τους Αμερικάνους στον πόλεμο κατά του Ασαντ και κατά του ISIS.
Από την άλλη, οι Αμερικανοί αναγκάζονται να χειριστούν την κατάσταση ελισσόμενοι μεταξύ των αντιτιθέμενων συμφερόντων των συμμάχων τους, της Τουρκίας από τη μια και των Κούρδων της Συρίας από την άλλη, με στόχο να εδραιώσουν τον επιδιαιτητικό τους ρόλο στην περιοχή και να ανακόψουν τη ρωσική επέλαση που έγειρε την ζυγαριά του πολέμου υπέρ του Ασαντ.
Εδώ όμως είναι που τα πράγματα περιπλέκονται. Γιατί η Τουρκία που χρόνια τώρα ζητά από τους Αμερικανούς να σταματήσουν να στηρίζουν τους «τρομοκράτες» του YPG (της ένοπλης πτέρυγας του κόμματος της Δημοκρατικής Ενωσης – PYD των Κούρδων της Συρίας, που εδρεύουν στην περιοχή της Ροτζάβα) δείχνει αποφασισμένη να συνεχίσει τον πόλεμο εναντίον τους. Ο διοικητής της τουρκμενικής ταξιαρχίας «Σουλτάν Μουράντ» (που υποστηρίζεται από την Τουρκία, αλλά ανήκει στον Ελεύθερο Συριακό Στρατό), Αχμέντ Οσμάν, δήλωσε την προηγούμενη βδομάδα ότι η κατάπαυση του πυρός, που υποτίθεται ότι επιτεύχθηκε μεταξύ Τουρκίας και κούρδων μαχητών και την καλωσόρισε ο εκπρόσωπος τύπου του Λευκού Οίκου, Τζος Ερνεστ, δεν είναι παρά μια προσωρινή ανάπαυλα και ότι η ταξιαρχία του θα επιχειρήσει την κατάληψη της πόλης Μαντζίμπ. Η πόλη αυτή, που βρίσκεται στα δυτικά του Ευφράτη, ανήκε στους τζιχαντιστές αλλά καταλήφθηκε από τις δυνάμεις της συριακής αντιπολίτευσης (και συγκεκριμένα των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων) στις 12 Αυγούστου. Στις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις, που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ και δημιουργήθηκαν τον Οκτώβρη του 2015, εντάσσονται ομάδες του Ελεύθερου Συριακού Στρατού αλλά και η ένοπλη πτέρυγα των Κούρδων της Συρίας (YPG – Ομάδες Λαϊκής Προστασίας). Η ενίσχυση των δυνάμεων αυτών με την κατάληψη της Μαντζίμπ και άλλων περιοχών, τις οποίες αφαίρεσαν από το ISIS, ήταν που οδήγησε την Τουρκία στην απόφαση να τους κόψει τον αέρα, εισβάλλοντας στη Συρία και καταλαμβάνοντας την πόλη Τζαραμπλούς, στα τουρκοσυριακά σύνορα και πολύ κοντά στον ποταμό Ευφράτη.
Μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές (Τετάρτη βράδυ), κάθε προσπάθεια για κατάπαυση του πυρός μεταξύ Τουρκίας και κούρδων ανταρτών έχει πέσει στο κενό, παρά τις προσπάθειες των Αμερικανών. Χαρακτηριστικό του κλίματος που επικρατεί είναι οι αλληλοσυγκρουόμενες δηλώσεις που έγιναν την περασμένη Τετάρτη (31/8) από τους Αμερικανούς και από την Τουρκία. Οι πρώτοι υποστήριξαν ότι επιτεύχθηκε εκεχειρία, ενώ την ίδια στιγμή η Τουρκία διέψευδε!
Η Τουρκία απαιτεί την υποχώρηση των δυνάμεων των YPG ανατολικά του Ευφράτη. Στην ημερήσια συνέντευξη της εκπροσώπου του State Department στις 24ης Αυγούστου (βλ. https://www.state.gov/r/pa/prs/dpb/2016/08/261239.htm#SYRIA), η εκπρόσωπος Τύπου Ελίζαμπεθ Τριντό υποστήριξε ότι οι Κούρδοι έχουν δεσμευτεί να αποχωρήσουν από τις «απελευθερωμένες» περιοχές δυτικά του Ευφράτη και να τις παραδώσουν στους κατοίκους τους. Την ίδια στιγμή, ο εκπρόσωπος των YPG Ρεντούλ Χελίλ δήλωνε το ακριβώς αντίθετο (https://kurdishquestion.com/article/3382-we-will-not-retreat-to-east-of-euphrates-ypg-spokesman-redur-xelil)! Η
«αντίσταση» των μαχητών της Ροτζάβα στις αμερικάνικες επιταγές κράτησε λιγότερο από πέντε μέρες. Οι Αμερικανοί είχαν ζητήσει επιτακτικά από τους Κούρδους να υποχωρήσουν ανατολικά του Ευφράτη απειλώντας τους ότι θα σταματήσουν πια να τους στηρίζουν. Ετσι, την περασμένη Δευτέρα, ο εκπρόσωπος Τύπου των Κούρδων της Συρίας και επικεφαλής του Γραφείου Ενημέρωσης της Ροτζάβα, Ιμπραχίμ Ιμπραχίμ, δήλωσε στο πρακτορείο Ρόιτερς (https://af.reuters.com/article/worldNews/idAFKCN1140F4) ότι οι πόλεις Τζαραμπλούς και Μαντζίμπ ενισχύονται από ομάδες των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων αλλά όχι των YPG, που έχουν υποχωρήσει σε θέσεις ανατολικά του Ευφράτη.
Οι Αμερικανοί, προσπαθώντας να συγκρατήσουν την τουρκική επέλαση που πλήττει θέσεις των Κούρδων της Συρίας (όχι μόνο δυτικά αλλά και ανατολικά του Ευφράτη), εμφανίζονται σφόδρα ενοχλημένοι από τις συγκρούσεις μεταξύ των συμμάχων τους και θεωρούν ανεπίτρεπτο το ότι συνεχίζονται, όπως δήλωσε ο υπουργός Πολέμου, Κάρτερ. Ομως, δε μπορούν να εμποδίσουν την Τουρκία να χτυπάει κουρδικούς στόχους κι αυτό είναι ένα πρόβλημα που δύσκολα θα λυθεί.
Από την άλλη, η Δαμασκός καταγγέλλει τις χώρες που στηρίζουν την Τουρκία ως υποστηρικτές της παγκόσμιας τρομοκρατίας! Η καταγγελία έγινε σε ανακοίνωση του υπουργείου Εσωτερικών της Συρίας, σύμφωνα με το κρατικό ειδησεογραφικό πρακτορείο SANA την περασμένη Δευτέρα (https://sana.sy/en/?p=86741) και αποτυπώνει την ενόχληση του Ασαντ από την τουρκική επέλαση.
Την ίδια στιγμή, η Ρωσία εμφανίζεται επιφυλακτική. Σε δηλώσεις του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών την ίδια μέρα που ξεκίνησε η επιχείρηση «Ασπίδα του Ευφράτη», αναφέρεται ότι η συριακή κρίση θα πρέπει να επιλυθεί μέσω διαλόγου και στη βάση του διεθνούς δικαίου, εκφράζοντας «ανησυχία» για την τουρκική εισβολή στη βόρεια Συρία (https://sputniknews.com/middleeast/20160824/1044600373/russia-turkey-jarablus-syria.html). Η υποκρισία στο απόγειό της. Μετά από μήνες ρωσικών βομβαρδισμών να μιλάει η Ρωσία για «διάλογο»!
Αυτή η ρευστή κατάσταση μπορεί να κρατήσει καιρό, καθώς η Τουρκία δε φαίνεται διατεθειμένη να υποχωρήσει πριν πετύχει τους στόχους της, ενώ δεν έχει επιτευχθεί ακόμα κάποια συμφωνία επί του ζητήματος μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας. Και οι «επαναστάτες» κούρδοι μαχητές, που περίμεναν να τους δώσουν κάποιο ρόλο οι Αμερικανοί, θα καθήσουν στα «κιλά τους» προκειμένου να μη διαταραχτεί η αμερικάνικη πολιτική στη Συρία, που πρέπει να λάβει υπόψη της και τα συμφέροντα του τουρκικού καθεστώτος. Οσο για το πολεμικό σφαγείο, αυτό θα συνεχιστεί επ’ αόριστον, χωρίς δυστυχώς καμία πλευρά να μπορεί να υποστηρίξει ένα δίκαιο πόλεμο.
