Ο Δούκας του Ουέλινγκτον, προειδοποιώντας τους άπληστους πολιτικούς στη Βρετανία για τις κακομελετημένες στρατιωτικές επεμβάσεις στο εξωτερικό, είπε κάποτε: «Τα μεγάλα έθνη δεν κάνουν μικρούς πολέμους». Και εννοούσε ότι οι θεωρούμενες περιορισμένες συγκρούσεις μπορούν να προκαλέσουν φοβερή ζημιά σε ισχυρά έθνη. Έχοντας δει τι προκάλεσε στο Ναπολέοντα ένας μικρός πόλεμος στην Ισπανία, ήξερε για τι μιλούσε.
Ο πόλεμος στο Ιράκ παραπέμπει στον πόλεμο των Μπόερ το 1899 και στην κρίση του Σουέζ το 1956 ως κακομελετημένες επιχειρήσεις που έκαναν στη Βρετανία περισσότερο κακό παρά καλό. Ο πόλεμος αυτός έχει αποδεδειγμένα ενισχύσει την αλ Κάιντα, προσφέροντάς της μια μεγάλη δεξαμενή ακτιβιστών και συμπαθούντων σ’ όλο τον μουσουλμανικό κόσμο που δεν είχε πριν από την εισβολή του 2003. Ο πόλεμος, που ξεκίνησε ως επίδειξη ισχύος της μόνης υπερδύναμης στον κόσμο, μετατράπηκε σε επίδειξη αδυναμίας. Ο στρατός της, 135.000 άντρες, δεν ελέγχει μεγάλο μέρος του Ιράκ.
Η εκστρατεία των βομβιστών αυτοκτονίας στο Ιράκ είναι μοναδική. Ποτέ πριν δεν υπήρχαν τόσοι πολλοί φανατικοί νέοι μουσουλμάνοι πρόθυμοι να αυτοκτονήσουν, προσπαθώντας να καταστρέψουν αυτούς που βλέπουν σαν εχθρούς τους. Μόνο μέσα σε μια μέρα αυτό το μήνα στη Βαγδάτη ανατινάχθηκαν 12 βομβιστές, ενώ έγιναν περισσότερες από 500 επιθέσεις αυτοκτονίας στο Ιράκ την περασμένη χρονιά.
Αυτή η εκστρατεία έχει τώρα επεκταθεί στη Βρετανία και στην Αίγυπτο. Ο πόλεμος στο Ιράκ έχει ριζοσπαστικοποιήσει σημαντικό μέρος του μουσουλμανικού κόσμου. Οι περισσότεροι από τους βομβιστές στο Ιράκ δεν είναι Ιρακινοί, αλλά το δίκτυο των συμπαθούντων και των υποστηρικτών που τους προσφέρει ασφαλή σπίτια, χρήματα, εκρηκτικά, πυροκροτητές, οχήματα και πληροφορίες είναι ντόπιο.
Οι επίμονες αρνήσεις του Τόνι Μπλερ και του Τζακ Στρόου ότι η έχθρα απέναντι στην εισβολή στο Ιράκ υποκίνησε τους βομβιστές είναι αποδεδειγμένα αναληθείς. Τα ευρήματα μιας έρευνας, που πρόκειται να δημοσιευτεί σύντομα, ανάμεσα σε 300 Σαουδάραβες, που συνελήφθηκαν και ανακρίθηκαν από τη σαουδαραβική Υπηρεσία Πληροφοριών καθώς κατευθύνονταν προς το Ιράκ για να πολεμήσουν ή να ανατιναχτούν, δείχνουν ότι πολλοί λίγοι είχαν κάποια προηγούμενη επαφή με την αλ Κάιντα ή κάποια άλλη τρομοκρατική οργάνωση πριν από το 2003. Ήταν η εισβολή στο Ιράκ που τους ώθησε να πάρουν την απόφαση να θυσιάσουν τη ζωή τους.
Οι 36 Σαουδάραβες που ανατινάχτηκαν στο Ιράκ, το έκαναν για παρόμοιους λόγους, σύμφωνα με την ίδια έρευνα, που ανατέθηκε από τη σαουδαραβική κυβέρνηση και πραγματοποιήθηκε από τον εκπαιδευμένο στις ΗΠΑ σαουδάραβα ερευνητή, Ναουάφ Ομπάιντ, στον οποίο δόθηκε άδεια να μιλήσει με αξιωματικούς της σαουδαραβικής Υπηρεσίας Πληροφοριών. Μια άλλη ισραηλινή μελέτη σε 154 ξένους μαχητές στο Ιράκ, που πραγματοποιήθηκε από τo Global Research in International Affairs Centre στο Ισραήλ, κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι σχεδόν όλοι είχαν ριζοσπαστικοποιηθεί μόνο από το Ιράκ.
Πριν από το Ιράκ, αυτοί που έκαναν επιθέσεις αυτοκτονίας ήταν μια μικρή, κυνηγημένη ομάδα. Μετά την εισβολή έχουν γίνει μια ισχυρή δύναμη, η ιδεολογία και η τακτική των οποίων υιοθετούνται από μαχητικές ισλαμικές ομάδες σ’ όλο τον κόσμο. Ο αριθμός τους μπορεί να μην είναι πολύ μεγάλος, αλλά είναι αρκετός για να προκαλούν μακελειό στο Ιράκ και όπου αλλού χτυπούν, είτε στο Λονδίνο είτε στο Σαρμ ελ Σέιχ. Οι βομβιστές έχουν παραλύσει τη Βαγδάτη. Από τότε που έγινε η εισβολή έχω περάσει το μισό χρόνο μου στο Ιράκ. Ποτέ δεν ήταν η χώρα τόσο επικίνδυνη όσο σήμερα. Μερικοί στόχοι χτυπιούνται ξανά και ξανά. Το κέντρο στρατολόγησης στο παλιό δημοτικό αεροδρόμιο al – Muthana στο μέσο της Βαγδάτης έχει χτυπηθεί τουλάχιστον οχτώ φορές.
Οι εκρήξεις των βομβών αυτοκτονίας κάνουν τα παράθυρα να τραντάζονται στα πλαίσιά τους στο δωμάτιό μου στο ξενοδοχείο al – Harma. Μερικές φορές, νομίζοντας ότι τα τζάμια θα θρυμματιστούν, καταφεύγω πίσω από ένα παχύ τοίχο. Το ξενοδοχείο είναι βαριά φρουρούμενο. Μια φορά ο άντρας που ερευνούσε για βόμβες κάτω από τα αυτοκίνητα που έμπαιναν στο συγκρότημα με ένα καθρέπτη στην άκρη ενός ξύλου κρατούσε ένα πιστόλι στο δεξί του χέρι. Αν ανακάλυπτε κάποιο βομβιστή αυτοκτονίας, έπρεπε να τον πυροβολήσει σε κλάσματα δευτερολέπτου στο κεφάλι, πριν εκραγεί η βόμβα.
Οι βομβιστές ή μάλλον τα αμυντικά έργα εναντίον τους έχουν αλλάξει την όψη της Βαγδάτης. Οι θέσεις του αμερικάνικου στρατού και της ιρακινής κυβέρνησης περιβάλλονται από προμαχώνες με τεράστια τσιμεντένια μπλόκα, που ελίσσονται μέσα στην πόλη. Κατασκευασμένοι σε διαφορετικά μεγέθη, καθένας έχει το όνομα μιας αμερικάνικης πολιτείας, όπως Αρκάνσας και Ουισκόνσιν, αυτά τα τσιμεντένια μεγαλιθικά έργα στραγγαλίζουν την πόλη κλείνοντας τόσο πολλούς δρόμους.
Παρά την κάλυψη των γεγονότων στο Ιράκ από τις εφημερίδες και την τηλεόραση, τα ξένα μέσα δεν μπορούν να μεταφέρουν τη φονική και αναρχική ποιότητα της καθημερινής ζωής. Την τελευταία φορά που οδηγούσα από το αεροδρόμιο προς τη δυτική Βαγδάτη στις αρχές Ιουλίου σταματήσαμε ξαφνικά από τον ήχο ομοβροντίας πυροβολισμών. Αποδείχτηκε ότι ήταν οι κομμάντος της αστυνομίας, μια παραστρατιωτική δύναμη 12.000 αντρών, που θεωρείται η αιχμή του δόρατος των κυβερνητικών δυνάμεων εναντίον των ανταρτών. Σ’ αυτή την περίπτωση μετέφεραν στα φορτηγά τους φέρετρα, καλυμμένα με ιρακινές σημαίες, που περιείχαν τα πτώματα δύο αξιωματικών τους που είχαν δολοφονηθεί εκείνο το πρωί, και κινούνταν με ελιγμούς μέσα στην κίνηση πυροβολώντας πάνω από τα κεφάλια μας. Οι οδηγοί πατούσαν απότομα φρένο για να τους ανοίξουν δρόμο, αφού οι άνθρωποι που συλλαμβάνονται από τους κομμάντος, συχνά ανακαλύπτονται αργότερα σε χωματερές, αφού πρώτα βασανίζονται και εκτελούνται.
Η κυβέρνηση, τα μέλη της οποίας σπάνια βγαίνουν έξω από την Πράσινη Ζώνη, κάνει αλλόκοτες προσπάθειες να παρουσιάσει ότι υπάρχουν σημάδια επιστροφής στην ομαλότητα. Την τελευταία βδομάδα μια φιλοκυβερνητική εφημερίδα είχε ένα άρθρο για την ανοικοδόμηση της Βαγδάτης. Πάνω από το άρθρο υπήρχε η φωτογραφία ενός γερανού σε ένα εργοτάξιο. Επειδή όμως δεν υπάρχουν καθόλου γερανοί σε λειτουργία στη Βαγδάτη, η εφημερίδα αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει τη φωτογραφία ενός γερανού που σκουριάζει για περισσότερο από δύο χρόνια, εγκαταλειμμένος στο εργοτάξιο ενός τεράστιου τζαμιού που κατασκεύαζε ο Σαντάμ Χουσεΐν όταν ανατράπηκε.
Το σημερινό απόφθεγμα της αμερικάνικης και της βρετανικής κυβέρνησης είναι να «συνεχίσουμε την πορεία στο Ιράκ». Αυτό μπορεί να είναι χρήσιμη προπαγάνδα στη χώρα τους, όμως αξιωματούχοι της ιρακινής κυβέρνησης ανταπαντούν ότι το Λονδίνο και η Ουάσιγκτον δεν συνεχίζουν καμιά «πορεία» στο Ιράκ, μόνο μια πολιτική ατελείωτων ζιγκ – ζαγκ.
Για τους μελλοντικούς ιστορικούς το Ιράκ πιθανόν να αντικαταστήσει το Βιετνάμ ως παράδειγμα της αλήθειας της ρήσης του Ουέλινγκτον για τους μικρούς πολέμους που κλιμακώνονται σε μεγάλους. Το 2003 οι ΗΠΑ και η Βρετανία ισχυρίζονταν ότι ο Σαντάμ κυβερνούσε ένα ισχυρό κράτος ικανό να απειλήσει τους γείτονές του. Στην πραγματικότητα πίστευαν ότι αυτό είναι ψέματα και περίμεναν μια εύκολη λύση. Τώρα, στο 2005, ανακαλύπτουν με φρίκη ότι υπάρχουν άνθρωποι πραγματικά πιο επικίνδυνοι από το Σαντάμ, και αυτοί είναι εγκλωβισμένοι σε μια σύγκρουση που δεν μπορούν να κερδίσουν.
Με την εκτίμηση του έμπειρου βρετανού δημοσιογράφου του «Independent», ότι ο πόλεμος στο Ιράκ δεν μπορεί να κερδηθεί από την αμερικανοβρετανική συμμαχία, συμπίπτει και ένα από τα ευρήματα της τελευταίας δημοσκόπησης της αμερικάνικης εφημερίδας «USA TODAY». Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση αυτή, περίπου το ένα τρίτο των Αμερικάνων, το 32%, εκτιμά ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να κερδίσουν τον πόλεμο στο Ιράκ και ένα 21% υποστηρίζει ότι θα μπορούσαν να τον κερδίσουν, αλλά δεν νομίζει ότι θα μπορέσουν να το καταφέρουν, ενώ μόλις 43% προβλέπει νίκη. Ένα εξίσου σημαντικό εύρημα της δημοσκόπησης είναι ότι για πρώτη φορά η πλειοψηφία των Αμερικάνων, το 51%, υποστηρίζουν ότι ο Λευκός Οίκος παραπλάνησε σκόπιμα την κοινή γνώμη για τα όπλα μαζικής καταστροφής που υποτίθεται ότι διέθετε ο Σαντάμ Χουσεϊν.
