«Το νέο Αφγανιστάν είναι μύθος. Είναι καιρός να φύγω και να βρω μια δουλειά στο εξωτερικό» (παραθέτουμε εκτενή αποσπάσματα από το άρθρο)
…Εξω από τις σιδερένιες πύλες της ιρανικής πρεσβείας, φορώντας μάλλινους σκούφους και κάπες μέχρι τους αστραγάλους για να αντιμετωπίσουν το χιονόνερο, εκατοντάδες Αφγανοί απλώνουν τις κουβέρτες και γονατίζουν προς τη Μέκκα. Σε κάθε υπόκλιση οι μύτες τους ακουμπούν το γκρίζο μείγμα από λάσπη, χιόνι και ακαθαρσίες των υπόνομων, που καλύπτει τα πεζοδρόμια και τους δρόμους της Καμπούλ. Προσεύχονται να βρουν μια νέα ζωή κάπου αλλού και τροφή για τις οικογένειές τους που λιμοκτονούν καθώς περιμένουν στην ουρά από τα ξημερώματα για να φύγουν από το Αφγανιστάν.
«Μακάρι να μην είχα επιστρέψει ποτέ στην πατρίδα από το Ιράν μετά την πτώση των Ταλιμπάν. Η ζωή μου εκεί ήταν καλύτερη, είχα τουλάχιστον περιστασιακή δουλειά, γι αυτό επιστρέφω». Ο Ζαχίρ Μοχάμαντ περιμένει στην ουρά, μαζί με εκατοντάδες άλλους, για να πάρει ιρανική βίζα. «Νόμιζα ότι μπορούσα να ξαναφτιάξω τη ζωή μου εδώ στην Καμπούλ, όπου γεννήθηκα, αλλά έκανα λάθος, μεγάλο λάθος. Είναι καιρός να πηγαίνω. Εχω ανάγκη να δουλέψω στο εξωτερικό, όπως οι περισσότεροι, σαν φτηνός εργάτης και να στέλνω χρήματα στην οικογένειά μου. Αυτά που ακούμε στο ραδιόφωνο για το νέο Αφγανιστάν δεν είναι παρά όνειρο. Πριν ήμουν πρόσφυγας και τώρα επιλέγω να γίνω ξανά. Δεν είμαι ο μόνος».
Πέντε χρόνια μετά την πτώση του καθεστώτος των Ταλιμπάν, το Αφγανιστάν παραμένει βυθισμένο στη φτώχεια. Η έντονη απογοήτευση με την κυβέρνηση, ιδιαίτερα ανάμεσα στους πρόσφυγες που επέστρεψαν δίνοντας πίστη στις υποσχέσεις για αλλαγές, μεγαλώνει. Ο Observer πληροφορήθηκε ότι υπάρχει τόση μεγάλη ζήτηση διαβατηρίων από Αφγανούς που θέλουν να φύγουν, ώστε το Σαββατοκύριακο εξαντλήθηκαν στο υπουργείο Εσωτερικών τα υλικά από τα οποία κατασκευάζονται τα διαβατήρια.
Σύμφωνα με τις οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, η τεράστια αύξηση των οικονομικών μεταναστών αποκαλύπτει τις ανεπάρκειες της υπό δυτική καθοδήγηση ανοικοδόμησης, η οποία υπολογίζεται ότι έχει κοστίσει μέχρι στιγμής 8 δισ. δολάρια, ανεπάρκειες οι οποίες είναι ανησυχητικά εμφανείς στις υπερσυνωστισμένες φτωχογειτονιές της πρωτεύουσας, Καμπούλ. Εκατοντάδες χιλιάδες έχουν επιστρέψει από το Ιράν και το Πακιστάν, αυξάνοντας τον πληθυσμό της πρωτεύουσας περισσότερο από 2 εκατομμύρια, αλλά με την τοπική ανεργία να φτάνει στο 70% δεν υπάρχει κανένα μέλλον γι αυτούς.
Μια μελέτη του ΟΗΕ την περασμένη χρονιά κατατάσσει το Αφγανιστάν στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου, τοποθετώντας το στην 173η θέση σε σύνολο 178 χωρών για τις οποίες έγινε έρευνα. Για κάθε 1.000 μωρά που γεννιούνται στο Αφγανιστάν, τα 142 πεθαίνουν προτού κλείσουν τον πρώτο χρόνο της ζωής τους. Μια αφγανή έγκυος γυναίκα πεθαίνει κάθε μισή ώρα. Ο μέσος όρος ζωής είναι κάτω από τα 42 χρόνια. Τα τρία τέταρτα των ενηλίκων είναι αναλφάβητοι και λίγα κορίτσια πηγαίνουν σχολείο. Από τα μεγαλύτερα προβλήματα της χώρας είναι οι πρόσφυγες. Ο ΟΗΕ υπολογίζει ότι 4 εκατομμύρια Αφγανοί είναι πρόσφυγες στο Πακιστάν και στο Ιράν και άλλα 2 έχουν ξεριζωθεί από τις εστίες τους στην ίδια τους τη χώρα. Συνολικά, το ένα πέμπτο του πληθυσμού είναι πρόσφυγες, που σημαίνει ότι το Αφγανιστάν αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη προσφυγική κρίση στον κόσμο.
«Οι πρόσφυγες που επέστρεψαν στο Αφγανιστάν έχουν χορτάσει από υποσχέσεις, αλλά δεν βλέπουν σοβαρή βελτίωση στην πράξη», μας είπε ο Γουαντίρ Σαφί, καθηγητής Νομικής στο πανεπιστήμιο της Καμπούλ. «Εκατομμύρια επέστρεψαν με την ελπίδα ότι τους περιμένει ένας νέος ωραίος κόσμος, αλλά δεν βρήκαν ούτε δουλειά, ούτε σπίτι, ούτε ελπίδα.»…
Στα βομβαρδισμένα ερείπια του υπουργείου Ενέργειας στην Καμπούλ, ο οκτάχρονος Νασίρ Σαλάμ χοροπηδά μέσα στη λάσπη, το μπουφάν του ανεμίζει στον αέρα, αποκαλύπτοντας τα κοκαλιάρικα πλευρά του. Τρέχει προς ένα τεράστιο σωρό σκουπιδιών, όπου παιδιά παίζουν με χαρταετούς, από τα πιο δημοφιλή παιχνίδια, παρόλο που οι χαρταετοί κατασκευάζονται από πλαστικές σακούλες και λιγδιασμένα κομμάτια σπάγκου. Τα αγόρια είναι πολύ υποσιτισμένα, τα μαλλιά και η σάρκα τους είναι μια μάζα πληγές. Τα στήθη τους ασθμαίνουν. Στο δρόμο που διατρέχει τη φτωχογειτονιά συγκεντρώνονται οι μητέρες τους, ντυμένες με ρυπαρές μπούργκες, πλησιάζουν στα παράθυρα των αυτοκινήτων και ζητιανεύουν χρήματα. Παντού βλέπεις αργόσχολους άντρες, που στέκονται σε μικρές ομάδες ανάμεσα σε ρυάκια με ακαθαρσίες υπονόμων.
Ο Νασίρ και οι γονείς του είναι ανάμεσα σε εκατοντάδες οικογένειες που έχουν βρει στέγη σ’ αυτό το εγκαταλειμμένο συγκρότημα. Οι περισσότεροι ήταν πρόσφυγες που ενθαρρύνθηκαν να επιστρέψουν στην πατρίδα από το Πακιστάν και το Ιράν μετά την πτώση των Ταλιμπάν, αλλά τώρα στερούνται τα πάντα. Οι οροφές των κτιρίων όπου έχουν καταφύγει μερικοί έχουν καταρρεύσει, ωστόσο τους προσφέρουν κάποια ανακούφιση από το κρύο. Λίγες ανθρωπιστικές οργανώσεις έρχονται εδώ. Οι μόνοι επισκέπτες τον περασμένο μήνα ήταν αξιωματούχοι από ένα υπουργείο, που ήρθαν για να επιθεωρήσουν το μέρος και είπαν ότι θα κάνουν έξωση στους καταληψίες και θα απαιτήσουν την επιστροφή του χώρου στο κράτος….
Εξω από το υπουργείο Εσωτερικών έχει ξεφυτρώσει μια «βιομηχανία» που προσφέρει υπηρεσίες σε κείνους που θέλουν να φύγουν από τη χώρα, από υπαίθριους φωτογράφους που βγάζουν φωτογραφίες για τα διαβατήρια μέχρι ανθρώπους που συμπληρώνουν τα έντυπα για τους αναλφάβητους.
Ο Ταρίκ έχει αγοράσει μια αρχαία μηχανή και βγάζει τουλάχιστον 200 φωτογραφίες για διαβατήρια την ημέρα. «Η ζήτηση –μας είπε – είναι μεγάλη. Ολοι θέλουν να πάνε στο Ιράν και στο Πακιστάν για να δουλέψουν, νέοι και γέροι, κανείς δεν θέλει να μείνει εδώ. Η ουρά για τις βίζες είναι τόσο μεγάλη που χρειάζεται η τροχαία για να βάζει τάξη. Ομως αυτοί που βλέπεις εδώ είναι οι άνθρωποι που θέλουν να μπουν στις χώρες αυτές νόμιμα, πιθανόν γιατί έχουν μπει φυλακή ως παράνομοι μετανάστες και δεν θέλουν να το ξαναπάθουν. Εκατοντάδες χιλιάδες άλλοι θα περάσουν τα σύνορα παράνομα, δεν έχουν άλλη επιλογή» προσθέτει και μας δείχνει μια ομάδα αντρών απέναντι.
