Την όξυνση σε επίπεδα ρεκόρ των εισοδηματικών ανισοτήτων παγκόσμια αποκαλύπτει έκθεση της ΜΚΟ Oxfam με τίτλο «Μία οικονομία για το 1%» (https://www.oxfam.org/en/research/economy-1), που δημοσιεύτηκε στα μέσα του περασμένου Γενάρη. Σύμφωνα με την έκθεση, που επικαλείται στοιχεία της Credit Swiss (στην ετήσια αποτίμηση του παγκόσμιου πλούτου με τίτλο Global Wealth Databook 2015), το πλουσιότερο 1% των ανθρώπων του πλανήτη κατέχει περισσότερο πλούτο από όσον κατέχει όλο μαζί το 99%!
Φορολογικοί παράδεισοι
Ενα παγκόσμιο δίκτυο φορολογικών «παραδείσων» (με τις γνωστές offshore εταιρίες) δίνει τη δυνατότητα στους καπιταλιστές να κρύβουν τεράστια ποσά (της τάξης των 7.6 τρισεκατομμυρίων δολαρίων) για να μη φορολογούνται. Με τον τρόπο αυτό, γλιτώνουν φόρους της τάξης των 190 δισ. δολαρίων κάθε χρόνο.
Για να υπάρχει ένα μέτρο σύγκρισης, το παραπάνω ποσό ξεπερνά το ετήσιο ΑΕΠ της Γερμανίας και της Βρετανίας μαζί! Σύμφωνα με τα στοιχεία 200 εταιριών που επεξεργάστηκε η Oxfam, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται μερικές από τις μεγαλύτερες εταιρίες του κόσμου, οι 9 στις 10 έχουν παρουσία σε έναν τουλάχιστον φορολογικό «παράδεισο». Οι επενδύσεις σε αυτούς τους «παραδείσους» το 2014 τετραπλασιάστηκαν σε σχέση με το 2001.
Για να έχετε μία πιο ανάγλυφη εικόνα του μεγέθους αυτών των επενδύσεων, αναφέρουμε ότι το 30% του πλούτου των πλουσιότερων κατοίκων της Αφρικής (γύρω στα 500 δισ. δολάρια) βρίσκεται σε φορολογικούς «παραδείσους» offshore. Εκτιμάται ότι με αυτό τον τρόπο κάθε χρόνο οι αφρικανικές χώρες χάνουν 14 δισ. δολάρια από φόρους. Τα χρήματα αυτά, όπως επισημαίνει η Oxfam, θα επαρκούσαν για να πληρωθεί η υγειονομική περίθαλψη τεσσάρων εκατομμυρίων παιδιών και οι μισθοί δασκάλων για να μπορούν να μαθαίνουν γράμματα όλα τα παιδιά της Αφρικής.
Οι πλούσιοι πλουσιότεροι
Το 2015, οι 62 πλουσιότεροι άνθρωποι στον κόσμο (από τους οποίους οι 53 είναι άντρες) κατείχαν τον ίδιο πλούτο με 3,6 δισεκατομμύρια ανθρώπους (το μισό όσων ανήκουν στην κατώτατη εισοδηματική κλίμακα παγκόσμια). Το 2010, οι πλουσιότεροι άνθρωποι που βρίσκονταν σε αυτή την κατάσταση ήταν 388. Δείγμα της συγκεντροποίησης του πλούτου στην εποχή μας.
Ο πλούτος αυτών των 62 πλουσιότερων ανθρώπων αυξήθηκε κατά 45% μέσα στα τελευταία πέντε χρόνια (από το 2010). Η αύξηση ξεπέρασε το μισό τρισ. δολάρια (542 δισ. για την ακρίβεια), φτάνοντας στα 1.76 τρισεκατομμύρια δολάρια!
Και οι φτωχοί φτωχότεροι
Αντίθετα, ο πλούτος του 50% των ανθρώπων που ανήκουν στην κατώτατη εισοδηματική κλίμακα παγκόσμια μειώθηκε κατά περισσότερο από ένα τρισεκατομμύριο δολάρια την ίδια χρονική περίοδο, σημειώνοντας μείωση κατά 38%.
Από τις αρχές του αιώνα, το φτωχότερο μισό του ανθρώπινου πληθυσμού έχει λάβει μόλις το 1% της αύξησης του παγκόσμιου πλούτου. Το μισό αυτής της αύξησης πήγε στο 1% των πλουσιότερων ανθρώπων του πλανήτη.
Το μέσο ετήσιο εισόδημα του φτωχότερου 10% των ανθρώπων του πλανήτη αυξήθηκε μόλις κατά τρία δολάρια κάθε χρόνο για το χρονικό διάστημα ενός τετάρτου του αιώνα. Το ημερήσιο εισόδημά τους αυξανόταν κατά λιγότερο από ένα σεντ κάθε χρόνο.
Εισοδηματικό χάσμα
Το χάσμα μεταξύ του μέσου εργαζόμενου και των ανώτερων στελεχών διευρύνεται ταχύτατα. Ενώ οι περισσότεροι εργαζόμενοι βλέπουν τους μισθούς τους να παραμένουν σχεδόν στάσιμοι, η αύξηση των μισθών των ανώτερων στελεχών είναι αλματώδης.
Αναλύοντας τα δεδομένα εργαζόμενων γυναικών ανά τον κόσμο, η Oxfam διαπιστώνει ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να αποτελούν την πλειοψηφία των χαμηλότερα αμειβόμενων εργαζομένων και να εργάζονται στις πιο επισφαλείς εργασίες. Εντωμεταξύ, τα μεγαλοστελέχη (CEO) στις μεγαλύτερες αμερικάνικες εταιρίες είδαν την τελευταία επταετία (από το 2009) τις αμοιβές τους να εκτοξεύονται στα ύψη, σημειώνοντας αύξηση 54,3%. Αυτό όμως δεν γίνεται μόνο στις εταιρίες της Δύσης αλλά και στην Ινδία, όπου ο CEO μίας κορυφαίας εταιρίας πληροφορικής κερδίζει 416 φορές περισσότερα χρήματα από έναν τυπικό υπάλληλό της.
Παραμύθι η μείωση της «ακραίας φτώχειας»
Πολλές φορές η Παγκόσμια Τράπεζα και το ΔΝΤ καμαρώνουν για τη «ραγδαία μείωση της ακραίας φτώχειας», που την καθορίζουν ως επιβίωση με λιγότερα από 1,9 δολάρια την ημέρα (σε τιμές 2011) κατ' άτομο. Το όριο αυτό ήταν για επτά χρόνια (από το 2008) κολλημένο στα 1,25 δολάρια την ημέρα (σε τιμές 2005) και η Παγκόσμια Τράπεζα αποφάσισε να το αυξήσει ώστε να λαμβάνεται υπόψη ο παγκόσμιος πληθωρισμός. Η Παγκόσμια Τράπεζα ισχυρίζεται ότι τα 1,90 δολάρια σε τιμές 2011 έχουν την ίδια αγοραστική ικανότητα με 1,25 δολάρια σε τιμές 2005 (https://www.worldbank.org/en/topic/poverty/brief/global-poverty-line-faq).
Η ιδέα να θεσπιστεί ένα όριο «ακραίας φτώχειας» προέκυψε από μία ομάδα «ειδικών» της Παγκόσμιας Τράπεζας το 1990. Οι «ειδικοί» αυτοί πήραν το μέσο όρο των έξι φτωχότερων χωρών του πλανήτη και τον ονόμασαν όριο «ακραίας φτώχειας». Ετσι, το 1990 το όριο υπολογίστηκε στο 1 δολάριο την ημέρα ανά άτομο. Σήμερα, όπως μας πληροφορεί η Παγκόσμια Τράπεζα, λαμβάνεται ο μέσος όρος των 15 φτωχότερων χωρών. Δηλαδή επιλέχτηκε μεγαλύτερο εύρος.
Το πρώτο που πρέπει να σημειώσουμε είναι ότι το όριο αυτό είναι καθαρά εισοδηματικό. Δεν λογαριάζει ούτε κοινωνικές παροχές, ούτε κοινωνική ασφάλιση, ούτε την πρόσβαση σε καθαρό νερό ή στοιχειώδεις συνθήκες υγιεινής, περίθαλψης και διαβίωσης. Επόμενο είναι, λοιπόν, να αποτελεί έναν καθαρά λογιστικό όρο που εισάγεται αυθαίρετα για να μετρήσει τον αριθμό των ανθρώπων που εξαθλιώνονται, έτσι όπως βολεύει ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς όπως η Παγκόσμια Τράπεζα.
Ποιος όμως μπορεί να ισχυριστεί ότι ένας άνθρωπος που ζει με τρία ή τέσσερα δολάρια την ημέρα έχει ξεφύγει από τα δίχτυα της απόλυτης εξαθλίωσης; Αυτό μόνο η Παγκόσμια Τράπεζα μπορεί να το κάνει. Και το κάνει για να δείξει ότι η εξαθλίωση μειώνεται παγκόσμια, την ίδια στιγμή που όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι η φτώχεια αυξάνεται! Τα συμπεράσματα δικά σας.
