Η θύελλα που προκάλεσε η δημοσιοποίηση μέσω των μεγαλύτερων ΜΜΕ του πλανήτη των 400.000 περίπου εμπιστευτικών εγγράφων του αμερικάνικου στρατού από τον ιστότοπο Wikileaks στις 22 Οκτωβρίου, που καλύπτουν την περίοδο από το 2004 μέχρι τις αρχές του 2010, δε λέει να κοπάσει. Παρόλο που όσα αποκαλύπτουν δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Ηταν γνωστά από διάφορα δημοσιεύματα, που συνήθως διαψεύδονταν ή αγνοούνταν από τις δυνάμεις κατοχής. Η σημασία των ντοκουμέντων που έφερε στο φως της δημοσιότητας η Wikileaks έγκειται στο ότι επιβεβαιώνουν με λεπτομέρειες και συγκεκριμένα στοιχεία τις φρικαλεότητες που έχουν διαπράξει οι δυνάμεις και οι αρχές κατοχής στο Ιράκ.
Από τα εμπιστευτικά έγγραφα που δημοσιοποίησε η Wikileaks, προκύπτουν, μεταξύ άλλων, τα εξής ενδιαφέροντα σημεία:
Βασανιστήρια
Ηταν γνωστό ότι εκατοντάδες κρατούμενοι, στην πλειοψηφία Σουνίτες, είχαν υποβληθεί σε φρικτά βασανιστήρια, κάποιοι μέχρι θανάτου, στις ιρακινές φυλακές από ιρακι- νούς δήμιους και ότι οι Αμερικάνοι αγνοούσαν σκόπιμα και συστηματικά τις αναφορές για βασανιστήρια. Αυτό που δεν ήταν γνωστό και αποκαλύπτεται από τα ντοκουμέντα της Wikileaks είναι ότι ήταν επίσημη πολιτική των δυνάμεων κατοχής να μην ερευνούν τις αναφορές αυτές, με βάση μια μυστική διαταγή με τον κωδικό «Frago 242».
Σε εκατοντάδες ντοκουμέντα αναφέρονται βασανισμοί με ξυλοδαρμούς, μαστιγώματα, καψίματα, ηλεκτροσόκ και σεξουαλική κακοποίηση και τα όργανα που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι ηλεκτρικά καλώδια, μεταλλικές βέργες και ξύλινα κοντάρια. Επίσης ότι οι Αμερικάνοι απειλούσαν κρατούμενους που ανέκριναν ότι θα τους παραδώσουν στα χέρια ιρακινών δήμιων προκειμένου να τους αποσπάσουν ομολογίες. Αναφέρεται ακόμη ότι, λόγω έλλειψης χώρου, κρατούμενοι στοιβάζονταν σε πρόχειρες φυλακές. Το Νοέμβριο του 2005, αμερικάνοι στρατιώτες βρήκαν 173 κρατούμενους με καψίματα από τσιγάρα, πληγές και σπασμένα οστά στοιβαγμένους σε ένα αστυνομικό κέντρο κράτησης κοντά στη Βαγδάτη. «Πολλοί κρατούμενοι βήχουν (αναφέρει το σχετικό έγγραφο)…. Περίπου 95 κρατούνται σε ένα δωμάτιο και κάθονται σταυροπόδι με δεμένα μάτια, όλοι κοιτάζοντας προς την ίδια κατεύθυνση. Οπως είπε ένας κρατούμενος, 12 κρατούμενοι έχουν πεθάνει από ασθένειες τις τελευταίες βδομάδες».
Απώλειες
Από τα ντοκουμέντα αποδεικνύεται ότι ο αμερικάνικος στρατός όχι μόνο κατέγραφε τις απώλειες ιρακινών πολιτών, παρά τις δηλώσεις ανώτατων αμερικάνων αξιωματού-χων για το αντίθετο, αλλά ότι ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων είναι πολύ μεγαλύτερος. Συγκεκριμένα, από την αμερικάνικη εισβολή το 2003 μέχρι το τέλος του 2009 είχαν καταγραφεί τουλάχιστον 109.032 θάνατοι Ιρακινών, από τους οποίους 66.081 ήταν άμαχοι. Ομως η ανεξάρτητη βρετανική ιστοσελίδα Iraq Body Count ανακοίνωσε ότι η ανάλυση ενός δείγματος 860 εγγράφων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι στον αριθμό αυτό πρέπει να προστεθούν τουλάχιστον 15.000 επιπλέον θάνατοι αμάχων συν 1.200 στη μεγάλη μάχη της Φαλούτζα το 2004, που είχαν καταγραφεί από την Iraq Body Count, όχι όμως από τον αμερικάνικο στρατό.
700 νεκροί σε σημεία ελέγχου
Αποδεικνύεται ότι περίπου 700 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 2.000 τραυματίστηκαν σε περισσότερα από 14.000 περιστατικά βίας, που συνέβηκαν όταν τα θύματα πλησίασαν σε σημεία ελέγχου του αμερικάνικου στρατού τα τελευταία έξι χρόνια. Αναφέρονται τουλάχιστον πέντε περιπτώσεις με θύματα έγκυες γυναίκες. Μια απ’ αυτές είναι η 35χρονη Nabiha Jassin που σκοτώθηκε μαζί με την ξαδέλφη της που τη συνόδευε, όταν το αυτοκίνητο που οδηγούσε ο αδελφός της για να την πάει στο μαιευτήριο να γεννήσει γαζώθηκε από σφαίρες καθώς πλησίαζε με ταχύτητα σε ένα αμερικάνικο στρατιωτικό φυλάκιο, που είχε στηθεί πρόσφατα και δεν το γνώριζαν. Ανάμεσα στους νεκρούς είναι επίσης ολόκληρες οικογένειες, κωφοί, τυφλοί και διανοητικά ανάπηροι, που δεν μπορούσαν να ακούσουν, να δουν ή να αντιληφθούν τις προειδοποιήσεις των αμερικάνων στρατιωτών, καθώς και τουλάχιστον 30 παιδιά.
Τα αποσπάσματα θανάτου
Μέσα από τα ντοκουμέντα διαφαίνεται η στενή σχέση του ιρακινού πρωθυπουργού Νούρι αλ – Μαλίκι με τα αποσπάσματα θανάτου του υπουργείου Εσωτερικών, με τη συναίνεση ή τουλάχιστον με την ανοχή των Αμερικάνων, αλλά και η σχέση των Αμερικάνων μ’ αυτά. Και κατά συνέπεια, η ευθύνη που έχουν και η ανάμειξή τους στο εμφύλιο μακελειό.
Ιδού ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από σχετικό σχόλιο του βρετανικού «Independent» (23/10/ 10):
«Από το καλοκαίρι του 2004 το Ιράκ σύρθηκε σε ένα σεχταριστικό εμφύλιο πόλεμο μεγάλης αγριότητας καθώς η Αλ – Κάιντα εξαπέλυσε επιθέσεις εναντίον των Σιιτών που προοδευτικά υπερίσχυσαν στην κυβέρνηση. Από τα τέλη του 2004, στρατεύματα του υπουργείου Εσωτερικών που εκπαιδεύτηκαν από τους Αμερικάνους συμμετείχαν σε βάρβαρες επιδρομές σε σουνιτικές ή θεωρούμενες μπααθικές περιοχές. Ανθρωποι διαπρεπείς επί των ημερών του καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεΐν συλλαμβάνονταν και εξαφανίζονταν για λίγες μέρες και τελικά τα πτώματά τους ανακαλύπτονταν, με έντονα τα σημάδια των βασανιστηρίων, πεταμένα στην άκρη των δρόμων.
Ιρακινοί ηγέτες ψιθύριζαν ότι οι Αμερικάνοι είχαν εμπλακεί στην εκπαίδευση αυτών που στην πραγματικότητα ήταν αποσπάσματα θανάτου με επίσημη αμφίεση. Λεγόταν ότι η αμερικάνικη δράση είχε πρότυπο τις μεθόδους ενάντια στην εξέγερση που εφαρμόστηκαν στο Ελ Σαλβαντόρ από τις εκπαιδευμένες από τους Αμερικάνους κυβερνητικές δυνάμεις.
Δεν ήταν μυστικό ότι ο βασανισμός κρατουμένων είχε γίνει ο κανόνας στις ιρακινές φυλακές, που από το 2004 είχαν περάσει υπό τον έλεγχο των ιρακινών δυνάμεων Ασφάλειας. Αντρες που ήταν εμφανώς θύματα βασανισμού στήνονταν συχνά μπροστά στην τηλεόραση και ομολογούσαν φόνους, βασανιστήρια και σεξουαλική κακοποίηση. Ομως μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, γινόταν γνωστό ότι πολλοί απ’ αυτούς που υποτίθεται ότι είχαν δολοφονηθεί ήταν ζωντανοί.
Εκείνη την περίοδο, η σουνιτική κοινότητα τρομοκρατούνταν με μαζικές εκκαθαρίσεις από τις αμερικάνικες δυνάμεις, που μερικές φορές συνοδεύονταν από ιρακινές κυβερνητικές μονάδες, κατά τις οποίες όλοι οι νέοι άντρες στρατεύσιμης ηλικίας συλλαμβάνονταν. Συχνά κάποιοι γεροντότεροι έσπευδαν να ζητήσουν από τους Αμερικάνους να μην παραδώσουν τους συλληφθέντες στον ιρακινό στρατό ή την αστυνομία, που πιθανότατα θα τους βασάνιζαν ή θα τους σκότωναν. Το ηλεκτρικό τρυπάνι ήταν το αγαπημένο τους εργαλείο βασανισμού. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο αμερικάνικος στρατός γνώριζε για όλ’ αυτά.
Από το τέλος του 2007, ο πόλεμος άρχισε να αλλάζει, καθώς οι Αμερικάνοι άρχισαν να εμφανίζονται ως υπερασπιστές της σουνιτικής κοινότητας. Οι επιθέσεις του αμερικάνικου στρατού ενάντια στην Αλ – Κάιντα και στη σιιτική πολιτοφυλακή “Στρατό του Μεχντί” συνοδεύονταν από ένα μεγάλο αριθμό δολοφονιών. Θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να μάθουμε περισσότερες λεπτομέρειες σε ποιο βαθμό ο αμερικάνικος στρατός είχε αναμειχθεί σ’ αυτές τις δολοφονίες, ιδιαίτερα ενάντια στους οπαδούς του εθνικιστή κληρικού Μουκτάντα αλ – Σαντρ».
Χαρακτηριστικό της σχέσης των αποσπασμάτων θανάτου με τον ιρακινό πρωθυπουργό είναι το περιστατικό από τα ντουκουμέντα της Wikileaks που αναφέρεται, μεταξύ άλλων, σε σχετικό ρεπορτάζ του ΑλΤζαζίρα (24/10/10):
«Τον Οκτώβριο του 2006 έγινε γνωστό ότι μια μονάδα του ιρακινού στρατού λήστεψε ανθρώπους στις σουνιτικές γειτονιές της δυτικής Βαγδάτης. Οταν η μονάδα συνελήφθη από αμερικάνους στρατιώτες στις 11 Οκτωβρίου δήλωσε ότι λειτουργεί υπό την εξουσία του ιρακινού πρωθυπουργού Νούρι αλ – Μαλίκι…
Η μονάδα φαίνεται να είναι ένα είδος «απόσπασμα συλλήψεων», που λειτουργεί υπό τις διαταγές του Αλ-Μαλίκι. Ενας αξιωματούχος από το υπουργείο Αμυνας εμφανίστηκε λίγες ώρες αργότερα και ζήτησε από τους Αμερικάνους να απελευθερώσουν τους συλληφθέντες, λέγοντας ότι η αποστολή τους κατευθύνονταν από τον πρωθυπουργό Μαλίκι».
«Οι συχνές επιχειρήσεις καταστολής των αντιπάλων του – προσθέτει το ρεπορτάζ του Αλ – Τζαζίρα – εξηγεί γιατί ο Μαλίκι ήταν στόχος τόσων πολλών και συχνά βίαιων σχεδίων. Δεκάδες αναφορές περιγράφουν απόπειρες δολοφονίας του και άλλες σχέδια που είχαν στόχο να τον τρομοκρατήσουν για να αλλάξει την πολιτική του».
Αντιδράσεις
Το Πεντάγωνο, αφού επιχείρησε να αποτρέψει τη δημοσιοποίηση των ντοκουμέντων και να υποβαθμίσει την υπόθεση με δηλώσεις ότι αυτά που θα αποκαλυφθούν είναι λίγο – πολύ γνωστά, μετά τη δημοσίευσή τους στις 22 Οκτωβρίου, κατηγόρησε τη Wikileaks ότι υποκινεί τον κόσμο να καταπατήσει το νόμο, οργανώνοντας διαρροές και δίδοντας σε αντιπάλους των ΗΠΑ μυστικές πληροφορίες, και ότι θέτει σε κίνδυνο τις ζωές των Αμερικάνων, των συμμάχων τους και των συνεργατών τους. Σημειωτέον ότι το Πεντάγωνο δεν έχει ποτέ παραδεχθεί την αυθεντικότητα των εγγράφων που διαρρέουν, αλλά και ποτέ δεν έχει διαψεύσει τις αποκαλύψεις. Το ίδιο έκανε και τον περασμένο Ιού-λιο που η Wikileaks είχε δώσει στη δημοσιότητα 70.000 εμπιστευτικά έγγραφα από το πόλεμο στο Αφγανιστάν.
Και ενώ για εκατομμύρια Ιρακι- νούς οι αποκαλύψεις της Wikileaks δεν αποτελούν είδηση, ο εκτελών ακόμη χρέη πρωθυπουργού Νούρι αλ – Μαλίκι, λόγω αδυναμίας σχηματισμού κυβέρνησης 7 μήνες μετά τις εκλογές, χαρακτήρισε ακατάλληλη τη χρονική συγκυρία δημοσίευσης των ντοκουμέντων, θεωρώντας ότι υπονομεύει την προσπάθειά του να ξανακερδίσει την πρωθυπουργία. Παράλληλα, υπόσχεται έρευνες και τιμωρίες των ενόχων σε μια προσπάθεια να υποβαθμίσει και να διασκεδάσει τις εντυπώσεις για προσωπικές του ευθύνες για τις μαζικές δολοφονίες Σουνιτών από πιστά στον ίδιο «αποσπάσματα θανάτου» ή τους μέχρι θανάτου βασανισμούς τους στις φυλακές την περίοδο που ο ίδιος βρισκόταν στην εξουσία και οι αμερικάνοι σύμμαχοί του έκαναν τα στραβά μάτια.
Οσο για την προτροπή του Μάνφρεντ Νόβακ, επικεφαλής ερευνητή του ΟΗΕ για θέματα βασανιστηρίων, προς την αμερικάνικη και την βρετανική κυβέρνηση να ξεκινήσουν έρευνες ώστε να εξακριβωθεί αν μέσω των εγγράφων τεκμηριώνονται παραβάσεις της Σύμβασης Εναντίον των Βασανιστηρίων του ΟΗΕ, αλλά και για την απαίτηση της Διεθνούς Αμνηστείας και του «Human Rights Watch» να γίνουν έρευνες και να αποδοθούν ευθύνες, καθώς και για την απόφαση του Συμβουλίου των χωρών του Κόλπου να ζητήσουν από τις ΗΠΑ να διεξάγουν έρευνα για διάπραξη εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας είναι βέβαιο ότι θα μείνουν στο συρτάρι. Αλλωστε, το Πεντάγωνο αρνείται μέχρι στιγμής να διεξάγει επιπλέον έρευνες. Ποιος μπορεί να το πιέσει να κάνει το αντίθετο;
