Μετά από σχεδόν δύο μήνες καθημερινών κινητοποιήσεων σε όλη τη χώρα, το επίμαχο άρθρο 8 του νόμου των «ίσων ευκαιριών», που αφορούσε στο «Συμβόλαιο Πρώτης Πρόσληψης» (CPE) αποσύρθηκε. Για την ακρίβεια, ο Σιράκ αναγκάστηκε να το αποσύρει και να το αντικαταστήσει με κρατικές επιδοτήσεις στους καπιταλιστές που προσλαμβάνουν ανειδίκευτους νέους 16 ως 24 ετών από υποβαθμισμένες περιοχές. Δηλαδή θα τους δίνει τζάμπα κρατικό παραδάκι που θα επιβαρύνει με 180 εκατομμύρια ευρώ τον κρατικό κορβανά, κατά τη συνήθη πρακτική στήριξης των καπιταλιστών από το κράτος, που ακολουθείται σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες (και όχι μόνο).
Ο κρατικός τσαμπουκάς δεν άντεξε το βάρος των διογκούμενων κινητοποιήσεων, που έβγαλαν στους δρόμους των γαλλικών πόλεων πάνω από 3 εκατομμύρια διαδηλωτές, με κλειστά περισσότερα από τα μισά πανεπιστήμια και το ένα τέταρτο των σχολείων όλης της χώρας. Δεν άντεξε ένα κίνημα που πέρα από τη μαζικότητά του δεν πήρε ιδιαίτερα βίαιο χαρακτήρα, αν εξαιρέσουμε τις βίαιες εξάρσεις μιας μικρής μερίδας της νεολαίας των προαστίων, που δεν ήταν πάντοτε σε συμφωνία με τους διαδηλωτές που κινητοποιήθηκαν.
Ομως, παρά το γεγονός ότι αυτό το κίνημα περιορίστηκε στην απόσυρση ενός αντιδραστικού μέτρου, αδυνατώντας να πάρει συνολικό χαρακτήρα ενάντια στην αντεργατική επίθεση του κεφαλαίου (που δεν περιορίζεται στο CPE), παρά το γεγονός ότι αυτό το κίνημα δεν συναντήθηκε με το κίνημα της εξεγερμένης νεολαίας των προαστίων ούτε ξέφυγε από τον θανάσιμο εναγκαλισμό της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας (που έκανε τα πάντα για να περιορίσει το κίνημα στους πιο ανώδυνους για το σύστημα στόχους), πέτυχε το στόχο του.
Το συμβόλαιο πρώτης πρόσληψης ενταφιάστηκε για την ώρα μαζί με τις προσωπικές φιλοδοξίες του πρωθυπουργού Ντε Βιλπέν, που μέσα σε δύο μήνες είδε την δημοτικότητά του να βυθίζεται στα τάρταρα και να προοιονίζεται τον πολιτικό του θάνατο. Τι ήταν αυτό που έκανε την κυβέρνηση να κάνει πίσω; Κι ο πλέον ανενημέρωτος μπορεί εύκολα να καταλάβει: Η μαζικότητα και η αποφασιστικότητα αυτών που συμμετείχαν. Η γαλλική νεολαία θα μπορούσε να ακολουθήσει την πεπατημένη. Θα μπορούσε να υποταχθεί στη μοιρολατρία της «παντοδυναμίας» των «από πάνω». Στο κάτω-κάτω, το CPE δεν ήταν κάτι το τόσο «τρομερό». Οι ελαστικές μορφές απασχόλησης προϋπήρχαν του CPE.
15 διαφορετικά είδη συμβολαίων για νεοπροσλαμβανόμενους προσφέρονται στους καπιταλιστές για να επιλέξουν αυτό της αρεσκείας τους. Συμβόλαια που αποτελούν «μαύρες τρύπες» στις οποίες δεν ισχύει η εργατική νομοθεσία που προστατεύει τους «κανονικά» απασχολούμενους. Μεταξύ αυτών των συμβολαίων είναι και το CNE («Συμβόλαιο Νέας Απασχόλησης») που είναι πανομοιότυπο με το CPE με τη μόνη διαφορά ότι το CNE αφορά μόνο στις μικρές επιχειρήσεις (με λιγότερους από 20 εργαζόμενους). Και φυσικά θερίζουν τα συμβόλαια εποχικής εργασίας, όπως το CDD (Contrat à Durée Déterminée), δηλαδή το «Συμβόλαιο Καθορισμένης Διάρκειας» που εφαρμόζεται στα 3/4 των νεοπροσλαμβανόμενων, δηλαδή στο 13% όλων των εργαζόμενων. Με την εισαγωγή του CPE, η ελαστική απασχόληση θα έπαιρνε απλά νέα ώθηση για να επιτευχθούν οι «πανευρωπαϊκοί στόχοι» της συνόδου της Λισαβόνας: πλήρης ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων.
Ομως οι Γάλλοι νεολαίοι και ιδιαίτερα οι φοιτητές και οι μαθητές που τράβηξαν και το μεγαλύτερο κουπί σ’ αυτό τον αγώνα δε μάσησαν. Μπορεί ο στόχος που έβαλαν να μην ήταν μεγάλος, με την έννοια ότι η απόσυρση του CPE δεν ανατρέπει την αντεργατική πορεία αλλά απλά την επιβραδύνει. Ομως κανείς δε μπορεί να αμφισβητήσει ότι έκαναν ένα βήμα μπρος, στην κατεύθυνση της αντίστασης στα αντεργατικά σχέδια της κυβέρνησής τους. Οπως έκανε και η δική μας νεολαία πριν από πέντε ακριβώς χρόνια, αντιστεκόμενη στο αντιασφαλιστικό έκτρωμα του Γιανίτση. Από κει και πέρα δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτό ήταν μόνο το πρώτο βήμα. Αν δεν υπάρξουν επόμενα βήματα, το κεφάλαιο θα βρει τρόπους να επιταχύνει την αντεργατική του δράση και να ανατρέψει αυτή τη νίκη.
Η νίκη λοιπόν της γαλλικής νεολαίας και ολόκληρης της εργατικής τάξης της Γαλλίας δεν θα πρέπει να μας οδηγεί σε πελάγη ονειροφαντασίας και επαναστατικών ονειρώξεων, αλλά να μας κάνει να θυμηθούμε την τόσο ξεχασμένη τα τελευταία χρόνια δύναμη της μαζικής αντίστασης και της συλλογικής πάλης, αλλά και να μας προβληματίσει για τα επόμενα βήματα που χρειάζονται για να μην πάει στράφι η οποιαδήποτε νίκη μπορούμε να πετύχουμε μέσα σ’ αυτό το σύστημα. Αρκεί να σκεφτεί κανείς σε πόσο δύσκολη θέση θα βρισκόταν η γαλλική κυβέρνηση, αν μπροστά της έβλεπε να γιγαντώνεται ένα κίνημα που δε θα ζητούσε την απόσυρση ενός και μόνο αντιδραστικού μέτρου, αλλά τη συνολική ανατροπή της αντεργατικής επίθεσης, πράγμα που απέφυγαν όπως ο διάολος το λιβάνι να παλέψουν τα συνδικάτα της «αριστεράς» στη Γαλλία.
Μπορεί, όμως, να υπάρξει ένα τέτοιο κίνημα χωρίς τη συνειδητή οργάνωση αυτών που αντιστέκονται, σε ταξική βάση, μακριά και σε αντίθεση με τους συνδικαλιστικούς θεσμούς της αστικής κοινωνίας; Μπορεί να υπάρξει χωρίς την απόφαση να διαθέσουμε χρόνο και κόπο για να χτίσουμε μια νέα συλλογικότητα, που δε θα ζητά ένα «δίκαιο μεροκάματο» αλλά κατάργηση του συστήματος της μισθωτής σκλαβιάς; Αν η νίκη της γαλλικής νεολαίας δεν ειδωθεί κάτω απ’ αυτό το πρίσμα, τότε λυπούμαστε αλλά το «άρωμα Γαλλίας» δεν θα έρθει στην Ελλάδα παρά μόνο σαν ένα ευχάριστο άρωμα για να μας φτιάξει τα κέφια και τίποτε περισσότερο. Ομως, οι εποχές που ζούμε δε χρειάζονται ούτε «αρώματα» ούτε τονωτικές ενέσεις, αλλά περισυλλογή και δράση, αν δεν θέλουμε μετά από το ένα βήμα μπρος να ακολουθήσουν πολλά βήματα πίσω.
