Εντείνονται τις τελευταίες μέρες οι πολιτικές διεργασίες και οι διπλωματικές κινήσεις υπό την κηδεμονία των ΗΠΑ και των ευρωπαίων και αράβων συμμάχων τους, με στόχο από τη μια να ενισχυθεί η υποστηριζόμενη από τις δυνάμεις αυτές πολιτική και ένοπλη αντιπολίτευση στη Συρία και από την άλλη να απομονωθούν οι αντάρτικοι σχηματισμοί μαχητών του ριζοσπαστικού Ισλάμ, που ενισχύουν συνεχώς τη στρατιωτική τους δύναμη και την επιρροή τους ανάμεσα στον πληθυσμό.
Την Παρασκευή 7 Δεκέμβρη πραγματοποιήθηκε στην Αντάλια της Τουρκίας συνάντηση 263 διοικητών αντάρτικων ομάδων οι οποίοι εξέλεξαν μια 30μελή ενιαία στρατιωτική διοί-κηση με αποστολή τη συνένωση και το συντονισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων των διάσπαρτων σ’ όλη τη χώρα αντάρτικων σχηματισμών. Τις συνομιλίες και τις διαδικασίες εκλογής παρακολούθησαν αξιωματούχοι της Ασφάλειας από τις ΗΠΑ, τη Γαλλία, τη Βρετανία, τις χώρες του Κόλπου και την Ιορδανία. Αυτή η 30μελής στρατιωτική διοίκηση θα αποτελέσει τη στρατιωτική πτέρυγα του Εθνικού Συριακού Συνασπισμού των Δυνάμεων της Επανάστασης και της Αντιπολίτευσης, ο οποίος συγκροτήθηκε, κάτω από την έντονη πίεση των Αμερικάνων και των συμμάχων τους, το Νοέμβρη στη σύνοδο της Ντόχα, ως εναλλακτική πολιτική λύση, περισσότερο αντιπροσωπευτική, συνεκτική και αξιόπιστη από το προϋπάρχον Εθνικό Συριακό Συμβούλιο. Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ διεθνών ειδησεογραφικών πρακτορείων, τα δύο τρίτα περίπου των μελών της 30μελούς στρατιωτικής δι-οίκησης έχουν δεσμούς με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και τους Σαλαφιστές και θεωρούνται συνεργάσιμοι με το Λευκό Οίκο, κριτήριο προφανώς καθοριστικό για την εκλογή τους.
Ως προς την αντιπροσωπευτικότητα της συνόδου της Αντάλια αξίζει να σημειωθεί ότι δεν συμμετείχαν ο συνταγματάρχης Ριάντ αλ Ασαντ, ιδρυτής του Ελεύθερου Συριακού Στρατού, ο ταξίαρχος Μουσταφά αλ Σέιχ, γνωστός αντίπαλος της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, και ο στρατηγός Χουσεΐν Χατζ Αλί, ο ανώτατος αξιωματικός που αποσκίρτησε από τον κυβερνητικό στρατό από την έναρξη της λαϊκής εξέγερσης το Μάρτη του 2011. Αποκλείστηκαν επίσης οι δύο σημαντικότερες αντάρτικες δυνάμεις του ριζοσπαστικού Ισλάμ, το Jabhat al Nusra και το Ahrar al Sham, που μάχονται στην πρώτη γραμμή στα πολεμικά μέτωπα και έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο στις τελευταίες στρατιωτικές επιτυχίες του αντάρτικου, και άλλες αντάρτικες ομάδες ανάλογης ιδεολογικής κατεύθυνσης.
Οι αποκλεισμοί αυτοί αποκαλύπτουν την πρόθεση του Λευκού Οίκου να επιβάλλει σχήματα και λύσεις της επιλογής του, αλλά και το ρόλο που έχει αναλάβει να παίξει και στη Συρία η Μουσουλμανική Αδελφότητα.
Τρεις μέρες αργότερα, στις 10 Δεκέμβρη, πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες συνάντηση του επικεφαλής του Εθνικού Συριακού Συνασπισμού, Αχμέντ Μουάζ αλ Κατίμπ, με τους υπουργούς Εξωτερικών της ΕΕ, κατά την οποία ο Συνασπισμός αναγνωρίστηκε ως «νόμιμος εκπρόσωπος του συριακού λαού» από «νόμιμος εκπρόσωπος των οραμάτων του συριακού λαού» (η προηγούμενη αναγνώριση), όχι όμως και ως «ο μόνος νόμιμος εκπρόσωπος του συριακού λαού», όπως έχει αναγνωριστεί από τις πρώτες μέρες της συγκρότησής του από τις μοναρχίες του Περσικού Κόλπου, τη Γαλλία και τη Βρετανία. Αποφασίστηκε επίσης η παράταση του εμπάργκο όπλων για όλες τις πλευρές στη Συρία για τρεις μήνες ακόμη, μέχρι την 1η Μαρτίου, και η χορήγηση επιπλέον 39 εκατομμυρίων δολαρίων ανθρωπιστικής βοήθειας.
Δύο μέρες αργότερα, στις 12 Δεκέμβρη, πραγματοποιήθηκε στο Μαρακές του Μαρόκο συνάντηση των «Φίλων του λαού Συρίας», δηλαδή εκπροσώπων των ΗΠΑ και των ευρωπαίων και δυτικών συμμάχων τους, κατά την οποία υιοθετήθηκε διακήρυξη που αναγνωρίζει το Συνασπισμό ως «το νόμιμο εκπρόσωπο του συριακού λαού» και καλεί τον Μπασάρ Ασαντ να παραιτηθεί ώστε να ανοίξει ο δρόμος για μια «βιώσιμη μεταβατική πολιτική λύση». Με την απόφαση αυτή διευκολύνεται η χορήγηση μεγαλύτερης οικονομικής βοήθειας στην αντιπολίτευση, όχι όμως και όπλων, όπως έσπευσε να διευκρινίσει ο γάλλος υπουργός Εξωτερικών, δηλώνοντας ότι η Γαλλία δεν είναι ακόμη έτοιμη να δώσει όπλα και ότι θα μελετήσει το ρόλο της οργάνωσης που χαρακτηρίστηκε «τρομοκρατική» από το Λευκό Οίκο.
Στη μαύρη λίστα το Μέτωπο Al Nusra
Παρόλο που το «Al Nusra» δεν έχει εκτοξεύσει μέχρι τώρα καμιά απειλή εναντίον των ΗΠΑ, δικαιολογία που χρησιμοποιείται για το χαρακτηρισμό οργανώσεων ως «τρομοκρατικών», στις 11 Δεκέμβρη το αμερικάνικο υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι περιέλαβε στον κατάλογο των ξένων «τρομοκρατικών» οργανώσεων έναν από τους ισχυρότερους αντάρτικους σχηματισμούς στη Συρία, το Μέτωπο Al Nusra, κατηγορώντας τον ότι έχει πραγματοποιήσει 600 περίπου επιθέσεις σε πόλεις, ότι έχει σκοτώσει αναρίθμητους Σύριους κατά τη διάρκεια της εξέγερσης και ότι προσπαθεί να οικειοποιηθεί τους αγώνες του συριακού λαού για λογαριασμό της Αλ Κάιντα.
Αυτό που ανάγκασε το Λευκό Οίκο να εγκαταλείψει κάθε πρόσχημα και να σπεύσει να χαρακτηρίσει το Al Nusra «τρομοκρατική οργάνωση» , παρακλάδι της Αλ Κάιντα, είναι ο σημαντικός ρόλος που παίζει στο αντάρτικο εναντίον του καθεστώτος Ασαντ και η συνεχώς αυξανόμενη επιρροή του στο συριακό λαό.
Το Al Nusra λειτουργεί ανεξάρτητα, αλλά συνεργάζεται επιχειρησιακά με άλλες αντάρτικες ομάδες. Αρνείται να μπει κάτω από την ομπρέλα και να αποδεχτεί την εξουσία συνασπισμών που στήνονται καθ’ υπαγόρευση ξένων δυνάμεων με τη συνεργασία ντόπιων πολιτικών παραγόντων, γεγονός που προκαλεί φόβους ότι θα αρνηθεί να αποδεχτεί και την πολιτική εξουσία που θα διαδεχτεί το καθεστώς Ασαντ και ότι θα συνεχίσει τον πόλεμο για τη δημιουργία ισλαμικού κράτους. Οι μαχητές του είναι οι καλύτερα οπλισμένοι, εκπαιδευμένοι και πειθαρχημένοι ανάμεσα στους αντάρτες. Οι πιο αποτελεσματικοί και θαρραλέοι, που δίνουν σκληρές μάχες στην πρώτη γραμμή σ’ όλα τα πολεμικά μέτωπα, προκαλώντας το θαυμασμό και το σεβασμό άλλων αντάρτικων ομάδων.
Σύμφωνα με σχετικό ρεπορτάζ των «New York Times» (8/12/12), «οι μαχητές του, αν και μειοψηφία ανάμεσα στους αντάρτες, έχουν την τόλμη και την ικανότητα να επιτίθενται σε οχυρωμένες θέσεις και να καθοδηγούν άλλα τάγματα να καταλαμβάνουν στρατιωτικές βάσεις και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Καθώς οι επιτυχίες τους αυξάνονται, συγκεντρώνουν περισσότερα όπλα και προσελκύουν περισσότερους μαχητές… Η ένταξη του Al Nusra στη μαύρη λίστα μπορεί να γίνει μπούμερανγκ. Τοποθετεί τις ΗΠΑ ενάντια σε μερικούς από τους καλύτερους μαχητές στην εξέγερση την οποία σκοπεύει να υποστηρίξει. Ενώ κάποιοι σύριοι αντάρτες φοβούνται την αυξανόμενη δύναμη του Al Nusra, άλλοι συνεργάζονται στενά μαζί του και το θαυμάζουν –ή τουλάχιστον τις στρατιωτικές του επιτυχίες– και είναι απρόθυμοι να σταματήσουν τη συνεργασία».
Ανάλογες αναφορές γίνονται επίσης σε σχετικό άρθρο των αμερικάνικων «McClatchy Newspapers» (2/12/12), στο οποίο, μεταξύ άλλων, επισημαίνεται: «Το Al Nusra δεν πραγματοποιεί μόνο επιθέσεις αυτοκτονίας, που έχουν σκοτώσει εκατοντάδες, αλλά έχει αποδειχθεί κρίσιμη δύναμη στη στρατιωτική προέλαση των ανταρτών. Στη μια μάχη μετά την άλλη σ’ όλη τη χώρα, το Nusra και άλλες παρόμοιες ομάδες δίνουν τις πιο σκληρές μάχες στην πρώτη γραμμή. Ομάδες που αυτοαποκαλούνται Ελεύθερος Συριακός Στρατός και δίνουν αναφορά στα στρατιωτικά συμβούλια, τα οποία καθοδηγούνται από αποσκιρτήσαντες αξιωματικούς του κυβερνητικού στρατού, προχωρούν στην κατειλημμένη περιοχή αργότερα… Η ανάπτυξη του Nusra είναι πολύ εμφανής στη βόρεια και ανατολική Συρία, όπου οι αντικαθεστωτικές δυνάμεις έχουν σημειώσει πρόσφατα εντυπωσιακές στρατιωτικές επιτυχίες. Εχουν περάσει οι μέρες που το Nusra περιοριζόταν σε βομβιστικές επιθέσεις. Τώρα, οι μαχητές του οργανώνονται σε ομάδες μεγέθους τάγματος και είναι συχνά οπλισμένοι με βαρύ οπλισμό».
Οι αντιδράσεις
Ο κρίσιμος ρόλος που παίζει το Μέτωπο Al Nusra και οι σύμμαχοί του στα πολεμικά μέτωπα εξηγεί τις έντονες και ποικίλες αντιδράσεις απ’ όλο το πολιτικό φάσμα της Συρίας, που έχει προκαλέσει η αμερικάνικη απόφαση. Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση του αμερικάνικου υπουργείου Εξωτερικών, 29 αντάρτικα τάγματα υπέγραψαν ένα κείμενο συμπαράστασης στο Al Nusra, αργότερα αυξήθηκαν στα 83 και τη στιγμή που γράφονται οι γραμμές αυτές περισσότερες από 100 αντικυβερνητικές οργανώσεις και αντάρτικα τάγματα έχουν καλέσει μέσω διαδικτύου σε διαδηλώσεις την Παρασκευή με σύνθημα «Οχι στην αμερικάνικη επέμβαση – Είμαστε όλοι Jabhet al Nusra». Σύμφωνα με τους «New York Times» (11/12/12), «οι φιλελεύ-θεροι ακτιβιστές κατηγορούν την αμερικάνικη απραξία ότι έδωσε στους μαχητές του τζιχάντ καθοδηγητικό ρόλο στη σύγκρουση. Οι αντίπαλες αντάρτικες ομάδες εκφράζουν την αλληλεγγύη τους στο Μέτωπο Αl Nusra και οι ισλαμιστές το συγχαίρουν για τη νέα του διάκριση. Και προφανώς όλοι κατηγορούν τις ΗΠΑ για υποκρισία γιατί δεν χαρακτήρισε τρομοκράτη τον Ασαντ, οι δυνάμεις του οποίου έχουν σκοτώσει πολύ περισσότερους πολίτες από κάθε αντάρτικη ομάδα». Η Μουσουλμανική Αδελφότητα χαρακτήρισε την αμερικάνικη απόφαση «εντελώς λαθεμένη και πολύ βιαστική», ενώ ο επικεφαλής του Εθνικού Συριακού Συνασπισμού Μουάζ αλ Κατίμπ από το βήμα της συνόδου των «Φίλων του λαού της Συρίας» στο Μαρακές κάλεσε τις ΗΠΑ να ανακαλέσουν την απόφαση για το Al Nusra, επισημαίνοντας ότι «μπορεί να διαφωνούμε με κάποια κόμματα και με τις ιδέες τους, με τις πολιτικές και ιδεολογικές τους απόψεις, όμως δηλώνουμε υπεύθυνα ότι όλα τα όπλα των ανταρτών στοχεύουν στην ανατροπή του τυραννικού και εγκληματικού καθεστώτος».
Οι αντιδράσεις αυτές δεν φαίνεται να πτοούν το Λευκό Οίκο, ο οποίος με την απόφαση αυτή επιχειρεί να πιέσει την ηγεσία και τις δυνάμεις που συμμετέχουν στον Εθνικό Συνασπισμό να αποστασιοποιηθούν από το Μέτωπο Al Nusra και άλλες αντάρτικες ομάδες του ριζοσπαστικού Ισλάμ, με στόχο οι τελευταίες να απομονωθούν από τους υπόλοιπους αντάρτες και το συριακό λαό και να περιθωριοποιη- θούν. Παράλληλα, επιταχύνεται η πολιτική αναβάθμιση του Εθνικού Συνασπισμού, η οργανωτική συγκρότηση των οργάνων του και η οικονομική υποστήριξή του, ώστε να αποτελέσει την εναλλακτική μεταβατική πολιτική λύση σε περίπτωση παραίτησης του Ασαντ, Φυσικά, όλοι αυτοί οι σχεδιασμοί είναι στον αέρα, γιατί η κατάσταση στη Συρία έχει γίνει εξαιρετικά πολύπλοκη.
