Οπως είχαμε προαναγγείλλει από το προηγούμενο φύλλο, η στήλη σήμερα θα ασχοληθεί με οικονομικές πτυχές του ευρωπαϊκού επαγγελματικού ποδοσφαίρου και δυο τραγικά γεγονότα, την αυτοκτονία του τερματοφύλακα του Αννόβερο Ρόμπερτ Ενκε και το θάνατο του επιθετικού της Λάρισας Αντόνιο ντε Νίγκρις.
Την περασμένη βδομάδα, είδαν το φως της δημοσιότητας δυο έρευνες που αφορούν οικονομικές παραμέτρους του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Η εταιρία αθλητικού marketing Sport Market, ανακοίνωσε τα έσοδα των ομάδων των έξι ισχυρών πρωταθλημάτων της Ευρώπης (Αγγλία, Ισπανία, Ιταλία, Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία) από τις βασικές χορηγίες στις φανέλες τους. Παρά την οικονομική κρίση, τα έσοδα της σεζόν 2009-10 αυξήθηκαν, έστω και οριακά, και έφτασαν τα 395.500.000 ευρώ από 393.200.000 ευρώ τη σεζόν 2008-09. Από την έρευνα προέκυψαν τα εξής στοιχεία.
Πρώτον, παρά το γεγονός ότι η Μπουντεσλίγκα και η Μπάγερν Μονάχου βρίσκονται στην κορυφή της λίστας πρωταθλημάτων και συλλόγων, οι αναλυτές θεωρούν ότι η αγγλική Πρέμιερ Λιγκ είναι το πρωτάθλημα που «άντεξε» στην οικονομική πίεση (με μικρή πτώση περίπου 2.000.000 ευρώ). Οι κορυφαίοι σύλλογοι (Μάντσεστερ, Λίβερπουλ, Τσέλσι κ.ά.), κατάφεραν να βρουν νέους χορηγούς με ισάξια συμβόλαια, αποδεικνύοντας ότι η βρετανική ποδοσφαιρική αγορά έχει μεγάλο ενδιαφέρον (θεωρείται πιθανό του χρόνου να πάρει τα πρωτεία από τη Μπουντεσλίγκα). Η ψαλίδα όμως ανάμεσα στις πρωτοκλασάτες ομάδες της Πρέμιερ Λιγκ και τις μικρότερες ανοίγει συνεχώς, γεγονός που προβληματίζει για την ανταγωνιστικότητα του αγγλικού πρωταθλήματος στο μέλλον.
Δεύτερον, παρατηρήθηκε μια σημαντική ανακατανομή των κλάδων που «επενδύουν» στο ποδόσφαιρο, με τις εταιρίες στοιχημάτων να μπαίνουν δυναμικά στο χώρο. Τη σεζόν 2008-09 υπήρχαν μόνο δυο εταιρίες στοιχήματος, ενώ την τρέχουσα έχουμε επτά (θα μπορούσαν να είναι περισσότερες, όμως σε Γερμανία και Γαλλία απαγορεύεται η διαφήμιση εταιριών στοιχήματος). Πλέον, είναι στη δεύτερη θέση των «επενδυτών» με 56.400.000 ευρώ, πίσω από τις τραπεζικές και ασφαλιστικές εταιρίες (75.600.000 ευρώ). Ακολουθούν οι ενεργειακές (48.300.000), οι ταξιδιωτικές-τουριστικές (43.400. 000) και οι τηλεπικοινωνίες (29.000.000).
Τρίτον, εξαιτίας της απαγόρευσης διαφημίσεων ορισμένων κλάδων (στοίχημα, ποτά κ.ά.) στη Γαλλία κυρίως και δευτερευόντως στη Γερμανία, οι σύλλογοι προσπάθησαν να καλύψουν την πτώση των χρημάτων που μπαίνουν στα ταμεία τους με τη σύναψη πολλών χορηγιών στη φανέλα τους.
Η δεύτερη έρευνα, της εταιρίας Ernst & Υoung, επιβεβαίωσε την οικονομική ανισότητα στα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα. Το διευρυνόμενο χάσμα εσόδων ανάμεσα στις κορυφαίες ομάδες κάθε χώρας με τις υπόλοιπες έχει σαν αποτέλεσμα να μειώνεται η ανταγωνιστικότητα των εθνικών πρωταθλημάτων. Η αγγλική Πρέμιερ Λιγκ θεωρείται η πιο προβλέψιμη (στο σημείο αυτό οι δυο έρευνες συμφωνούν), ενώ το γερμανικό και το γαλλικό πρωτάθλημα θεωρούνται τα πιο ανταγωνιστικά. Η έκθεση θεωρεί αναγκαία τη λήψη πρωτοβουλιών, προκειμένου να υπάρχει καλύτερη κατανομή των εσόδων στις ομάδες που δεν συμμετέχουν στο Champions League και συμφωνεί με την προσπάθεια της ΟΥΕΦΑ για την καθιέρωση του οικονομικού fair play. Προβάλλοντας το παράδειγμα της Ιταλίας και της Ισπανίας, προτείνει την κεντρική διαχείριση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων ως έναν από τους τρόπους για την οικονομική «εξομάλυνση» των ομάδων.
Σχολιάζοντας τις δυο έρευνες θα μπορούσαμε να πούμε, ότι αρχίζει η εποχή της «πολυμετοχικότητας» στις χορηγίες, σε αντιδιαστολή με τον έναν και αποκλειστικό χορηγό που ισχύει σήμερα. Το επαγγελματικό ποδόσφαιρο ή –για να είμαστε περισσότερο ακριβείς– οι μεγάλες ομάδες δείχνουν να βγαίνουν αλώβητες από την οικονομική κρίση, ενώ από τη μεριά της ΟΥΕΦΑ και των εθνικών κυβερνήσεων είναι σίγουρο ότι θα παρθούν τα αναγκαία μέτρα στήριξης, αφού ως γνωστόν στις δύσκολες εποχές οι καπιταλιστές «επενδύουν» στα θεάματα για να μη σκέπτονται οι λαοί τους άρτους.
Πριν μερικά χρόνια, μια έρευνα στις ΗΠΑ έδειξε ότι το 32% των πρωτοκλασάτων αθλητριών/τών, ανεξάρτητα από το άθλημα που είχαν επιλέξει, έκρυβε τα προσωπικά και ψυχολογικά προβλήματα του, γιατί φοβόταν ότι η δημοσιοποίησή τους θα τους έκανε «εύκολη λεία» για τους αντιπάλους τους. Ενα απρόοπτο οικογενειακό γεγονός ή ένας τραυματισμός, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, μπορούσε να αποβεί μοιραίος. Ο αθλητής αισθανόταν, ότι μετά από μια επίπονη προσπάθεια για να φτάσει στην κορυφή, επέστρεψε στην αφετηρία και επειδή ο ανταγωνισμός ήταν πολύ σκληρός, οι πιθανότητες επιστροφής στο προσκήνιο ήταν ελάχιστες. Μην αντέχοντας τη σκιά του παρασκηνίου και το ρόλο του «ταπεινού εργάτη» (η χαρά της συμμετοχής είναι άγνωστο συναίσθημα στον επαγγελματικό αθλητισμό), πολλές φορές έφταναν σε ακραίες αντιδράσεις.
H αυτοκτονία του Ενκε και o θάνατος του ντε Νίγκρις «εξηγούνται» με βάση τα αποτελέσματα της παραπάνω έρευνας. Αποτελούν τις δυο όψεις του ιδίου νομίσματος και δείχνουν με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο, ότι ο επαγγελματισμός αθλητισμός είναι απάνθρωπος και σ’ αυτόν δεν υπάρχει χώρος για συναισθηματισμούς. Ο πρώτος, μετά το θάνατο της κόρης του, ένιωθε «αδύναμος», όμως δίστασε να δημοσιοποιήσει τα συναισθήματά του (γιατί φοβήθηκε ότι θα χάσει την κηδεμονία της θετής του κόρης), δεν άντεξε την ψυχολογική πίεση και έδωσε τέλος στη ζωή του. Ο δεύτερος ήξερε ότι έχει σοβαρό πρόβλημα υγείας, αισθανόταν όμως «δυνατός» και συνέχισε να παίζει ποδόσφαιρο, όμως η καρδιά του δεν άντεξε. Και οι δυο ήξεραν ότι η δημοσιοποίηση του προβλήματός τους πιθανότατα θα σήμαινε το τέλος της καριέρας τους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την οικονομική και την κοινωνική διάσταση της ζωής τους. Προτίμησαν λοιπόν να το παλέψουν μόνοι τους, χωρίς τη βοήθεια ούτε από τους πιο κοντινούς τους ανθρώπους, και το αποτέλεσμα ήταν οδυνηρό.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι οι αθλητές (ακόμη και αυτοί που αμείβονται με προκλητικά μεγάλες αποδοχές) δεν είναι τίποτα περισσότερο από «ανθρώπινες» μηχανές, που παράγουν κέρδος και γεμίζουν με φράγκα τις τσέπες των καπιταλιστών που επενδύουν στον επαγγελματικό αθλητισμό. Για όσο διάστημα προσφέρουν κέρδη είναι στο προσκήνιο και έχουν πάνω τους τα φώτα της δημοσιότητας, μόλις όμως η «μηχανή» ρετάρει ή πάθει κάποια εμπλοκή, αποσύρεται στην αποθήκη και στο σκοτάδι. Μέχρι σήμερα λέγαμε ότι «σκοτώνουν τ’ άλογα όταν γεράσουν». Πλέον μπορούμε να ισχυριστούμε ότι ορισμένα άλογα τα σκοτώνουν νέα, όταν δεν μπορούν να προσφέρουν τα κέρδη που απαιτούν τ’ αφεντικά τους.
Κος Πάπιας
papias@eksegersi.gr
ΥΓ1: Χιλιάδες οπαδοί όλων των ιταλικών ομάδων διαδήλωσαν στη Ρώμη εναντίον της ιταλικής ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας, που αποφάσισε ότι από την 1η Γενάρη του 2010 όποιος οπαδός θέλει να δει την ομάδα του σε εκτός έδρας αγώνα θα πρέπει να έχει δώσει τα στοιχεία του στην αστυνομία. Στη διαδήλωση, οι οπαδοί είχαν τα λάβαρα των ομάδων τους και φώναζαν συνθήματα κατά της ομοσπονδίας. Από την πλευρά των ομάδων μόνο ο πρόεδρος της Παλέρμο Μαουρίτσιο Τζαμπαρίνι δήλωσε ότι «το μέτρο είναι φασιστικό και ίσως να είχε βάση στην εποχή του Μουσολίνι, όχι όμως σήμερα». Το συγκεκριμένο μέτρο εντάσσεται στις προσπάθειες της ιταλικής ομοσπονδίας για να αντιμετωπιστεί η βία στα γήπεδα, όμως είναι σίγουρο ότι δεν θα έχει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, αφού τα μέτρα καταστολής είναι ο πλέον αναποτελεσματικός τρόπος για την αντιμετώπιση κοινωνικών φαινομένων.
ΥΓ2: Οι ειδήσεις για στημένους αγώνες τη βδομάδα που πέρασε ήταν αρκετές, όμως λόγω έλλειψης χώρου θα τις σχολιάσουμε στο επόμενο φύλλο.
ΥΓ3: Η πρόβλεψη της στήλης για το ντέρμπι των αιωνίων στο Καραϊσκάκη είναι ισοπαλία και το σκορ 1-1.
ΥΓ4: Ο νέος ΓΓ Αθλητισμού, δικηγόρος Παναγιώτης Μπιτσαξής, δεν έχει σχέση με τον Αθλητισμό και για το λόγο αυτό ο χώρος αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό την επιλογή του. Αν θυμηθούμε όμως την προσφορά των Παπαγεωργόπουλου, Μεϊμαράκη, Λιάνη, Φούρα, Φλωρίδη, Ορφανού, Ιωαννίδη (και όσων ξέχασα), που προέρχονταν από τα σπλάχνα του αθλητισμού, τότε μπορού-με να ελπίζουμε ότι με «άσχετο» στο τιμόνι του θα έρθουν καλύτερες μέρες…
