Νέα συνάντηση Πούτιν-Ερντογάν έγινε χθες στην Αστάνα του Καζαχστάν, στο πλαίσιο μιας διεθνούς διάσκεψης, αλλά –σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση- δεν συζήτησαν για το Ουκρανικό! Προφανώς συζήτησαν, αλλά καμιά από τις δυο πλευρές δεν ήθελε να ανακοινωθεί αυτό, η καθεμιά για τους δικούς της λόγους. Κυρίως ο Πούτιν δεν ήθελε να φανεί ότι αναζητά μεσολαβητές, τη στιγμή που ετοιμάζει την αντεπίθεσή του στα μέτωπα της Ανατολικής και Νότιας Ουκρανίας, έχοντας εξαπολύσει ένα ισχυρό μπαράζ πυραυλικών επιθέσεων σε στόχους πέραν της γραμμής του μετώπου, σε πόλεις της Ουκρανίας, ακόμη και στο Κίεβο. Και ο Ερντογάν δεν θα ήθελε να αναμιχθεί σ’ ένα παιχνίδι που ξεπερνά τη δυναμικότητα της Τουρκίας, χωρίς να έχει σχετική εξουσιοδότηση από τους ιμπεριαλιστές της Δύσης.
Τότε τι συζήτησαν; Για δουλειές υποτίθεται. Στις on camera δηλώσεις, προτού μείνουν μόνοι, με τους επιτελείς και τους διερμηνείς τους, ο Πούτιν πρότεινε τη μετατροπή της Τουρκίας σε νέο κόμβο εφοδιασμού της Ευρώπης με ρωσικό φυσικό αέριο. Οπως είπε, ο κόμβος θα είναι «μια πλατφόρμα όχι μόνο για τις προμήθειες, αλλά και για τον καθορισμό της τιμής, διότι αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό ζήτημα. Σήμερα, οι τιμές αυτές είναι στα ύψη»! Και τον… πονάει πολύ τον Πούτιν που οι τιμές είναι στα ύψη! «Θα μπορούσαμε εύκολα να τις ρυθμίσουμε σε κανονικό επίπεδο αγοράς, χωρίς πολιτικές προεκτάσεις», είπε.
Ο Ερντογάν δεν είπε τίποτα! Σαν να μην άκουσε τον Πούτιν! Ο εκπρόσωπος Τύπου του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε μετά το τέλος της συνάντησης Πούτιν-Ερντογάν ότι οι δύο πολιτικοί εξέτασαν λεπτομερώς την πρόταση Πούτιν. Αν θέλουμε τον πιστεύουμε… Ολα συνηγορούν υπέρ του ότι ο έμπειρος Πεσκόφ έκανε αυτή τη δήλωση για να καλύψει την… εκκωφαντική σιωπή του Ερντογάν μπροστά στις κάμερες, που δεν ήταν ό,τι καλύτερο για τον Πούτιν.
Αλήθεια, θέλει η Ρωσία διαφοροποίηση της όδευσης του φυσικού αερίου της προς την ΕΕ; Κάποτε σχεδιαζόταν ένας μεγάλος αγωγός, ο South Stream, όμως το σχέδιο δεν υλοποιήθηκε, γιατί η Γερμανία προώθησε την κατασκευή του Nord Stream και συμφώνησε με τη Ρωσία σ’ αυτό το project. Σε λίγα χρόνια, μάλιστα, κατασκευάστηκε και δεύτερος Nord Stream, που δεν πρόλαβε να λειτουργήσει καθώς η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία. Στους δυο Nord Stream έχουν επενδυθεί τεράστια κεφάλαια από ρωσικά και γερμανικά μονοπώλια. Αν είναι να αποκατασταθεί το εμπόριο φυσικού αερίου μεταξύ Ρωσίας και χωρών της ΕΕ, γιατί να μην χρησιμοποιηθούν οι υπάρχοντες αγωγοί, αλλά να πρέπει να κατασκευαστεί ένα νέο δίκτυο στον ευρωπαϊκό Νότο (το υπάρχον δίκτυο του νότιου διαδρόμου είναι χαμηλής δυναμικότητας), που θα απαιτήσει και χρόνο και χρήμα; Οι δολιοφθορές που έγιναν στους Nord Stream δεν είναι τέτοιες που να καθιστούν άχρηστους τους δύο αγωγούς. Μπορούν να επισκευαστούν (ήδη, με τις κατάλληλες επεμβάσεις –εξισορρόπηση πιέσεων, προφανώς- κατάφεραν να σταματήσουν τη διαρροή).
Εκτιμούμε ότι ο Πούτιν έκανε περισσότερο μια εντυπωσιακή διπλωματική κίνηση, παρά μια επιχειρηματική πρόταση. Ο Ερντογάν –είτε ήταν ενήμερος γι’ αυτά που θα έλεγε ο Πούτιν είτε τα πρωτάκουσε εκείνη τη στιγμή, μπροστά στις κάμερες- αρνήθηκε να παίξει το παιχνίδι του Πούτιν, αποδεικνύοντας πως θέλει την Τουρκία πιστό μέλος του ΝΑΤΟ και όχι συμπλήρωμα της ρωσικής πολιτικής. Αλλωστε, η Τουρκία χαρακτήρισε «σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου» την προσάρτηση στη Ρωσία των τεσσάρων ουκρανικών επαρχιών.
Ο Ερντογάν θέλει να αναδείξει το σημαντικό περιφερειακό ρόλο της Τουρκίας και να παίζει διαμεσολαβητικό ρόλο, χωρίς όμως να διασαλεύει τη νατοϊκή τάξη. Ιδίως τώρα, που βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για την αγορά των F-16, με τη Γαλλία και την Ιταλία για την αγορά του πυραυλικού συστήματος SAMP/T, με την Ισπανία, τη Γερμανία και άλλες χώρες της Δύσης. Μεσολάβησε μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας για τις εξαγωγές σιτηρών (και όχι μόνο), αλλά υπό την αιγίδα του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ και έχοντας τη σύμφωνη γνώμη των ιμπεριαλιστικών χωρών της Δύσης, οι οποίες παίρνουν το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των σιτηρών που εξάγονται από τα ουκρανικά λιμάνια, καταδικάζοντας τις πολυπληθείς χώρες της Αφρικής και της Ασίας στο μαρτύριο της σταγόνας (και με πανάκριβες τιμές).
Ο Ερντογάν δεν είχε κανένα πρόβλημα να απαντήσει στον Πούτιν, όταν αυτός παραπονέθηκε ότι οι ρωσικές εξαγωγές σιτηρών και λιπασμάτων εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα ασφαλούς πρόσβασης στα δυτικά λιμάνια. «Είμαστε αποφασισμένοι να ενισχύσουμε και να συνεχίσουμε τις εξαγωγές σιτηρών και τη μεταφορά ρωσικών σιτηρών και λιπασμάτων σε λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, μέσω της Τουρκίας» ήταν η απάντηση του Ερντογάν.
Σ’ αυτόν τον τομέα δεν έχει πρόβλημα, διότι μετά τη συμφωνία της Ιστανμπούλ για τα ουκρανικά σιτηρά, έχουν εξαιρεθεί από τις κυρώσεις τα ρωσικά σιτηρά και τα ρωσικά λιπάσματα (η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός και εξαγωγέας λιπασμάτων στον κόσμο). Οταν, όμως, πρόκειται για το ενεργειακό, ο Ερντογάν ράβει το στόμα του και αρνείται να παίξει το παιχνίδι του Πούτιν, γιατί δεν έχει καμιά εξουσιοδότηση από τη Δύση να κάνει οποιαδήποτε διαπραγμάτευση.
