Eχει χαθεί το μέτρημα των αναμενόμενων χρεοκοπιών της ρωσικής οικονομίας. Oταν το ρούβλι έπεφτε τον Μάρτιο, τα εναρμονισμένα με τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό ΜΜΕ προοικονομούσαν το ύστατο πλήγμα στο ρωσικό ιμπεριαλισμό. Δύο μήνες εργότερα, που η ισοτιμία ρουβλιού/δολαρίου ξεπέρασε ακόμα και τα προπολεμικά επίπεδα (65 ρούβλια ανά δολάριο), τσιμουδιά. Ασχολούνται με το αν ο Πούτιν έχει πρόβλημα με τον θυρεοειδή ή αν έχει καρκίνο.
Στο ίδιο ακριβώς μοτίβο κινήθηκε και η προπαγάνδα που ξεκίνησε πριν από ένα μήνα και αφορούσε την αποπληρωμή των ρωσικών ομολόγων. Είτε διάβαζε κανείς Financial Times είτε τα εγχώρια Νέα, ήταν ακριβώς το ίδιο: ο Πούτιν θα αποπληρώσει τα τοκομερίδια των ομολόγων σε ρούβλια αντί για δολάρια και αυτό θα σημάνει την έναρξη του κύκλου της χρεοκοπίας της ρωσικής οικονομίας.
Προτού φτάσουμε στο τελευταίο σημείο του μοτίβου, ας δούμε τα πράγματα με χρονική σειρά. Η ρωσική κυβέρνηση είχε εκδώσει ευρωομόλογα (ομόλογα σε διαφορετικό νόμισμα από του εκδότη – σε αυτήν την περίπτωση αντί για ρούβλια δολάρια ή ευρώ) συνολικής ονομαστικής αξίας 40 δισ. δολαρίων. Μέρος αυτών των ομολόγων είναι δύο ευρωομόλογα με λήξη το 2022 και το 2042. Η ρωσική κυβέρνηση έπρεπε να αποπληρώσει έως τις 4 Απριλίου τοκομερίδια αξίας 84.4 εκατ. δολαρίων για το πρώτο και τοκομερίδια και κεφάλαιο 564.8 εκατ. δολαρίων για το δεύτερο.
Οι ΗΠΑ, στο πνεύμα των κυρώσεων, πάγωσαν στις 4 Απρίλη τα αποθέματα σε δολάρια που διατηρεί η Ρωσία σε αμερικάνικες τράπεζες και τα οποία θα χρησιμοποιούσε για να αποπληρώσει τις τρέχουσες δανειακές της υποχρεώσεις. Τότε το Κρεμλίνο δήλωσε πως θα συνεχίσει να αποπληρώνει τις υποχρεώσεις και αν χρειαστεί θα το κάνει σε ρούβλια. Ετσι έπραξε, αλλά η πληρωμή δεν έγινε δεκτή. Ο περιβόητος οίκος αξιολόγησης Standard & Poors υποβάθμισε το αξιόχρεο της Ρωσίας σε «επιλεκτική χρεοκοπία». Αυτό ήταν: ακολούθησε ο οργασμός της δυτικής προπαγάνδας, που έκανε λόγο για την πρώτη αθέτηση χρέους από το 1917 και την Μπολσεβίκικη Επανάσταση και πάει λέγοντας.
Και φτάνουμε στο σήμερα. Την Παρασκευή, η Ρωσία αποπλήρωσε τοκομερίδια και μέρος του κεφαλαίου σε δολάρια. H Citibank, που λειτουργεί ως μεσίτης, επιβεβαίωσε τη μεταφορά των κεφαλαίων. Ξαφνικά, παγωμάρα σε διεθνή και εγχώρια ΜΜΕ, που μπορεί να συνοψιστεί στη φράση από άρθρο των Financial Times: «…ο ζήλος της Ρωσίας να φαίνεται καλός δανειολήπτης»! Αναμενόμενα, η τιμή των ρωσικών ομολόγων εκτινάχτηκε και… η χρεοκοπία απεφεύχθη.
Παραμένει ένα επίμονο ερώτημα, όμως: πού βρήκε τα πολυπόθητα δολάρια η Ρωσία; Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ δηλώνει πως δεν κινήθηκε τίποτα από το «παγωμένο» συνάλλαγμα. Ταυτόχρονα, όμως, το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων παρέχει εξαίρεση «σε περιπτώσεις είσπραξης τόκων, μερισμάτων, πληρωμών στη λήξη, που αφορούν χρέος και κεφάλαιο». Εμπίπτουν οι συγκεκριμένες πληρωμές σε αυτήν τη κατηγορία; Εν τέλει, το ρωσικό συνάλλαγμα είναι στην «κατάψυξη» ή στη «συντήρηση»;
Για να απαντηθεί το ερώτημα θα πρέπει να συνυπολογιστούν πολλοί παράγοντες, όπως και η έκθεση του αμερικάνικου χρηματιστικού κεφαλαίου στη ρωσική οικονομία. Η Pimco, εταιρία διαχείρισης στοιχείων ενεργητικού αξίας 2 τρισ. δολαρίων, κατέχει ρωσικά ομόλογα 1,5 δισ. δολαρίων, αλλά και συμβόλαια ανταλλαγής κινδύνου αθέτησης (CDS) αξίας 1 δισ. δολαρίων. Χρεοκοπία της Ρωσίας θα σημάνει για την εταιρία κατακρημνισμό της τιμής των ομολόγων που κατέχει (επομένως δεν θα μπορεί να τα πουλήσει), αλλά και αποπληρωμή των CDS, αφού λειτουργεί ως εγγυητής για τρίτους που κατέχουν ρωσικά ομόλογα. Με άλλα λόγια, μια αθέτηση της πληρωμής των ομολόγων από τη Ρωσία θα την ανάγκαζε να «αποζημιώσει» τους κατόχους των ομολόγων. Και αυτή είναι μία μόνο εταιρία.
Ταυτόχρονα, σύμφωνα με τις πιο μετριοπαθείς εκτιμήσεις, ο ρωσικός ιμπεριαλισμός εισπράττει κάθε μέρα 1 με 1,5 δισ. δολάρια από τις συναλλαγές στον ενεργειακό τομέα. Οπως έχει αναλυθεί εκτενώς στην αρθρογραφία της Κόντρας, η εξάρτηση των μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων της Ευρώπης από τις ρωσικές εξαγωγές ενέργειας δεν αναμένεται να ανακόψει αυτές τις χρηματοροές στο εγγύς μέλλον. Επομένως, η χρεοκοπία της Ρωσίας θα προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις σε πολλές ιμπεριαλιστικές χώρες, που συνδέονται μέσω χρηματιστικού και βιομηχανικού κεφαλαίου.
ΥΓ. Μια επανάληψη του ίδιου μοτίβου θα δούμε μέχρι τις 27 Μαΐου. Τοκομερίδια δύο ομολόγων που εκδόθηκαν το 2016 και το 2021 πρέπει να πληρωθούν μέχρι τη συγκεκριμένη ημερομηνία. Η εξαίρεση που έχει οριστεί από το αμερικάνικο Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων έχει ισχύ μέχρι τις 25 Μαΐου. Μένει επομένως να δούμε αν το συνάλλαγμα, μετά το πάγωμα και την συντήρηση, είναι έτοιμο για μαγείρεμα.
