«Σήμερα, η φαρμακευτική εταιρία Sanofi-GSK συμφώνησε να δημοσιεύσει την αναδιατυπωμένη σύμβαση που υπέγραψε με την Επιτροπή στις 18 Σεπτεμβρίου 2020. Η Επιτροπή χαιρετίζει τη δέσμευση της εταιρίας για μεγαλύτερη διαφάνεια όσον αφορά τη συμμετοχή της στην υλοποίηση της στρατηγικής της ΕΕ για τα εμβόλια. Η διαφάνεια και η λογοδοσία είναι σημαντικές προκειμένου να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των ευρωπαίων πολιτών και να διασφαλιστεί ότι μπορούν να βασίζονται στην αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων που αγοράζονται σε επίπεδο ΕΕ».
Αυτά ανακοίνωσε νωρίτερα σήμερα η Κομισιόν, φροντίζοντας φυσικά να διευκρινίσει ότι η σύμβαση που δημοσιεύεται «περιέχει μη δημοσιοποιούμενα μέρη που αφορούν εμπιστευτικές πληροφορίες». Ο,τι έγινε και με τη σύμβαση με την AstraZeneca, που δημοσιεύτηκε γεμάτη με σβησμένα σημεία. Ο,τι αφορούσε τιμές, χρονοδιάγραμμα και χρηματοδότηση σκεπάστηκε με μαύρο.
Ετσι, μετά το ντόρο των ημερών της σύγκρουσης της AstraZeneca με την Κομισιόν, ήρθε η ηρεμία της ειρήνης. Το βρετανο-σουηδικό φαρμακευτικό μονοπώλιο επέβαλε τη θέλησή του, η Φον ντερ Λάιεν υπέστη προσωπική πολιτική ήττα και όλα έκτοτε κυλούν σαν να μην συνέβη τίποτα.
Και δε θα μπορούσε να συμβεί διαφορετικά, αφού από τα κομμάτια της σύμβασης που δε σβήστηκαν φαίνεται καθαρά ότι η φαρμακευτική έχει κατοχυρώσει το απόλυτο δικαίωμά της να εφαρμόσει τη σύμβαση κατά το δοκούν.
Το πιο σημαντικό, όμως, είναι το σημείο 11.1 της σύμβασης, στο οποίο η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι η AstraZeneca είναι μοναδικός κύριος της πατέντας («Τα Δικαιώματα Διανοητικής Ιδιοκτησίας του Εμβολίου») και έχει το δικαίωμα της αποκλειστικής εκμετάλλευσης αυτών των δικαιωμάτων.
Πρόκειται για μια σύμβαση τυπική των σχέσεων μονοπωλίων-κρατών στην εποχή του μονοπωλιακού καπιταλισμού. Στην προκειμένη περίπτωση, το πρόβλημα προέκυψε λόγω της υψηλής ζήτησης σε σχέση με την παραγωγική δυνατότητα του μονοπώλιου. Πρκλήθηκε ένα πρόβλημα διιμπεριαλιστικού ανταγωνισμού, αφού η AstraZeneca επέλεξε να τροφοδοτήσει τη «μαμά» Βρετανία σε βάρος της ηπειρωτικής Ευρώπης.
Στο τέλος, η Κομισιόν αναγκάστηκε να υποταχτεί στις απαιτήσεις της φαρμακευτικής, που ήταν κατοχυρωμένη από τη σύμβαση. Αλλωστε, διαφορές ως προς την ερμηνεία τέτοιων συμβάσεων παίρνουν χρόνο για να εκδικαστούν και στη συγκεκριμένη περίπτωση χρόνος δεν υπήρχε. Το μόνο που έμεινε ήταν η διπλή γερμανική επίθεση: από τη μια ανακίνησε το ζήτημα του μη ελέγχου της αποτελεσματικότητας του εμβόλιου της AstraZeneca σε ανθρώπους άνω των 65 ετών (οδηγώντας τη μία μετά την άλλη τις χώρες της ΕΕ να εξαιρέσουν αυτό το τμήμα του πληθυσμού τους από το συγκεκριμένο εμβόλιο), και από την άλλη ξεκίνησε τα νταραβέρια με τη Ρωσία για να πάρει άδεια κυκλοφορίας και το ρωσικό Sputnik-V, που είναι παρόμοιας αρχιτεκτονικής με το εμβόλιο της AstraZeneca.
Είναι θρασύτατη, λοιπόν, η ανακοίνωση της Κομισιόν που μιλά για «διαφάνεια». Πέραν αυτού, δείχνει και την ανάγκη που έχει η πολυθρύλητη Ούρσουλα να αναστηλώσει λίγο το καταρρακωμένο αριστοκρατικό προφίλ της.
YΓ. Αναφερόμαστε μόνο στη Φον ντερ Λάιεν και όχι στην επίτροπο Κυριακίδου, γιατί η τελευταία δεν είναι παρά ένα απλό εκτελεστικό όργανο της γερμανίδας προέδρου, χωρίς κανένα ειδικό βάρος στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή.
