Τη στιγμή που η «υπουργός του σωλήνα» Κεραμέως, με τις πλάτες του Μητσοτάκη (για να μην ξεχνιόμαστε είναι αυτός που πήρε πάνω του το αφήγημα «της βίας και ανομίας» στα Πανεπιστήμια) επιμένει στην επιβολή πανεπιστημιακής αστυνομίας στα Πανεπιστήμια, Σύγκλητοι πανεπιστημιακών ιδρυμάτων (Πάντειο, ΑΠΘ) δημοσιοποιούν την αντίθεσή τους στο εν λόγω άκρως κατασταλτικό μέτρο.
Το πανεπιστημιακό κατεστημένο, ακόμη και αυτό που είναι περισσότερο δεξιόστροφο, γνωρίζει καλά ότι το μέτρο μόνο προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει στα Ιδρύματα. Δεν είναι μόνο ότι το αστυνομικό αυτό σώμα («Ομάδα Προστασίας Πανεπιστημιακού Ιδρύματος») που θα αναφέρεται στην Ελληνική Αστυνομία, ακυρώνει ουσιαστικά το ρόλο και την εξουσία των πανεπιστημιακών. Είναι και η πεποίθηση -πεποίθηση ανθρώπων που γνωρίζουν τα πράγματα «από τα μέσα»- ότι η παρουσία του στους πανεπιστημιακούς χώρους θα λειτουργεί σαν «κόκκινο πανί», θα γίνεται αφορμή για συνεχείς διαμαρτυρίες φοιτητών και εργαζόμενων. Θα γίνεται αφορμή για περισσότερες «καταδρομικές ενέργειες» από αυτούς που κατέχουν το «άθλημα».
Βέβαια, υπάρχουν και αυτές οι πανεπιστημιακές διοικήσεις που συμφωνούν απροκάλυπτα με την κυβέρνηση. Γι΄αυτό και στην απόφαση της έκτακτης Συνόδου των Πρυτάνεων, που με καθυστέρηση δεκαπενθημέρου δημοσιοποιήθηκε, ως κοινός τόπος αναφέρεται ότι «η Σύνοδος αναγνωρίζει την αναγκαιότητα μίας ουσιαστικής, ρεαλιστικής και αποτελεσματικής πρωτοβουλίας για την προστασία, ασφάλεια και φύλαξη των ιδρυμάτων». Και παρότι σημειώνεται ότι «Διατυπώθηκαν διαφορετικές απόψεις σχετικά με τη μορφή ενίσχυσης της ασφάλειας εντός των ιδρυμάτων και ως προς τον χαρακτήρα και τη διοικητική ένταξη του σώματος πανεπιστημιακής φύλαξης», τελικά «η πλειοψηφία των μελών της Συνόδου στέκεται θετικά στην πρόταση περί ελεγχόμενης πρόσβασης ιδιαίτερα στους κρίσιμους χώρους των ΑΕΙ. Αναμένουμε την τελική γραπτή εξειδίκευση της νομοθετικής πρότασης του Υπουργείου ως προς τα ζητήματα ασφάλειας και φύλαξης». Δηλαδή, το υψηλόβαθμο πανεπιστημιακό κατεστημένο έχει διαφορετικές απόψεις ως προς το χαρακτήρα και τη μορφή του σώματος που θα ελέγχει την «ασφάλεια», ομοφωνεί όμως ως προς το ζήτημα της «ελεγχόμενης εισόδου» στα ΑΕΙ.
Σε αντίθεση με τους Πρυτάνεις και τα «αγαπητιλίκια» τους με την κυβέρνηση, υπήρξαν πάμπολλες ξεκάθαρες καταγγελίες συλλόγων διδασκόντων.
Στη συνέχεια παραθέτουμε αποσπάσματα από τις αποφάσεις των Συγκλήτων του Παντείου Πανεπιστημίου και του ΑΠΘ. Και οι δύο απορρίπτουν το μοντέλο της πανεπιστημιακής αστυνομίας, προκρίνοντας ένα άλλο -αυτό της πανεπιστημιακής σεκιούριτι- λιγότερο προκλητικό, πλην, όμως και αυτό με καμουφλαρισμένο κατασταλτικό χαρακτήρα. Το Πάντειο με λόγο πιο «αιχμηρό», το «δεξιό» ΑΠΘ συγκαταβατικότερο, που αφού κλείνει το μάτι στην κυβέρνηση αναγνωρίζοντας «την αναγκαιότητα μιας ουσιαστικής, ρεαλιστικής και αποτελεσματικής πρωτοβουλίας για την προστασία, την ασφάλεια και τη φύλαξη των Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων (όπως και στο κοινό ανακοινωθέν της Συνόδου των Πρυτάνεων), στη συνέχεια απαριθμεί τις ενστάσεις.
Πάντειο Πανεπιστήμιο
Η Σύγκλητος του Παντείου Πανεπιστημίου συζήτησε τις προτάσεις της κυβέρνησης σχετικά με την ασφάλεια των πανεπιστημίων και δηλώνει τη διαφωνία της όσον αφορά τη σύσταση «Ομάδας Προστασίας Πανεπιστημιακού Ιδρύματος» ως αστυνομικής υπηρεσίας που θα εδρεύει και θα επεμβαίνει μέσα στα ΑΕΙ, υπό τις εντολές του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη.
Η παρουσία δυνάμενων αστυνόμευσης μέσα στο Πανεπιστήμιο δημιουργεί εντάσεις στην ακαδημαϊκή κοινότητα, που λειτουργεί σε περιβάλλον αυτοδιοίκητου και είναι η μόνη που μπορεί να εγγυηθεί την ελευθερία του λόγου και της επιστήμης. Οι διακινδυνεύσεις εντός των πανεπιστημιακών χώρων αποτελούν μέριμνα τόσο των πανεπιστημιακών αρχών, όσο και της πολιτείας, και αφορούν σωρεία θεμάτων που σχετίζονται με τα ζητήματα πολιτικής προστασίας. Η μέριμνα αυτή οφείλει να είναι μακροχρόνια, σχεδιασμένη αναλυτικά σε συνάρτηση με τα προβλήματα και τα κτίρια κάθε πανεπιστημίου και υπό την καθοδήγηση των ακαδημαϊκών αρχών.
Το Πανεπιστήμιο είναι –και οφείλει να είναι– από την φύση του ένας χώρος ελεύθερης συζήτησης και αντιπαράθεσης χωρίς τους περιορισμούς και τις απαγορεύσεις που, καλώς ή κακώς, υπάρχουν σε άλλους δημόσιους χώρους. Η ελεύθερη αναζήτηση της γνώσης εμπεριέχει και την αντιπαράθεση –πολλές φορές αντισυμβατική– μέσα σε καλώς εννοούμενα πλαίσια, αλλά και με σεβασμό στην ακαδημαϊκή κουλτούρα. Η αμφισβήτηση που συνοδεύει την αναζήτηση της γνώσης δεν συμβιβάζεται με τη μόνιμη παρουσία δυνάμεων καταστολής.
Τα Πανεπιστήμια, στο πλαίσιο του συνταγματικά κατοχυρωμένου αυτοδιοίκητου, αποφασίζουν με τα συλλογικά τους όργανα για θέματα που άπτονται της λειτουργίας τους, μεταξύ των οποίων και για την πανεπιστημιακή φύλαξη και ασφάλεια. Η φύλαξη πρέπει να ανατεθεί αποκλειστικά σε προσωπικό που θα διαθέτει την απαραίτητη κατάρτιση, η οποία θα προσαρμόζεται στην ιδιαιτερότητα της ακαδημαϊκής κοινότητας, και το οποίο θα λογοδοτεί και θα εποπτεύεται από τη Σύγκλητο και τις πρυτανικές αρχές.
ΑΠΘ
Εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι το Πανεπιστήμιο είναι χώρος ασύλου ιδεών και όχι παραβάσεων του κοινού δικαίου και παραβατικών στοιχείων.
Εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι το Πανεπιστήμιο είναι αναπόσπαστο μέρος της Ελληνικής Επικράτειας, όπου θα πρέπει να εφαρμόζονται οι νόμοι της Ελληνικής Δημοκρατίας περί προστασίας της ζωής, της σωματικής ακεραιότητας και της περιουσίας κατά τον ίδιο τρόπο που εφαρμόζονται σε οποιοδήποτε άλλο μέρος της χώρας.
Εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι τα Πανεπιστήμια είμαστε δημόσια ιδρύματα, στα οποία ο Ελληνικός Λαός έχει εμπιστευθεί ένα σημαντικό τμήμα της περιουσίας του και ένα ακόμη πιο σημαντικό καθήκον της εκπαίδευσης των παιδιών του.
Στη Σύγκλητο διατυπώθηκαν διαφορετικές προσεγγίσεις σχετικά με τη μορφή που μπορεί να λάβει μια πρωτοβουλία ενίσχυσης των μέτρων διασφάλισης των Ανωτάτων Ιδρυμάτων. Πλην όμως, πιστεύουμε πως η όποια νομοθετική ρύθμιση θα πρέπει να διέπεται από συνταγματικά αποδεκτούς κανόνες και να καταλήγει σε καθαρές λύσεις που θα διακρίνουν τις εξής αρμοδιότητες:
1) Η φύλαξη των χώρων μας και ο έλεγχος της χρήσης τους είναι αρμοδιότητα του Πανεπιστημίου και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να διασφαλίζονται από τα αρμόδια πανεπιστημιακά όργανα, συνεπικουρούμενα από μία πανεπιστημιακή υπηρεσία φύλαξης (security), που θα υπάγεται στις Πανεπιστημιακές Αρχές. Επισημαίνεται η ανάγκη οικονομικής ενίσχυσης των Ιδρυμάτων προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της αρμόδιας υπηρεσίας φύλαξης.
2) Η καταπολέμηση της παραβατικότητας ποινικής φύσεως ανήκει κατ’ αποκλειστικότητα στην αρμόδια δύναμη της Πολιτείας, η οποία έχει το μονοπώλιο της συγκεκριμένης αρμοδιότητας σε ολόκληρη την Ελληνική Επικράτεια, στην οποία ανήκουν και τα Πανεπιστήμια.
Γιούλα Γκεσούλη
