Ιράν

Αντιλαϊκά μέτρα γεννούν βίαιες αντιστάσεις

Η εκτίναξη της τιμής της βενζίνης σε μία από τις μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες στον κόσμο, το Ιράν, δεν μπορούσε παρά να προκαλέσει κύμα διαδηλώσεων που πολλές φορές απέκτησαν βίαιο χαρακτήρα. Με τα νέα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση την προηγούμενη εβδομάδα, η τιμή της βενζίνης αυξάνεται από τα δέκα στα δεκαπέντε χιλιάδες ριάλ (11 λεπτά του ευρώ) ανά λίτρο, δηλαδή κατά 50%. Αυτό ωστόσο ισχύει για το όριο των 60 λίτρων βενζίνης το μήνα. Πέρα από αυτό το όριο, η τιμή τριπλασιάζεται!
 
Μπορεί σ’ εμάς εδώ να φαίνεται ότι δεν τρέχει και τίποτα, αφού η τιμή της βενζίνης είναι πολύ μικρότερη από αυτή που πληρώνουμε, όμως θα πρέπει να δούμε αυτά τα μέτρα σε συνδυασμό με το κόστος ζωής στο Ιράν και με το γεγονός ότι είναι μία πετρελαιοπαραγωγός χώρα (επομένως λογικό είναι η τιμή της βενζίνης να είναι πολύ χαμηλότερη). Μην ξεχνάμε, επίσης, ότι ένα μεγάλο μέρος της τιμής της βενζίνης στη χώρα μας είναι φόροι, δηλαδή «νταβατζιλίκι» στο κράτος, που δε σχετίζεται με το κόστος παραγωγής του πετρελαίου.
 
Οταν ο βασικός μισθός, ακόμα και μετά την αύξηση κατά 36.5% που αποφασίστηκε τον περασμένο Μάρτη, βρίσκεται στα επίπεδα των 110 ευρώ το μήνα, τότε καταλαβαίνει κανείς πόσο απλησίαστη είναι η βενζίνη για τα φτωχά λαϊκά στρώματα. Ακόμα όμως και για τα λιγότερο φτωχά εργαζόμενα στρώματα, με μεγαλύτερους μισθούς (της τάξης των 700 ευρώ, που είναι ο μέσος μηνιαίος μισθός), η αύξηση της τιμής των καυσίμων ήταν σίγουρα μεγάλο πλήγμα.
 
Το πρόβλημα γίνεται ακόμα μεγαλύτερο, αν αναλογιστεί κανείς τις επιπτώσεις του αμερικάνικου εμπάργκο αλλά και της κρίσης που περνά ο ιρανικός καπιταλισμός τον τελευταίο χρόνο. Σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία του Ιράν, οι τιμές ορισμένων βασικών ειδών διατροφής, όπως οι μπανάνες και ο τοματοχυμός, αυξήθηκαν πάνω από 170% μέσα σε ένα χρόνο, ενώ το ψωμί αυξήθηκε κατά 25%-35% και το κρέας πάνω από 55% (βλ. https://en.radiozamaneh.com/29237/)! Ανοδική πορεία ακολούθησαν και τα νοίκια, που στην Τεχεράνη αυξήθηκαν κατά 17% μέσα σε ένα εξάμηνο.
 
Επόμενο ήταν οι διαδηλωτές να βγουν στους δρόμους αγριεμένοι, σε πολλές πόλεις της χώρας, χτυπώντας τράπεζες και δημόσια κτίρια, ενώ δεν έλειψαν και οι λεηλατήσεις μαγαζιών. Αυτό προκάλεσε την οργή της εξουσίας που απάντησε με άγρια καταστολή, η οποία έχει κοστίσει τη ζωή σε 25 άτομα μέχρι στιγμής. Οι «Φρουροί της επανάστασης» ξεκίνησαν τις απειλές ότι δε θα αφήσουν κανέναν να προκαλέσει χάος στη χώρα. Στο ίδιο μήκος κύματος κι ο πρόεδρος Χασάν Ροχανί που παρουσίασε το μέτρο της εκτίναξης της τιμής των καυσίμων σαν… φιλολαϊκό, υποσχόμενος ότι με αυτά τα χρήματα θα ενισχυθούν τα φτωχότερα στρώματα του πληθυσμού!
 
Ομως η ουσία βρίσκεται στην προσπάθεια της κυβέρνησης να μειώσει τις επιδοτήσεις που σύμφωνα με το ΔΝΤ «κοστίζουν» 1.6% του ΑΕΠ, αλλά και στην προσπάθεια να διαχειριστεί την κρίση που μαστίζει το Ιράν. Αλλωστε, το ΔΝΤ χρόνια τώρα ζητά από το Ιράν να καταργήσει τις επιδοτήσεις, πράγμα που επιχείρησε χωρίς επιτυχία το 2010.
 
Είναι βολικό για το καθεστώς των αγια-τολάχ, που ήρθαν στην εξουσία σφετεριζόμενοι τη μεγάλη επανάσταση κατά του σάχη πριν από τέσσερις δεκαετίες, να τα ρίχνουν όλα στους Αμερικάνους, υποστηρίζοντας ότι είναι αυτοί που βάζουν το χεράκι τους στις διαδηλώσεις! Ομως, ο «λαϊκός καπιταλισμός» του Ιράν είναι ο βασικός ένοχος που κρύβεται πίσω από τις αιτίες της κρίσης. Χρόνια τώρα το ιρανικό κράτος συσσώρευε χρήμα από το πετρέλαιο, ενώ ο λαός ζει σε συνθήκες μεγάλων στερήσεων και τώρα καλείται να πληρώσει ακόμα περισσότερα, καθώς η κρίση έκανε την εμφάνισή της. Γι’ αυτό η οργή ξεχείλισε, πράγμα που οδήγησε στο θάνατο τουλάχιστον 25 διαδηλωτών και τριών στρατιωτών.
 
Υ.Γ. Νόμπελ… υποκρισίας κερδίζουν επάξια οι ΗΠΑ, που εξέφρασαν την… αλληλεγγύη τους στους διαδηλωτές. Οταν πρόκειται για παλαιστίνιους ή ιρακινούς διαδηλωτές κάνουν την πάπια, αν δεν τους καταγγείλουν για… τρομοκρατία. Επειδή το ιρανικό καθεστώς δεν το έχουν στο τσεπάκι τους, η «αλληλεγγύη» στους διαδηλωτές δεν κοστίζει τίποτα.