Kρούσματα της γρίπης των πτηνών επιβεβαιώνονται συνεχώς σε χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης από τις αρχές του περασμένου Νοέμβρη. Τα κρούσματα αφορούν τον υψηλής παθογονικότητας υπότυπο H5N8 τόσο σε εκτρεφόμενα πουλερικά (Γερμανία, Αυστρία, Ουγγαρία) όσο και σε άγρια πτηνά (Ολλανδία, Πολωνία, Δανία, Ελβετία, Αυστρία, Κροατία). Κρούσματα του υπότυπου H5N8 επιβεβαιώθηκαν επίσης στη Βουλγαρία, τη Σερβία και τη Ρουμανία. Στη γειτονιά μας, δηλαδή.
Σύμφωνα με τους επίσημους ισχυρισμούς, φορέας της γρίπης των πτηνών είναι τα άγρια πτηνά, που είναι αυτά που μεταφέρουν τον ιό (στις μέρες μας τον υπότυπο H5N8) και στα εκτρεφόμενα πτηνά. Λόγω των καιρικών συνθηκών, τα αποδημητικά πτηνά φεύγουν από τις χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης και κατευθύνονται προς το Νότο, δηλαδή και προς την Ελλάδα. Ετσι, οι εκτρεφόμενες πτηνοτροφικές μονάδες της Ελλάδας, οικόσιτες και συστηματικές, κινδυνεύουν άμεσα να πληγούν από μαζικά κρούσματα της γρίπης των πτηνών. Γεγονός που θα έχει ως άμεση συνέπεια τη μαζική θανάτωση εκατοντάδων χιλιάδων εκτρεφόμενων πτηνών, ενώ θα δημιουργήσει κίνδυνο μόλυνσης του περιβάλλοντος και του υδροφόρου ορίζοντα λόγω του μαζικού ενταφιασμού των πληγέντων από τον ιό πτηνών και της μόλυνσης του νερού και των ζωοτροφών.
Ο υπότυπος H5N8 της γρίπης των πτηνών μέχρι τώρα δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο, όμως κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει, ότι σε συγκεκριμένες συνθήκες και παράγοντες μπορεί να μεταλλαχθεί και να μετατραπεί στον υπότυπο H5N1 ή κάποιον άλλο υπότυπο που μεταδίδεται και στον άνθρωπο. Θυμίζουμε, ότι αυτό συνέβη για αρκετό χρόνο στα μέσα της δεκαετίας του 2000 (από το 2006 περίπου) με τη μετάδοση του υπότυπου H5N1. Για να μην πάμε πολύ πίσω, στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν εκατομμύρια άνθρωποι είχαν πληγεί από τον ιό της γρίπης των πτηνών.
Οι αναγνώστες μας γνωρίζουν πολύ καλά ότι για λόγους αρχής απεχθανόμαστε κάθε είδους κιτρινισμό και δεν κινδυνολογούμε με στόχο την πρόκληση πανικού στον ελληνικό λαό. Δεν παίρνουμε και τίποτα στην πλάκα, όμως. Ούτε κάνουμε πλάτες σε πολιτικές ηγεσίες και υπάκουες υπηρεσίες. Οταν ο προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Βιώσιμης Ζωικής Παραγωγής και Κτηνιατρικής, με έγγραφό του στις 13 Γενάρη του 2017, με θέμα: «Εστία Γρίπης των Πτηνών σε εκμετάλλευση ορνίθων αυγοπαραγωγής στην Αρκαδία», μιλά για πιθανότητα ανασυνδυασμού και ανάδυσης ενός νέου πανδημικού στελέχους, ουδείς δικαιούται να σιωπά και να παίρνει το ζήτημα αψήφιστα.
Ιδού η κατάληξη του προαναφερθέντος εγγράφου:
«Τέλος, σύμφωνα με οδηγίες του ΚΕΕΛΠΝΟ, συνιστάται ο εμβολιασμός κατά της εποχικής γρίπης όσων πιθανώς εκτεθούν σε ιό της γρίπης των πτηνών (κτηνίατροι, πτηνοτρόφοι, εργάτες πτηνοτροφείων κλπ), συμπεριλαμβανομένου του υπότυπου Η5Ν8, ως μέτρο μείωσης της πιθανότητας ανασυνδυασμού και ανάδυσης ενός πανδημικού στελέχους και όχι ως μέτρο ατομικής προστασίας».
Πέραν των κτηνιάτρων, πτηνοτρόφων, εργατών πτηνοτροφείων, πρέπει να εμβολιαστούν οι δασικοί υπάλληλοι, οι κυνηγοί, οι ομοσπονδιακοί θηροφύλακες, οι ορνιθολόγοι, οι εργαζόμενοι σε κέντρα περίθαλψης, γιατί υπάρχει ο κίνδυνος –όπως τονίζεται στο έγγραφο- αν δεν έχουν εμβολιαστεί και προσβληθούν από την εποχική γρίπη των ανθρώπων, να υπάρξει ανασυνδυασμός των δύο ιών.
Ο γενικός διευθυντής Βιώσιμης Ζωικής Παραγωγής και Κτηνιατρικής εξέδωσε αυτό το έγγραφο γιατί την προηγούμενη ημέρα (στις 12 Γενάρη του 2017) εντοπίστηκε κρούσμα της γρίπης των πτηνών σε μονάδα αυγοπαραγωγής 28.000 πτηνών, που οδήγησε στη θανάτωση όλου του πληθυσμού των πτηνών και στη λήψη μιας σειράς άλλων μέτρων. Αναφέρει το έγγραφο:
«Σας ενημερώνουμε πως στις 12/01/2017 ανιχνεύθηκε ο ιός της γρίπης των πτηνών (H5N8) τύπου Α σε εκμετάλλευση 28.000 ορνίθων αυγοπαραγωγής στην Αρκαδία, ενώ το προσεχές διάστημα θα προσδιοριστεί και η παθογονικότητα του στελέχους. Σύμφωνα πάντως με τα έως σήμερα επιζωοτιολογικά δεδομένα από τα πολυάριθμα κρούσματα σε όλη την Ευρώπη και την οξεία διαδρομή της νόσου στα προσβεβλημένα πτηνά της εκτροφής, η εκτίμηση είναι ότι πρόκειται για ιό υψηλής παθογονικότητας (ΗΡΑΙ)» (η επισήμανση δική μας).
Ενώ επισημαίνει τη σοβαρότητα της κατάστασης, όπως προκύπτει από τα πολυάριθμα κρούσματα σε ευρωπαϊκές χώρες και από το πρώτο κρούσμα της γρίπης των πτηνών σε ελληνική πτηνοτροφική μονάδα, ο γενικός διευθυντής – μετά από υπουργική εντολή, προφανώς- σε επίπεδο πρακτικών μέτρων ακολουθεί τακτική υποβάθμισης του κινδύνου για τις εκτρεφόμενες πτηνοτροφικές μονάδες και για όλους τους εργαζόμενους που ήρθαν σε επαφή ακόμα και για την πληγείσα πτηνοτροφική μονάδα.
- Πρώτον, δεν ανεβάζει στη Διαύγεια το έγγραφο, αλλά το στέλνει μόνο στους ιδιοκτήτες των επιχειρήσεων και στους υπηρεσιακούς παράγοντες στην περιφέρεια. Ετσι, εκτός από τους ιδιοκτήτες των πτηνοτροφικών μονάδων και τους κτηνίατρους που είναι αρμόδιοι για τον έλεγχο των πτηνοτροφικών μονάδων, δεν ενημερώνεται ο ελληνικός λαός (όχι μόνο ως καταναλωτής κρέατος και αυγών).
- Δεύτερον, ο γενικός διευθυντής έθεσε μεν ζήτημα εμβολιασμού των άμεσα εμπλεκόμενων, όμως δεν ενήργησε για την άμεση εφαρμογή του. Στις 13 Γενάρη έστειλε στους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες το έγγραφό του, στο οποίο θέτει και το ζήτημα του εμβολιασμού. Στις 16 Γενάρη, οι αρμόδιοι υπηρεσιακοί παράγοντες στην Τρίπολη συνέταξαν έγγραφο (το ανέβασαν στη Διαύγεια), όμως δεν έθεσαν ζήτημα εμβολιασμού. Επικοινωνήσαμε με τους συγκεκριμένους υπηρεσιακούς παράγοντες και τους επισημάναμε (ανάμεσα στ’ άλλα) τη σημαντική παράλειψή τους να μην αποφασίσουν υποχρεωτικό εμβολιασμό. Για να δικαιολογηθούν, μας δήλωσαν ότι δεν είχαν λάβει γνώση του εγγράφου του γενικού διευθυντή, που αναφέρεται στον εμβολιασμό, και μας παρέπεμψαν σε άλλη υπηρεσία! Την Πέμπτη 19 Γενάρη, που γράφτηκε αυτό το άρθρο, ξαναμπήκαμε στη Διαύγεια της Περιφέρειας Πελοποννήσου, που υπάγονται αυτοί οι υπηρεσιακοί παράγοντες, και δε βρήκαμε κανένα συμπληρωματικό έγγραφο που να θέτει -έστω εκ των υστέρων- ζήτημα υποχρεωτικού εμβολιασμού. Οπως είδαμε παραπάνω, αυτή η παράλειψη αυξάνει τον κίνδυνο της μετάλλαξης του υπότυπου Η5Ν8 σε H5N1 ή άλλο υπότυπο που μεταδίδεται και στον άνθρωπο.
- Τρίτον, ο γενικός διευθυντής θέτει -για τρίτη φορά- το ζήτημα της υποχρεωτικής εφαρμογής της απόφασης του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης του 2008 (δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 1785 Β, 4.9.2008). Σύμφωνα με αυτή την απόφαση, πρέπει να θεσπιστούν μέτρα βιοασφάλειας για τη γρίπη των πτηνών σε όλη την Ελλάδα και όχι μόνο στις περιοχές που εντοπίστηκαν κρούσματα. Σ’ αυτά τα μέτρα θα αναφερθούμε στη συνέχεια. Εδώ θα επισημάνουμε δύο μόνο ζητήματα.
Το 2008 εξακολουθούσαν να πλήττονται οι πτηνοτροφικές μονάδες από τον ιό της γρίπης των πτηνών H5N1, υπότυπο που μεταδίδεται και στον άνθρωπο. Οταν ο γενικός διευθυντής εγείρει ξανά -στα χαρτιά έστω, χωρίς να φροντίζει για την πιστή εφαρμογή της- ζήτημα εφαρμογής της απόφασης του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης το 2008, απόφασης που υπαγορεύτηκε από την ύπαρξη και διάδοση του υπότυπου Η5Ν1 της γρίπης των πτηνών, εμμέσως πλην σαφώς παραδέχεται ότι και η σημερινή κατάσταση είναι εξαιρετικά σοβαρή, έστω και αν τα κρούσματα επιβεβαιώνουν ότι οφείλονται στον υπότυπο Η5Ν8 της γρίπης των πτηνών. Γι’ αυτό και τον εγκαλούμε ότι δεν ενεργεί και πρακτικά για την εφαρμογή της υπουργικής απόφασης του 2008.
Στις 17 Νοέμβρη του 2016, η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Υγείας, που υπάγεται στη Γενική Διεύθυνση Βιώσιμης Ζωικής Παραγωγής και Κτηνιατρικής, (με έγγραφό της με θέμα: «Κρούσματα γρίπης των πτηνών στην Ευρώπη», ανάμεσα στ’ άλλα αναφέρει:
«Δεδομένου ότι η σύνθεση της ελληνικής ορνιθοπανίδας αποτελείται κατά κύριο λόγο από μεταναστευτικά είδη άγριων πτηνών και λαμβάνοντας υπόψη τις αυξημένες μετακινήσεις αυτήν την περίοδο, οι κτηνιατρικές υπηρεσίες οφείλουν να είναι σε αυξημένη εγρήγορση και πιο συγκεκριμένα: α) Να προβούν σε όλους τους αναγκαίους ελέγχους σε πτηνοτροφικές επιχειρήσεις και οικόσιτες εκμεταλλεύσεις σχετικά με την τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας και τη συμμόρφωση με τις διατάξεις της υπ’ 258971/26-8-2008 (Β’1785) Απόφασης του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων “Θέσπιση μέτρων βιοασφάλειας για τη γρίπη των πτηνών“».
Η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Υγείας ήγειρε για πρώτη φορά αυτό το πολύ σημαντικό ζήτημα. Στις 19 Δεκέμβρη, ανιχνεύτηκε γρίπη των πτηνών σε κύκνο στο Δέλτα του Εβρου. Η ίδια προϊσταμένη, με έγγραφό της στις 21 Δεκέμβρη, ήγειρε για δεύτερη φορά το ίδιο ζήτημα. Παραθέτουμε ένα μικρό απόσπασμα:
«Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην πιστή εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας και την υποχρεωτική συμμόρφωση με τις διατάξεις της υπ’αριθμ. 258971/26-8-2008 (Β’ 1785) Απόφασης του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων “Θέσπιση μέτρων βιοασφάλειας για την γρίπη των πτηνών“».
Η συγκεκριμένη υπουργική απόφαση καταλαμβάνει έκταση 16 σελίδων και μπορείτε να τη διαβάσετε ολόκληρη εδώ. Περιγράφουμε συνοπτικά μερικά από τα μέτρα που πρέπει να εφαρμοστούν υποχρεωτικά, σύμφωνα μ’ αυτή την απόφαση.
Προσέξτε τι μέτρα βιοασφάλειας προβλέπονται για τα οικόσιτα πουλερικά.
1. Οικόσιτα πουλερικά
1.1 Απαγορεύεται η διατήρηση οικοσίτων πουλερικών:
α) σε ανοιχτούς χώρους (προαύλια, αυλές, αγρούς κ.λπ.) εκτροφών σε περιοχές της χώρας που βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 2 χιλιομέτρων από υγροβιότοπους, ποταμούς, λίμνες και κάθε είδους υδατοσυλλογές.
β) σε μη περιφραγμένους χώρους σε όλη την επικράτεια της χώρας.
1.2 Τα οικόσιτα πουλερικά της παραγράφου 1.1 πρέπει να διατηρούνται αποκλειστικά σε κλειστούς χώρους, τα ανοίγματα των οποίων πρέπει να καλύπτονται από κατάλληλα προστατευτικά καλύμματα που θα αποκλείουν την επαφή τους με άγρια πτηνά.
1.3 Τα οικόσιτα πουλερικά που βρίσκονται στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας συνιστάται να διατηρούνται σε κλειστούς χώρους, τα ανοίγματα των οποίων πρέπει να καλύπτονται από κατάλληλα προστατευτικά καλύμματα που θα αποκλείουν την επαφή των οικόσιτων πουλερικών με άγρια πτηνά
1.4 Οι τυχόν εκτρεφόμενες πάπιες και χήνες των οικοσίτων εκτροφών πρέπει να διατηρούνται ξεχωριστά από άλλα είδη πουλερικών.
Ανάλογα μέτρα προτείνονται για τα πουλερικά συστηματικών εκμεταλλεύσεων, για τα πουλερικά ελευθέρας βοσκής-βιολογικής εκτροφής, για τα άγρια πτηνά και για τα πτηνά που δεν προορίζονται για διατροφή, με τη χρήση του κρέατος και των αυγών, όπως τα πτηνά των ζωολογικών κήπων.
Ενώ, λοιπόν, τονίζεται η μεγάλη σημασία της εφαρμογής μέτρων βιοασφάλειας για τη γρίπη των πτηνών, ο γενικός διευθυντής δεν κάνει τίποτα για την εφαρμογή αυτών των μέτρων. Ψάξαμε και στις 13 περιφέρειες της χώρας και διαπιστώσαμε ότι μόνο ο αντιπεριφερειάρχης Κορίνθου, με απόφασή του, προτείνει τη λήψη κάποιων μέτρων βιοσφάλειας. Οσο για την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, την τριπλέτα Αποστόλου-Τσιρώνη-Κόκκαλη, «σφυρίζει κλέφτικα» και ασχολείται με επισκέψεις και φωτογραφίσεις (ο αποπεμφθείς Μπόλαρης δημιούργησε «σχολή» στο εν λόγω υπουργείο). Αλλωστε, το «βλέποντας και κάνοντας» (ή αλλιώς «πετάω τη μπάλα στην κερκίδα») είναι ίδιον όλων των αστικών κυβερνήσεων, ενώ η συγκυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ το έχει αποθεώσει ως σύστημα.
Η υπόθεση με τη γρίπη των πτηνών είναι πολύ σοβαρή και αν δε ληφθούν άμεσα τα αναγκαία μέτρα βιοασφάλειας θα προκύψουν πολύ σοβαρά προβλήματα, τόσο στις πτηνοτροφικές μονάδες όσο και στη Δημόσια Υγεία. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε στη συγκυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ να συνεχίσει την επικίνδυνη πολιτική της.
Γεράσιμος Λιόντος
