Με την ομιλία του στη συζήτηση για τον προϋπολογισμό στη Βουλή, ο υπουργός Παιδείας έδωσε μια ιδέα των προγραμματικών του δηλώσεων. Αλλωστε αυτά που είπε δεν ήταν τίποτε καινούργιο. Τα έχει περιγράψει πάμπολλες φορές στις δηλώσεις του, καθώς και στο πόρισμα που συνέταξε η Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, της οποίας ήταν πρόεδρος κατά τη διάρκεια του «διαλόγου» για την εκπαιδευτική «μεταρρύθμιση».
Ο Κ. Γαβρόγλου θεωρεί λίγο-πολύ άθλο τα όσα κατάφεραν συγκυβέρνηση και υπουργείο Παιδείας κι υπόσχεται να συνεχίσει στην ίδια κατεύθυνση: «Η πολιτική μας κινείται σε δύο κατευθύνσεις: κατοχυρώνουμε πρώτα και ταυτοχρόνως βελτιώνουμε όσα έχουν ήδη γίνει και σχεδιάζουμε νέες πρωτοβουλίες στην κατεύθυνση της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Δεν θα ήθελα να υποσχεθώ μεγαλεπήβολες ρυθμίσεις, αλλά θα ήθελα να υπογραμμίσω την σημασία ενίσχυσης και βελτίωσης όσων έχουν αρχίσει να γίνονται».
Πραγματικά «δεν είναι λίγα ούτε αμελητέα όσα έχουν ήδη επιτευχθεί». Ο Ενιαίος Τύπος Ολοήμερου Νηπιαγωγείου, με το διαχωρισμό της πρωινής «υποχρεωτικής» ζώνης από την «προαιρετική απογευματινή», ο Ενιαίος Τύπος του Ολοήμερου Δημοτικού Σχολείου, που λειτουργεί με βάση τα περισσεύματα των διδακτικών ωρών από τον πρωινό κύκλο, η κατάργηση του υπεύθυνου δάσκαλου για το ολοήμερο πρόγραμμα, η αύξηση του διδακτικού ωραρίου, η αυστηροποίηση των προϋποθέσεων για την εγγραφή των νηπίων και των μαθητών στο Ολοήμερο, οι καταργήσεις-συγχωνεύσεις τμημάτων, η αύξηση του αριθμού των μαθητών ανά τμήμα, οι δεύτερες και τρίτες αναθέσεις μαθημάτων, η απουσία μόνιμων διορισμών εκπαιδευτικών και η μείωση των αναπληρωτών, η περιστολή των διδακτικών ωρών με μοναδικό κριτήριο τη μείωση των δαπανών και όχι κάποια εμπεριστατωμένη επιστημονική έρευνα, η γενίκευση της μαθητείας, οι μισθοί πείνας των εκπαιδευτικών, το συμβατικό σχολείο-χαβούζα για τα παιδιά με ειδικές ανάγκες στο όνομα της αποφυγής της γκετοποίησης, όταν ακόμη και οι εκπαιδευτικοί της «παράλληλης στήριξης» είναι «μπαλαντέρ» ανάμεσα σε διάφορα σχολεία και πλείστα άλλα μέτρα που υλοποιούν τον «κόφτη» στην Παιδεία, δεν είναι σίγουρα η εγκατάλειψη του «σχολείου της κρίσης». Ισα-ίσα είναι η εμπέδωση του σχολείου της κρίσης.
Με πυροτεχνήματα για επέκταση της υποχρεωτικότητας φοίτησης στο Νηπιαγωγείο και για τα προνήπια, για επέκταση της καρικατούρας του Ενιαίου Τύπου Ολοήμερου Δημοτικού και στα μονοθέσια, διθέσια, τριθέσια σχολεία, για καθιέρωση «θεματικής εβδομάδας» στο Γυμνάσιο, ο Γαβρόγλου προσπάθησε να καλύψει την τραγική κατάσταση.
(Η θέση μας ότι το Ολοήμερο Σχολείο είναι το σχολείο που αντιστοιχεί στις ξεχαρβαλωμένες εργασιακές σχέσεις των γονιών και όχι στις πραγματικές ανάγκες των μικρών μαθητών, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί την πιο φθηνή λύση για το κεφάλαιο, δεν μας αποτρέπει από το να καταδικάσουμε την πολιτική του υπουργείου Παιδείας, που ασκείται με μοναδικό κριτήριο το μαχαίρι στις δαπάνες).
Αυτή τη φορά, ο υπουργός, απέφυγε να το αναφέρει, όμως, σίγουρα εκείνο που θα καθορίσει τις κατευθύνσεις που θα κινηθεί το επόμενο διάστημα το υπουργείο Παιδείας θα είναι οι υποδείξεις των «θεσμών» και η αναμενόμενη έκθεση του ΟΟΣΑ (εξ ου και το «τριετές πρόγραμμα» θα ανακοινωθεί μετά το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης).
«Γεύση», βεβαίως, έχουμε πάρει ήδη από τα πεπραγμένα και από τις δηλώσεις του υπουργού Παιδείας. Ο Γαβρόγλου φρόντισε να κάνει τη σχετική υπενθύμιση.
Αναφέρθηκε:
♦ Στην αυτονομία της σχολικής μονάδας. Με περικοκλάδες για ενίσχυση των αρμοδιοτήτων του συλλόγου διδασκόντων επιχειρείται να κρυφτεί η ουσία. Ο υπουργός Παιδείας σε άλλη στιγμή και στο πόρισμα της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων έχει μιλήσει ήδη για τη διοικητική αυτονομία που «σχετίζεται με την έννοια της αποκέντρωσης». Πρόκειται για φόρτωμα των μπατιρημένων Δήμων με νέες αρμοδιότητες και εισβολή «τοπικών παραγόντων» και επιχειρηματιών στα σχολεία. Το πόρισμα αναφέρει και την «οικονομική αυτονομία», δηλαδή την «αναζήτηση πρόσθετων πόρων» από τις σχολικές μονάδες, με στόχο να απαλλαγεί το κράτος από τις υποχρεώσεις του απέναντι στο δημόσιο σχολείο, γεγονός που θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια στην κατηγοριοποίηση των σχολείων.
♦ Στην κεντρική πολιτική επιλογή της επαναφοράς της αξιολόγησης, που αποτελεί και προαπαιτούμενο από τους ιμπεριαλιστές δανειστές για τα οποιαδήποτε επιπλέον ψίχουλα στις δαπάνες.
Πρώτο βήμα η «αυτοαξιολόγηση»: «Σχεδιασμός και αποτίμηση» κατά τον Γαβρόγλου, ώστε να παραπλανηθούν οι εκπαιδευτικοί και να αποκτήσουν κουλτούρα «συνεργατικού σχεδιασμού».
Η αυτοαξιολόγηση «δεν θα έχει τιμωρητικό χαρακτήρα» και «ούτε θα συνδέεται με μισθούς και απολύσεις», διαβεβαιώνει ο υπουργός Παιδείας.
Ο στόχος να αναδειχθούν «οι πρωτοποριακές δράσεις που γίνονται ήδη με πρωτοβουλία εκπαιδευτικών σε πολλά από τα σχολεία μας», θα βάλει το πρώτο λιθαράκι στην κατηγοριοποίηση των σχολικών μονάδων.
Οσες φιλότιμες προσπάθειες κι αν καταβάλλει η πολιτική ηγεσία του υπουργείου να συσκοτίσει το αποτέλεσμα, είναι φανερό ότι η αυτοαξιολόγηση είναι άμεσα συνδεδεμένη με το εκπαιδευτικό έργο που παράγεται στο σχολείο, άρα αναπόφευκτα συνδεδεμένη και με την αξιολόγηση του εκπαιδευτικού. Αυτή σίγουρα οδηγεί σε μισθολογικές κατατάξεις και σε απολύσεις.
♦ Στην «αναβάθμιση» των δύο τελευταίων τάξεων του Λυκείου.
Ο Γαβρόγλου ανέφερε ότι «είναι απαραίτητο το Λύκειο να απονέμει ένα αξιόπιστο Εθνικό Απολυτήριο που θα αποτελέσει και τη βάση για το νέο σύστημα εισαγωγής στο Πανεπιστήμιο» και προανήγγειλε έναρξη νέου γύρου «διαλόγου», που «ελπίζει» να ολοκληρωθεί τον Μάρτιο. Με τα παραπάνω συνέδεσε και την «αναμόρφωση των πρώτων ετών των ΑΕΙ».
Λεπτομέρειες για το πώς θα απονέμεται το Εθνικό Απολυτήριο δεν ειπώθηκαν, ούτε τι μορφή θα έχει το νέο σύστημα επιλογής για τα Πανεπιστήμια, ούτε επίσης πώς θα γίνει η «αναμόρφωση» των πρώτων ετών των ΑΕΙ (αυτά, υποτίθεται, ότι αποτελούν αντικείμενο του «διαλόγου»). Αλλωστε επ’ αυτών φρόντισαν ήδη να μας ενημερώσουν τα δυο πορίσματα του «διαλόγου» Φίλη, ένα της επιτροπής Λιάκου και ένα της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων (πόρισμα Γαβρόγλου).
Το σίγουρο είναι ότι οδηγούμαστε σε αυστηροποίηση του Λυκείου, σε ένα αριστοκρατικό Λύκειο για λίγους κι εκλεκτούς, σε αύξηση των ταξικών φραγμών για τα παιδιά των φτωχών λαϊκών στρωμάτων, σε πανεπιστημιακά πτυχία-σούπα και πολλών ταχυτήτων.
♦ Στον Ενιαίο Χώρο της Ανώτατης Εκπαίδευσης με αναδιάταξη (αξιολόγηση) των ΤΕΙ, διαδικασία που συνεπάγεται συγχωνεύσεις – καταργήσεις, υποβάθμιση και αναβάθμιση.
Μετά την ομιλία του υπουργού Παιδείας στη Βουλή και ενόψει των προγραμματικών του δηλώσεων, ο παραγκωνισμένος πλέον Λιάκος φώναξε «παρών». Με άρθρο του στην «εφημερίδα των Συντακτών» φρόντισε να υποδείξει στον Γαβρόγλου τις «κακοτοπιές» που κινδυνεύει να πέσει και που αυτός -ο Λιάκος- τις είχε ήδη προβλέψει στο πόρισμά του!
Σύμφωνα με τον Λιάκο:
♦ Το πρόγραμμα των δυο τελευταίων τάξεων του Λυκείου πρέπει να είναι κάτι σαν το International Baccalaureate. «Ελάχιστα υποχρεωτικά μαθήματα, λίγα μαθήματα επιλογής, έγκυρες εξετάσεις και δοκιμιακή εργασία. Εθνικό Απολυτήριο όχι με ένα μόνο τελικό βαθμό, αλλά με αναλυτική παρουσίαση των σπουδών κάθε μαθητή».
♦ «Αν οι δύο τελευταίες τάξεις του Λυκείου αναμορφωθούν προς αυτή την κατεύθυνση, τότε μένει ορφανή η πρώτη Λυκείου». Να συνενωθεί με τις τρεις τάξεις του Γυμνασίου (τετραετές Γυμνάσιο).
♦ Το τετραετές Γυμνάσιο είναι «μονόδρομος, πράγμα που σημαίνει διετές αναβαθμισμένο Γενικό Λύκειο και επίσης διετές αναβαθμισμένο Τεχνικό-Επαγγελματικό Λύκειο, και τα δυο με δυνατότητες πρόσβασης σε ΑΕΙ και ΤΕΙ».
Θυμίζουμε ότι η πρόταση Λιάκου περιείχε: «κόφτη» στην τέταρτη τάξη του Γυμνασίου, επαναφορά της τράπεζας θεμάτων, διαφοροποιημένα προγράμματα στο Λύκειο με βάση το «ατομικό πρόγραμμα» του μαθητή και τα δυο επίπεδα μαθημάτων, βασικό και υψηλό, συμμετοχή της βαθμολογίας του εκτεταμένου δοκίμιου στο βαθμό του Εθνικού Απολυτήριου, καθώς και των εργασιών που πραγματοποιεί ο μαθητής στη Β΄ Λυκείου, Εθνικό Απολυτήριο και Πιστοποιητικό Σπουδών για την «πλέμπα» που δεν θα τα καταφέρει, νέα κριτήρια (π.χ. εξετάσεις, συντελεστές βαρύτητας σε μαθήματα, κ.λπ.) για την είσοδο στα ΑΕΙ, που θα καθορίζουν τα ίδια τα Ιδρύματα, κ.λπ.
♦ Η πρόταση ότι τα παιδιά θα εισάγονται σε σχολές και όχι σε τμήματα απαιτεί αναμόρφωση των πανεπιστημιακών σχολών. Ο Λιάκος κρίνει ότι αυτό είναι αδύνατο με τη δομή που έχουν σήμερα οι Σχολές και τα Τμήματά τους.
Κατ’ αυτόν «το πρόβλημα δεν λύνεται με είσοδο στις σχολές, αλλά στην καθιέρωση συστήματος και κανόνων ευρείας κινητικότητας εντός του πανεπιστημίου και όχι μόνο για το πρώτο έτος. Επίσης στην καθιέρωση ευελιξίας των πτυχίων (πρωτεύουσες και δευτερεύουσες ειδικότητες και joint degrees)».
Ο Λιάκος περιγράφει μια διαδικασία που θυμίζει την κακόφημη Διακήρυξη της Μπολόνια. Ατομικές διαδρομές των φοιτητών μέσα στο Πανεπιστήμιο, διαφοροποιημένα πτυχία, πτυχία για όλα τα γούστα με την καθιέρωση των πιστωτικών μονάδων.
Τέλος, επικρίνει τον Γαβρόγλου για το νέο γύρο «διαλόγου», που υποβαθμίζει το δικό του ρόλο: «Καλές επίσης είναι οι ατέρμονες συζητήσεις, αλλά οφείλουμε να λαμβάνουμε υπόψη μας τον αμείλικτο πολιτικό χρόνο».
Γιούλα Γκεσούλη
