Ξέχειλη είναι η δημαγωγία στο σχέδιο νόμου για την ειδική εκπαίδευση (αφορά άτομα με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες), που κατατέθηκε στη Βουλή.
Σε αντίθεση, βεβαίως, με τη σκληρή πραγματικότητα. Μόνο μια εικόνα αρκεί για να καταρρεύσει όλο το λαμπερό και στημένο σκηνικό: Το ξύλο που έφαγαν από τα ΜΑΤ άνθρωποι καθισμένοι σε αναπηρικά αμαξίδια, την ημέρα που πραγματοποιούσαν διαμαρτυρία στο Σύνταγμα.
Αλλά και στην εκπαίδευση η εικόνα βγάζει μόνο πίκρα και οργή. Τα ειδικά σχολεία υπολειτουργούν, έχοντας τεράστιες ανάγκες σε εκπαιδευτικό και βοηθητικό προσωπικό. Οι ειδικές τάξεις, στο πλαίσιο του γενικού σχολείου, έχουν καταστεί είδος υπό εξαφάνιση, ενώ εκατοντάδες οργανικές θέσεις εκπαιδευτικών που εργάζονταν σ’ αυτές έχουν μείνει κενές.
Το κράτος και το υπουργείο Παιδείας φρόντισαν από καιρό, στο όνομα δήθεν της αποφυγής της ιδρυματοποίησης, να εντάξουν πλήθος μαθητών με ειδικές ανάγκες στις σχολικές τάξεις της γενικής εκπαίδευσης. Εκεί τους πέταξαν κυριολεκτικά σα σκουπίδια, αφού δε φροντίζουν παράλληλα να τους στηρίξουν με ειδικό εκπαιδευτικό προσωπικό. Ετσι και οι μαθητές με τις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες βαλτώνουν και ολόκληρη η τάξη βασανίζεται. Κάθε χρόνο εκατοντάδες είναι οι αιτήσεις που κάνουν τα σχολεία για την πρόσληψη εκπαιδευτικού προσωπικού παράλληλης στήριξης και από αυτές δεν ικανοποιούνται παρά ελάχιστες. Οι δε εκπαιδευτικοί παράλληλης στήριξης δεν αφοσιώνονται μόνο σε έναν μαθητή που τους έχει ανάγκη, αλλά γίνονται μπαλαντέρ ανάμεσα σε πολλά σχολεία «καλύπτοντας» ταυτόχρονα πολλές περιπτώσεις.
Δε συζητούμε, βεβαίως, για τα εκπαιδευτικά προγράμματα, την υλικοτεχνική υποδομή, τις υποστηρικτικές δομές. Ειδικά για τους μαθητές με ειδικές ανάγκες που διαχέονται σε όλες τις τάξεις του γενικού σχολείου, τα πράγματα είναι πολύ ζόρικα, αφού το υπουργείο Παιδείας θεωρεί ότι μπορούν να τα βγάλουν πέρα με μικρές προσαρμογές. Εδώ τα αναλυτικά προγράμματα και ο τρόπος που διεξάγεται η μαθησιακή διαδικασία στραγγαλίζουν τους «κανονικούς» μαθητές, φανταστείτε τώρα τι γίνεται με τα παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες! Ας αφήσουμε δε, τις αξιολογικές κρίσεις και διαδικασίες που υψώνουν ανυπέρβλητους ταξικούς φραγμούς! Αλλά και τα αναλυτικά προγράμματα των ειδικών σχολείων δεν απέχουν σε φιλοσοφία από τα αναλυτικά προγράμματα του γενικού σχολείου, στοχεύοντας στην εκπαίδευση του ανθρώπου της «μερικής δεξιότητας», στη διαπαιδαγώγηση του υποταγμένου ανθρώπου.
Ολα αυτά πρέπει να τα δει κανείς και στο πλαίσιο του νέου προϋπολογισμού για την Παιδεία, που ορίζει τις σχετικές δαπάνες στο εξευτελιστικό 2% του ΑΕΠ.
Τα ΚΕΔΥ (Κέντρα Διάγνωσης και Υποστήριξης), που είναι αρμόδια για τη διάγνωση, αξιολόγηση, αποτύπωση των εκπαιδευτικών αναγκών και τη συστηματική παιδαγωγική παρέμβαση με εξειδικευμένα και κατάλληλα προσαρμοσμένα εκπαιδευτικά εργαλεία και προγράμματα, μπορούν να ανταποκριθούν μόνο στην κατάρτιση εκθέσεων αξιολόγησης, ενώ το έργο της υποστήριξης είναι ανύπαρκτο, καθώς δεν υπάρχει η κατάλληλη υποδομή και το απαραίτητο προσωπικό. Χιλιάδες παιδιά με ειδικές ανάγκες που καταφεύγουν για αξιολόγηση στα ΚΕΔΥ, στη συνέχεια μένουν μετέωρα, αφού οι οικογένειές τους δε μπορούν να ανταποκριθούν στο αυξημένο κόστος που επιβάλλει η παρακολούθηση ειδικών προγραμμάτων σε ιδιωτικά κέντρα.
Πώς αντιμετωπίζεται από το νομοσχέδιο η ζοφερή αυτή κατάσταση; Με την ίδια πρακτική που ακολουθούνταν μέχρι τώρα, αφού τα ωραία λόγια δεν κοστίζουν.
Τα πραγματικά εκπαιδευτικά προβλήματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες παραμένουν άλυτα. Συνεχίζεται η τακτική της παράλληλης στήριξης, που δημιουργεί την ψευδαίσθηση της κάλυψης των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών των μαθητών. Μάλιστα το σχέδιο νόμου φροντίζει να καταρτίζει λίστες προτεραιότητας με τους μαθητές που έχουν ανάγκη παράλληλης στήριξης, ώστε να επιλέγονται μόνο οι απολύτως βαριές περιπτώσεις: «… Στη συνέχεια τα ΚΕΔΥ και εφ’ όσον οι διαθέσιμες πιστώσεις παράλληλης στήριξης, είναι λιγότερες από τις εγκεκριμένες αιτήσεις, καταρτίζουν υποχρεωτικά αξιολογικό πίνακα με σειρά προτεραιότητας των μαθητών, που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη έγκρισης χορήγησης παράλληλης στήριξης» (άρθρο 6, παράγρ. 2β). Οι άλλοι, προφανώς, ρίχνονται στον Καιάδα!
Στο σχέδιο νόμου υπάρχει πρόβλεψη (άρθρο 6, παράγ. 1β) για τη μείωση του αριθμού των μαθητών (μέχρι 21 στην πρωτοβάθμια, μέχρι 23 στη δευτεροβάθμια) στις τάξεις του γενικού σχολείου που έχουν μαθητή με ειδικές ανάγκες, χωρίς παράλληλη στήριξη. «Στα τμήματα που φοιτούν μαθητές με διαγνωσμένη από αρμόδιο δημόσιο φορέα (ΚΕΔΥ, Υγειονομική Επιτροπή ή Δημόσιο Νοσοκομείο) αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, και στα οποία έχει συμπληρωθεί ο μέγιστος αριθμός μαθητών, ο αριθμός αυτός μειώνεται σε αναλογία για κάθε μαθητή με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες που δεν υποστηρίζονται από παράλληλη στήριξη κατά τρεις μαθητές λιγότερους και οι μαθητές κατανέμονται εξίσου στα τμήματα της ίδια τάξης κατόπιν απόφασης του Συλλόγου Διδασκόντων της σχολικής μονάδας και έγκρισης του αρμόδιου Σχολικού Συμβούλου. Σε κάθε περίπτωση, η κατά τα ανωτέρω μείωση του αριθμού των μαθητών ανά τμήμα θα φθάνει έως του αριθμού των 21 μαθητών, όταν πρόκειται για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση και έως του αριθμού των 23 μαθητών, όταν πρόκειται για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση». Πλην, όμως, και αυτή η διάταξη είναι «κολοβή», αφού στη συνέχεια του άρθρου προβλέπεται ειδική αναπηρία για να εφαρμοστεί το μέτρο της μείωσης των μαθητών: «Το μέτρο της μείωσης εφαρμόζεται μόνο στις περιπτώσεις μαθητών με διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (φάσμα αυτισμού), ψυχικές διαταραχές, πολλαπλές αναπηρίες, νοητική αναπηρία, εγκεφαλική παράλυση, σύνδρομα και σπάνιες ασθένειες. Τα ανωτέρω ισχύουν αναλογικά και για την Τεχνική-Επαγγελματική Εκπαίδευση».
Πουθενά στο νομοσχέδιο δεν υπάρχει πρόβλεψη για την πρόσληψη των απαραίτητων εκπαιδευτικών, ενώ θυμίζουμε ότι ακυρώθηκε και ο διαγωνισμός του ΑΣΕΠ για την πρόσληψη εκπαιδευτικών Ειδικής Αγωγής.
Από την άλλη, καθιερώνονται και πάλι οι εκπαιδευτικοί πολλών ταχυτήτων, ενώ αφήνεται ανοιχτό το παράθυρο για την απασχόληση εκπαιδευτικών με «επιμόρφωση» σε ταχύρυθμα σεμινάρια ειδικής αγωγής επί πληρωμή. Κοντολογίς, το σχέδιο νόμου είναι κομμένο και ραμμένο στον καμβά της σκληρής δημοσιονομικής πειθαρχίας που επιτάσσουν τα Μνημόνια και δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
