Μία από τις μεγαλύτερες πρωτομαγιάτικες διαδηλώσεις στον κόσμο ίσως να ήταν αυτή που έγινε στην Αβάνα της Κούβας. Η επίσημη εφημερίδα του κυβερνώντος «κομμουνιστικού» κόμματος την παρουσίασε με καμάρι, διατρανώνοντας την πίστη της στα… κομμουνιστικά ιδανικά και την οικοδόμηση μιας ισχυρής σοσιαλιστικής κοινωνίας! Η αλήθεια όμως είναι πως όσο φουσκώνουν οι μεγαλοστομίες περί σοσιαλισμού τόσο ενισχύεται ο καπιταλισμός. Δεν το πιστεύετε; Θυμηθείτε τις αποφάσεις του 6ου συνεδρίου του «Κ»Κ Κούβας με τις ζώνες ελεύθερου εμπορίου (βλ. «Κόντρα» αρ. φ. 751, 9.11.2013, https://www.eksegersi.gr/issue/751/Διεθνή/20304.Το-«ανώτατο-στάδιο-του-σοσιαλισμού»).
Αν δεν σας κάνει αυτό, τότε διαβάστε τον πρόσφατο νόμο για τις ξένες επενδύσεις και σίγουρα θα διαπιστώσετε του λόγου το αληθές. Πρόκειται για νόμο που ψηφίστηκε στις 29 Μάρτη και δημοσιεύτηκε στην επίσημη εφημερίδα του υπουργείου Δικαιοσύνης της Κούβας στις 16 Απρίλη. Και τι δεν προβλέπει αυτός ο νόμος. Μείωση στο μισό της φορολογίας για τους ξένους καπιταλιστές (για τις κοινοπραξίες ο φόρος μειώνεται από 30% σε 15%), οκταετή φοροαπαλλαγή για τις νέες κοινοπραξίες, μέχρι δυνατότητα ιδιοκτησίας του 100% των ξένων επιχειρήσεων από ιδιώτες (από 49% που ίσχυε με τον προηγούμενο νόμο) έταξε η «σοσιαλιστική» ηγεσία στο ξένο κεφάλαιο για να επενδύσει στη χώρα, σε μία προσπάθεια να αυξηθούν οι ξένες επενδύσεις στα 2.5 δισ. δολάρια το χρόνο. Ανοιγμα γίνεται και στον τομέα της αγοράς ακινήτων (real estate), με το άρθρο 17 του νέου νόμου να επιτρέπει την αγορά κτιρίων είτε για κατοικία είτε για τουριστικούς σκοπούς.
Τώρα, πώς τα παραπάνω είναι συμβατά με την εμβάθυνση της «σοσιαλιστικής οικονομίας» μόνο οι διεστραμμένοι εγκέφαλοι των ιθυνόντων του κουβανέζικου κράτους μπορούν να εξηγήσουν! Γιατί αν, μετά από πάνω από μισό αιώνα σοσιαλισμό, είσαι αναγκασμένος να εκλιπαρείς το ξένο κεφάλαιο να επενδύσει (δίνοντάς του όλο και περισσότερα προνόμια) μπας και δεις μια άσπρη μέρα, τότε δύο τινά μπορεί να συμβαίνουν: ή ο καπιταλισμός είναι ένα ανώτερο κοινωνικό σύστημα ή ο σοσιαλισμός που πλασάρεις είναι παραμύθι για τους αφελείς. Κι επειδή ο καπιταλισμός είναι ένα σύστημα που σαπίζει και πεθαίνει ανά την υφήλιο (δημιουργώντας τεράστιες κοινωνικές ανισότητες και βυθιζόμενος σε μία κρίση που δεν έχει τελειωμό), τότε μόνο το δεύτερο μπορεί να συμβαίνει.
Η Κούβα είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα χώρας με «σοσιαλιστικό προσωπείο» και καπιταλιστικό περιεχόμενο. Από πάλαι ποτέ στήριγμα του «σοβιετικού» σοσιαλ-ιμπεριαλισμού, μετατράπηκε σε φορολογικό παράδεισο για ξένους καπιταλιστές που εκμεταλλεύονται φτηνό εργατικό δυναμικό. Για το σκοπό αυτό η κουβανέζικη ηγεσία βρήκε τους κατάλληλους «φίλους» στη διεθνή σκακιέρα (ας θυμηθούμε πόσο καλά λόγια έλεγε για την Κούβα ο Πάπας που πριν μία δεκαετία είχε αποθεωθεί κατά την επίσκεψή του στο νησί, πλάι στον Φιντέλ που είχε βγάλει το… αμπέχονο και είχε φορέσει κουστουμάκι). Οσο περνάει ο καιρός τόσο πιο γοργά βήματα προς τον κλασικό καπιταλισμό κάνει η Κούβα. Ενα απ’ αυτά περνάει μέσα από το τόσο ελκυστικό πρόταγμα της «αυτοδιαχείρισης», που έχει γίνει πολύ της μόδας τα τελευταία χρόνια. Μας πληροφορεί η «Γκράνμα» (22.4.14, https://www.granma.cu/ idiomas/ingles/cuba-i/22abril-coop.html): «Τους τελευταίους μήνες ο αριθμός των μη αγροτικών κολλεκτίβων στην Κούβα αυξήθηκε. Αυτή η μέθοδος παραγωγής επεκτείνεται ως μέσο προώθησης περισσότερου δυναμισμού και αποτελεσματικότητας στην εθνική οικονομία. Σήμερα υπάρχουν 452 επιχειρήσεις αυτού του τύπου που λειτουργούν σε περιοχές εμπορίου, εστιατορίων, κατασκευών, μετακίνησης, διατροφής και πρόσφατα ενέργειας και λογιστικής».
Τι το κακό σ’αυτό; Τίποτα, πέρα από μια λεπτομέρεια: «Παλαιότερα, οι εργάτες λάμβαναν έναν καθορισμένο μισθό συν τα μπόνους παραγωγικότητας. Τώρα, οι μισθοί βασίζονται στις πωλήσεις… Το μισθολογικό καθεστώς τώρα εξαρτάται από τα κέρδη. Οι εργάτες πληρώνονται σύμφωνα με αυτό που κερδήθηκε από τις πωλήσεις κατά τη διάρκεια του προηγούμενου μήνα, λαμβάνοντας υπόψη το ρόλο τους και αφού πληρωθούν οι φορολογικές υποχρεώσεις και οι πληρωμές της επιχείρησης για τη χρήση του κτιρίου και του εξοπλισμού και την αγορά των υλικών».
Ετσι ακριβώς λειτουργούν οι καπιταλιστικές επιχειρήσεις, όπου ο νόμος της αξίας, δηλαδή η αμοιβαία ανταλλαγή προϊόντων που για να δημιουργηθούν απαιτούν ίση κοινωνική εργασία, γίνεται βασικός οικονομικός νόμος της παραγωγής, με σκοπό –τι άλλο;– το κέρδος. Κι εμείς οι αφελείς που νομίζαμε ότι ο σοσιαλισμός δεν έχει στόχο το κέρδος, αλλά τον άνθρωπο και τις ανάγκες του, αδυνατούμε να καταλάβουμε τι γίνεται μ’ αυτές τις ανάγκες, αν οι πωλήσεις δεν πάνε καλά στο «αυτοδιαχειριζόμενο» κουβανέζικο εργοστάσιο!
ΥΓ: Οσοι μας αντιτείνουν –διαμαρτυρόμενοι– ότι στο κουβανέζικο «αυτοδιαχειριζόμενο» εργοστάσιο δεν υπάρχει υπεραξία που να την καρπώνεται κάποιος ας μην είναι τόσο σίγουροι γι’ αυτό. Δεν χρειάζεται να υπάρχει ένας ιδιώτης καπιταλιστής που να καρπώνεται την υπεραξία. Υπάρχουν κι άλλοι τρόποι να γίνει αυτό. Αρκεί να ελέγχεις τη μισθοδοσία. Οι διευθυντάδες αυτών των εργοστασίων άραγε τι ρόλο παίζουν;
