Το κατ’ επίφαση «δημόσιο» Πανεπιστήμιο του μέλλοντος περιέγραψε ο Αρβανιτόπουλος στους συντάκτες του εκπαιδευτικού ρεπορτάζ, τους οποίους κάλεσε σ’ ένα φιλικό τετ-α-τετ για συζήτηση εφ’ όλης της ύλης (έτσι λένε τώρα το «μασάζ», ώστε τα παπαγαλάκια να ξαμοληθούν σε πανομοιότυπα δημοσιεύματα, μετά και τις κόντρες, που προκάλεσε μεταξύ και των πολιτικών ταγών του έθνους το σχέδιο «Αθηνά», οι οποίες πηγάζουν από τα ιδιαίτερα συμφέροντα των πολιτικών τους «τσιφλικιών»).
«Χρειαζόμαστε σιγά-σιγά μια αλλαγή μοντέλου. Για παράδειγμα, το Διεθνές Πανεπιστήμιο είναι σήμερα το κατ’ εξοχήν Ιδρυμα που εφαρμόζει ένα άλλο μοντέλο, κάνει εισαγωγή φοιτητών και έχει πολύ υψηλή αυτοχρηματοδότηση. Τα Ιδρύματα πρέπει να αποκτήσουν νέες προοπτικές άντλησης πόρων και εξεύρεσης κονδυλίων μέσα από την έρευνα, τη σύνδεση με την κοινωνία, τις χορηγίες. Αυτά για μένα δεν είναι κάτι κακό. Υπάρχουν ήδη θύλακες αριστείας στα ελληνικά πανεπιστήμια και είναι καθήκον μας να τους αναδείξουμε. Επίσης πρέπει να αλλάξει ο τρόπος του μάνατζμεντ, να γίνει πιο σύγχρονος», δήλωσε ο υπουργός Παιδείας, δίνοντας το στίγμα του «οράματός» του.
Το κακόφημο Διεθνές Πανεπιστήμιο είναι το φωτεινό παράδειγμα προς το οποίο πρέπει να τείνει το δημόσιο Πανεπιστήμιο. Ελκύοντας φοιτητές-πελάτες καταρχήν από τις γειτονικές και τις αραβικές χώρες, στα ξενόγλωσσα προγράμματα που θα δημιουργηθούν, οι οποίοι θα καταβάλλουν δίδακτρα. Το μέτρο συν τω χρόνω μπορεί κάλλιστα να γενικευτεί, αφού όλα τα σφυριά θα βαρούν σε αυτή την κατεύθυνση (οικονομικός στραγγαλισμός των Πανεπιστημίων και αξιολόγηση με δείκτη την «απορρόφηση» φοιτητών-πελατών). Οι «νέες προοπτικές άντλησης πόρων και εξεύρεσης κονδυλίων μέσα από την έρευνα, τη σύνδεση με την κοινωνία, τις χορηγίες», περιγράφουν την πλήρη υποταγή στις επιχειρήσεις, κατ’ εντολή των οποίων θα πραγματοποιείται η όποια έρευνα, την καταφυγή σε ιδιώτες και φιλάνθρωπους μεγαλοεπιχειρηματίες για να εξασφαλιστεί η στοιχειώδης βιωσιμότητα των Ιδρυμάτων (εξ ου και οι Εδρες με ονοματεπώνυμο που θα συστήνονται στα Πανεπιστήμια και θα λειτουργούν με χρήματα του ιδιώτη, τα συμφέροντα του οποίου και θα προωθούν, σύμφωνα με το νόμο Διαμαντοπούλου).
Οι «θύλακες αριστείας» που επικαλείται ο Αρβανιτόπουλος, τους οποίους «και είναι καθήκον μας να τους αναδείξουμε» είναι εκείνα τα Τμήματα που από καιρό τώρα προσανατολίζονται σ’ αυτή την κατεύθυνση και ανήκουν κυρίως στις λεγόμενες παραγωγικές σχολές.
Τούτο το Πανεπιστήμιο, που θα λειτουργεί με όρους ΑΕ, πρέπει να ‘χει στο τιμόνι «σύγχρονους» μανατζαραίους, που θα προέρχονται απευθείας από την «αγορά» και όχι πανεπιστημιακούς που θα παριστάνουν και τον μάνατζερ, οι οποίοι πιθανόν να έχουν και κάποιες αναστολές.
Η «ανάδειξη των κόμβων αριστείας» θα γίνεται μέσω της αξιολόγησης. Η οποία -αξιολόγηση- «αφού δοθεί χρόνος προσαρμογής στα νέα δεδομένα, ενδεχομένως να οδηγήσει και σε κατατάξεις σχολών, όπως συμβαίνει ήδη σε ορισμένες χώρες, π.χ. Βρετανία και ΗΠΑ, όπου δημοσιεύονται κατατάξεις των πανεπιστημίων αλλά και σχολών ανά γνωστικό αντικείμενο».
Τα ανωτέρω, που αποτελούν και το επόμενο βήμα της αντιδραστικής μεταρρύθμισης, σημείωσε ο Αρβανιτόπουλος, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα του αστικού Τύπου. Κατάταξη, λοιπόν, και κατηγοριοποιήσεις σχολών και Πανεπιστημίων, με προώθηση αυτών που ανταποκρίνονται στους σύγχρονους, θεοποιημένους όρους («ανταγωνιστικός», «αποτελεσματικός», «ευέλικτος») και καταβαράθρωση των υπόλοιπων που δεν ικανοποιούν την αγοραία αντίληψη της πανεπιστημιακής Παιδείας.
Η άλλη είδηση που βγήκε από την παραπάνω συνάντηση ήταν ο αριθμός των φοιτητών που θα εξαναγκαστούν σε μετακίνηση όταν θα εφαρμοστεί το τσουνάμι των συγχωνεύσεων-καταργήσεων του σχεδίου «Αθηνά». Ο αρχικός, σκόπιμα μετριοπαθής (για να θολωθούν τα νερά) αριθμός των 10.000-15.000 φοιτητών έγινε τώρα τουλάχιστον 31.000. Γι’ αυτό και είμαστε σίγουροι ότι τα «κοινωνικά κριτήρια», βάσει των οποίων θα δοθεί η «οικονομική επιδότηση» (για το ύψος της ας μη συζητάμε καλύτερα) σ’ αυτούς που θα μετακινηθούν, θα είναι τέτοια που θα αποκλείουν πάρα πολλούς.
Σύμφωνα με τον Αρβανιτόπουλο, το σχέδιο «Αθηνά» θα πάει την Πέμπτη το απόγευμα (το σχόλιο αυτό γράφεται Τρίτη βράδυ) στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, αφού έχει υποστεί κάποιες «βελτιώσεις» (ανάλογα με το ειδικό βάρος των παρεμβάσεων των πολιτικών παραγόντων), που αφήνουν ανέγγιχτη την ουσία του. Ο υπουργός δήλωσε ότι θα λάβει υπόψη του και τις προτάσεις των ΔΗΜΑΡ-ΠΑΣΟΚ στην τελική διαμόρφωση του σχεδίου, οι οποίες (γράφαμε στο προηγούμενο φύλλο) κινούνται στην ίδια και πιο σκληρή (κυρίως από την πλευρά της ΔΗΜΑΡ) κατεύθυνση.
Ετσι, γίνεται π.χ. λόγος, τα Τμήματα του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης που θα μεταφέρονταν στις Σέρρες από τέσσερα να γίνουν δυο, τα Τμήματα του ΤΕΙ Πάτρας που θα πήγαιναν στο Μεσολόγγι να μειωθούν επίσης, να δημιουργηθούν μία ή δύο σχολές Τουριστικού Μάνατζμεντ σε Πανεπιστήμια, καθώς τα υπάρχοντα Τμήματα των ΤΕΙ γίνονται απλές κατευθύνσεις, κ.λπ.
Οι δε μεταβατικές διατάξεις θα αφορούν τους φοιτητές των ΑΕΙ-ΤΕΙ, το Τμήμα των οποίων συγχωνεύεται, οι οποίοι χρωστούν μόνο την πτυχιακή τους εργασία ή κάνουν την πρακτική τους άσκηση. Οι φοιτητές αυτοί θα λάβουν το πτυχίο τους με τον τίτλο του αρχικού τμήματος.
Γενικώς, με υποτονικές, προς το παρόν, τις αντιδράσεις των σπουδαστών, κυρίως των ΤΕΙ, επικρατεί μια ωραία ατμόσφαιρα. Δίνεται η αίσθηση της «δημόσιας διαβούλευσης», στην οποία έχουν προσέλθει σχεδόν όλοι με «εποικοδομητικές» και «διορθωτικές» προτάσεις, καθένας «για την πάρτη του» και το υπουργείο Παιδείας προχωρά τους σχεδιασμούς του, ολοκληρώνοντας οσονούπω τον στημένο «διάλογο».
Γιούλα Γκεσούλη
