Δεν χρειάζεται να κοιτάξει κανείς τα γκάλοπ για να διαπιστώσει ότι η ανεργία είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που μαστίζει την εργαζόμενη ελληνική κοινωνία. Το βλέπει κανείς γύρω του, σε κύκλους φίλων και γνωστών. Το διαβάζει στις σελίδες των εφημερίδων, που έχουν καθημερινά ειδήσεις για κλείσιμο εργοστασίων και μαζικό πέταγμα εργατών στο δρόμο. Το βλέπει στις κυβερνητικές ανακοινώσεις που μιλούν συνεχώς για μείωση της απασχόλησης στο δημόσιο και τις ΔΕΚΟ, για όλο και περισσότερες προσλήψεις μερικώς απασχολούμενων.
Ο ελληνικός καπιταλισμός δεν κατάφερε να μειώσει την ανεργία την περίοδο της σχετικής του ανάκαμψης, υπάρχει περίπτωση να τη μειώσει τώρα, που μπαίνει στη φάση της κρίσης; Τώρα που ολοένα και περισσότεροι καπιταλιστές σπεύδουν να εκμεταλλευτούν το βαλκανικό Ελντοράντο, με τα εξευτελιστικά μεροκάματα και τις μεσαιωνικές εργασιακές συνθήκες, εισπράττοντας παράλληλα παχυλές επιδοτήσεις από το ελληνικό κράτος; Τώρα που το εμπόριο τους δίνει τη δυνατότητα μεγαλύτερων κερδών από τη βιομηχανία, με χαμηλότερες επενδύσεις και λιγότερο ρίσκο;
Η κυβέρνηση τα δίνει όλα στο κεφάλαιο. Το γεγονός ότι κατήργησε κάθε σύνδεση των κρατικών επιχορηγήσεων με τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας δείχνει ότι δεν τους ενδιαφέρει καθόλου η αύξηση της απασχόλησης. Η προετοιμασία μιας νέας αντιασφαλιστικής ανατροπής, με αύξηση των ορίων ηλικίας, και παράλληλα η μη μείωση των ωρών εργασίας (όχι μόνο δεν μειώνονται, αλλά φτήνηναν και οι υπερωρίες) δείχνουν ότι η αύξηση της ανεργίας είναι (και) πολιτική επιλογή της κυβέρνησης. Το γεγονός ότι τα επιδόματα ανεργίας παραμένουν καθηλωμένα και για λίγους, ενώ τα λεφτά των εργαζόμενων για την ανεργία μοιράζονται στους καπιταλιστές, δήθεν για να κάνουν προσλήψεις ανέργων, δείχνει ότι η κυβέρνηση (όπως και η προηγούμενη) δεν έχει καμιά διάθεση να αντιμετωπίσει το πρόβλημα.
Τα πράγματα είναι καθαρά και αυταπάτες δεν επιτρέπονται.
Τόσα χρόνια παραμύθιαζαν τους εργαζόμενους με τα προγράμματα κατάρτισης και επανακατάρτισης. Ποιο ήταν το αποτέλεσμα; Βρήκαν μήπως οι «καταρτισμένοι» δουλειά; Μήπως έφταιγε η έλλειψη δεξιοτήτων για τον πολλαπλασιασμό των ανέργων; Οι μόνοι που βγήκαν ευνοημένοι είναι τα διάφορα λαμόγια των ΚΕΚ, που βουτάνε το ζεστό παραδάκι, στερώντας το από ανέργους που θα επιδοτούνταν μ’ αυτό.
Τόσα χρόνια παραμυθιάζουν τους εργαζόμενους με τις «ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης». Ποιο είναι το αποτέλεσμα; Ενα ολοστρόγγυλο μηδενικό στη μείωση της ανεργίας. Μόνοι ευνοημένοι οι καπιταλιστές που βουτάνε τις επιδοτήσεις για να προσλάβουν ανέργους και από την πίσω πόρτα διώχνουν εργαζόμενους. Μήπως υπήρξε κανένας αυστηρός ελεγκτικός μηχανισμός για να τους αποτρέψει;
Η ανεργία είναι μόνιμη πληγή του καπιταλισμού. Είναι σύμφυτη με τις κεφαλαιοκρατικές σχέσεις παραγωγής. Στις σημερινές συνθήκες δεν υπάρχει περίπτωση να μειωθεί η ανεργία. Μείωση μπορεί να υπάρξει μόνο αν μειωθούν οι ώρες εργασίας και τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης. Αλλά όταν ακούγονται τέτοια αιτήματα, ξεσηκώνονται όλοι και φωνάζουν ότι υπονομεύεται η ανταγωνιστικότητα.
Φυσικά, οι εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις που είναι ή εμφανίζονται ως προβληματικές πρέπει να αγωνιστούν για να μην κλείσουν. Με όλα τα μέσα. Καταλαμβάνοντας εν ανάγκη τα εργοστάσια και δημιουργώντας πρόβλημα όχι μόνο στο συγκεκριμένο καπιταλιστή, αλλά και στην κυβέρνηση που θα έχει χοντρό πολιτικό πρόβλημα με ένα κύμα καταλήψεων.
Αυτοί οι αμυντικοί αγώνες, όμως, δεν μπορούν να αλλάξουν την πραγματικότητα της μαζικής ανεργίας. Δεν μπορούν οι εργάτες να λειτουργήσουν μόνοι τους τα εργοστάσια. Κάποια στιγμή δεν θα μπορούν να τα κρατήσουν άλλο.
Η σκέψη μας, λοιπόν, πρέπει να στραφεί στην προστασία των ανέργων. Των νέων και των παλιών. Γιατί οι ανάγκες μιας εργατικής οικογένειες είναι ίδιες, είτε έχουν δουλειά τα μέλη της είτε μένουν άνεργα. Δεν πρέπει να ανεχτούμε μια κατάσταση που υπεύθυνοι για την ανεργία θεωρούνται οι ίδιοι οι εργαζόμενοι και την ευθύνη της συντήρησης των ανέργων έχουν οι εργατικές οικογένειες. Οι εργάτες είναι οι παραγωγοί του κοινωνικού πλούτου. Είναι τα υποζύγια της φορολογίας (πληρώνουν περισσότερο από το 80% των φόρων κάθε χρόνο). Το να έχουν στοιχειώδη προστασία από την ανεργία, όταν τ’ αφεντικά τους αφήνουν χωρίς δουλειά είναι στοιχειώδες δικαίωμά τους. Διεκδικούν το ελάχιστο απ’ αυτά που τους ανήκουν.
Το ζήτημα αυτό είναι καθαρά πολιτικό. Θα κριθεί σε μάχη με τους καπιταλιστές και την κυβέρνησή τους. Οπως κρίθηκε σε αρκετές δυτικοευρωπαϊκές χώρες μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, όταν οι κυβερνήσεις αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν και να δεχτούν μακρόχρονη επιχορήγηση των ανέργων. Αυτό είναι που πρέπει να απαιτηθεί σήμερα: επίδομα ανεργίας σε όλους τους ανέργους, ίσο τουλάχιστον με το βασικό μισθό, για όσο διαρκεί η ανεργία. Κατάργηση όλων των «ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης» και των διάφορων προγραμμάτων.
