Η πρόσφατη επίσκεψη Μπους στην Κολομβία και η εμφανής προσπάθειά του να επιβεβαιώσει την αμέριστη υποστήριξη του Λευκού Οίκου στον Κολομβιανό πρόεδρο Αλβάρο Ουρίμπε, το στενότερο σύμμαχό του στη Λατινική Αμερική, δεν κατάφεραν να επισκιάσουν το τεράστιο πολιτικό σκάνδαλο που συγκλονίζει τους τελευταίους μήνες την Κολομβία, καθώς σχεδόν καθημερινά έρχονται στο φως συγκλονιστικά στοιχεία για τη συνεργασία στενών συνεργατών του Ουρίμπε, πολιτικών και στρατιωτικών αξιωματούχων με τις εγκληματικές συμμορίες των αποσπασμάτων θανάτου.
Οπως είναι γνωστό το γαϊτανάκι των αποκαλύψεων ξεκίνησε με την κατάθεση ενός από τους διοικητές των αποσπασμάτων θανάτου, του Σαλβατόρε Μανκούσο, στα πλαίσια της συμφωνίας με την κυβέρνηση το 2003 για τον αφοπλισμό και την κοινωνική επανένταξη των παραστρατιωτικών συμμοριών. Μια συμφωνία προκλητικά ευνοϊκή για τους δολοφόνους, η οποία προβλέπει ποινή φυλάκισης το μάξιμουμ 8 χρόνων ανεξάρτητα από τον αριθμό των φόνων που έχουν διαπράξει (ο Μανκούσο ομολόγησε ότι έδωσε εντολή για 300 δολοφονίες), μηνιαία επιδόματα και θέσεις εργασίας για όσους καταθέσουν τα όπλα. Οι αποκαλύψεις γύρω από το παραστρατιωτικό σκάνδαλο εξηγούν τώρα την τόσο ευνοϊκή μεταχείριση των αποσπασμάτων θανάτου από την κυβέρνηση, παρά τα σφοδρότατα πυρά που δέχτηκε από την αντιπολίτευση κατά τη διαδικασία επικύρωσης της συμφωνίας.
Στους 8 βουλευτές του κυβερνητικού συνασπισμού, που έχουν ήδη προφυλακιστεί με την κατηγορία της συνεργασίας με τα αποσπάσματα θανάτου, έχουν προστεθεί το τελευταίο διάστημα νέοι πολιτικοί και στρατιωτικοί αστέρες, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη ανακρίσεις σε βάρος εκατοντάδων ακόμη κυβερνητικών και στρατιωτικών αξιωματούχων.
Στις 13 Μαρτίου, από το γραφείο του Γενικού Εισαγγελέα απαγγέλθηκαν οι κατηγορίες της απαγωγής πολιτικού αντιπάλου και εκλογικής νοθείας σε βάρος του Αλβάρο Λούνα, κυβερνήτη του κρατιδίου Μαγνταλένα. Ο Λούνα ήταν ο μοναδικός υποψήφιος στις εκλογές του 2003 και κατηγορείται ότι συνεργάστηκε με τα αποσπάσματα θανάτου για να τρομοκρατήσει όλους τους πιθανούς αντιπάλους του, ώστε να μη θέσουν υποψηφιότητα. Το ένταλμα σύλληψης σε βάρος του εκκρεμεί μέχρι να αντικατασταθεί από την κυβέρνηση. Ωστόσο, η τύχη του αγνοείται και το πιθανότερο είναι να έχει ήδη εγκαταλείψει τη χώρα.
Με την υπόθεση Λούνα συνδέεται και ο δήμαρχος της Σάντα Μάρτα, ενός μεγάλου λιμανιού στο κρατίδιο Μαγνταλένα.
Σε εξέλιξη βρίσκεται η ανάκριση και για τον κυβερνήτη του γειτονικού κρατιδίου Σέζαρ, το Χερνάντο Μολίνα Αράγιο, που κατηγορείται ότι όταν ήταν πρόξενος στον Παναμά βοήθησε στο ξέπλυμα χρήματος το διοικητή των αποσπασμάτων θανάτου Ροντρίγκο Τοβάρ, ο οποίος έχει συγκεντρώσει τεράστια περιουσία από το εμπόριο ναρκωτικών, τους εκβιασμούς και την αρπαγή γης.
Από την Ιντερπόλ ανακοινώθηκε ότι έχει εκδοθεί διεθνές ένταλμα σύλληψης, με την κατηγορία της απαγωγής πολιτικού αντιπάλου, σε βάρος του Αλβάρο Αράγιο Νογκουέρα, πρώην βουλευτή και υπουργού, πατέρα της μέχρι πρότινος υπουργού Εξωτερικών, Μαρία Κονσουέλο Αράγιο, η οποία παραιτήθηκε τον περασμένο μήνα μετά τη φυλάκιση με την ίδια κατηγορία του αδελφού της, του γερουσιαστή Αλβάρο Αράγιο.
Τον περασμένο μήνα φυλακίστηκε επίσης ο Ζόργκε Νογκουέρα, ο μέχρι πρότινος διοικητής της Υπηρεσίας Πληροφοριών της Κολομβίας, που κατηγορείται ότι συνεργαζόταν και έδινε πληροφορίες για αριστερούς συνδικαλιστές και ακτιβιστές στους διοικητές των αποσπασμάτων θανάτου, που αναλάμβαναν να τους δολοφονήσουν, και ότι εξαφάνιζε στοιχεία για υποθέσεις που ενοχοποιούσαν τους παραστρατιωτικούς δολοφόνους. Ο Νογκουέρα είχε πάρει δραστήρια μέρος στην προεκλογική εκστρατεία του Αλβάρο Ουρίμπε, που τον αντάμειψε διορίζοντάς τον διοικητή της Υπηρεσίας Πληροφοριών.
Ωστόσο, τη μεγαλύτερη έκπληξη προκάλεσε η αποκάλυψη ότι ο συνταγματάρχης Χερμάν Μέγια, από τους πιο γνωστούς αξιωματικούς στην Κολομβία, νέος, ταχύτατα ανερχόμενο αστέρι στη στρατιωτική ιεραρχία, με προφίλ μεταρρυθμιστή, με πέντε μετάλλια ανδρείας στο στήθος και με τη φήμη του αμείλικτου διώκτη των μαρξιστών ανταρτών, απομακρύνθηκε από τη θέση του και ανακρίνεται, γιατί κατηγορείται ότι συνεργαζόταν στενά με τα αποσπάσματα θανάτου και δολοφονούσαν αγρότες και συμπαθούντες των ανταρτών. Ως διοικητής του τάγματος Πόπα είχε πάρει μέρος σε πολλές επιχειρήσεις εναντίον των ανταρτών. Συνεργαζόταν στενά με το διαβόητο διοικητή των αποσπασμάτων θανάτου Ροντρίγκο Τοβάρ, που δρούσε στο κρατίδιο Σέζαρ, σημαντική πύλη εξαγωγής της κοκαΐνης στις ΗΠΑ, όπου μετατέθηκε το 2002 και ο Μέγια. Τα «κατορθώματά» του πήραν θρυλικές διαστάσεις, γιατί ενώ άλλοι παλαίμαχοι στρατιώτες δεν κατάφερναν για μήνες να σκοτώσουν ούτε ένα αντάρτη, ο Μέγια, επικεφαλής μιας 14μελούς ομάδας, κατάφερνε πάντα να φέρνει στη βάση του τάγματος Πόπα πτώματα νεκρών «ανταρτών», οι οποίοι, όπως αποκαλύπτεται τώρα, δεν ήταν αντάρτες, αλλά άοπλοι και απροστάτευτοι αγρότες και συμπαθούντες των ανταρτών.
Οι αποκαλύψεις για τη συνεργασία κυβερνητικών και πολιτικών παραγόντων, στενών συνεργατών και συμμάχων του Αλβάρο Ουρίμπε, με τα αποσπάσματα θανάτου, έχουν στενέψει τον κλοιό γύρω από τον Κολομβιανό πρόεδρο, ο οποίος προσπαθεί να βγει όσο γίνεται πιο αλώβητος από το σκάνδαλο, επιχειρώντας μια δικαστική «κάθαρση» για τις πιο κραυγαλέες περιπτώσεις.
Ομως οι περιπτώσεις αυτές είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Υπάρχουν αναρίθμητες καταγγελίες εδώ και χρόνια για τη συνεργασία στρατού και αποσπασμάτων θανάτου και το δολοφονικό όργιο στο οποίο επιδίδονταν από διάφορες ανθρωπιστικές οργανώσεις, αριστερούς ακτιβιστές και συνδικαλιστές, πολλοί από τους οποίους πλήρωσαν με τη ζωή τους.
Η περιβόητη συμφωνία αφοπλισμού των αποσπασμάτων θανάτου είχε δύο στόχους. Από τη μια δίνει τη δυνατότητα στους δολοφόνους να επανενταχτούν κοινωνικά και να νομιμοποιήσουν τις περιουσίες που απόχτησαν και από τη άλλη δικαιολογεί το μονομερή πόλεμο της κυβέρνησης Ουρίμπε εναντίον των αριστερών ανταρτών, αφού υποτίθεται ότι οι ένοπλοι παραστρατιωτικοί έχουν στην πλειοψηφία καταθέσει τα όπλα.
Η πραγματικότητα βέβαια είναι διαφορετική. Τα αποσπάσματα θανάτου συνεχίζουν να υπάρχουν και να δρουν ανενόχλητα σε πολλές περιοχές της χώρας. Υπολογίζεται ότι 40 – 50% της δύναμής τους παραμένει σε ενεργό δράση. Πρόσφατα ένα απ’ αυτά, οι «Μαύροι Αετοί», έστειλε το εξής απειλητικό e – mail σε περισσότερες από 70 ομάδες για τα ανθρώπινα δικαιώματα σ’ όλη τη χώρα: «Θα σας τελειώσουμε μέσω των οικογενειών σας…οι οικογένειές σας θα πληρώσουν ακριβά».
Λίγες μέρες νωρίτερα είχε εξαφανιστεί η αδελφή της Σάντρα Γκουτιέρες Τόρες, μέλος μιας οργάνωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Μπαρανκαμπερμέγια, την πετρελαϊκή πρωτεύουσα της Κολομβίας. Στην πόλη αυτή οι «Μαύροι Αετοί» αναπτύσσουν μεγαλύτερη δράση από κάθε άλλη περιοχή της Κολομβίας. Από την αρχή της χρονιάς έχουν κάνει 17 εκτελέσεις με πυροβολισμό και 3 επιθέσεις με χειροβομβίδες. Οι «Μαύροι Αετοί» υποστηρίζουν ότι είναι παρακλάδι των «Ενωμένων Δυνάμεων Αυτοάμυνας της Κολομβίας (AUC)», των διαβόητων αποσπασμάτων θανάτου, που δημιουργήθηκαν στη δεκαετία του ’80 για να βοηθήσουν πλούσιους κτηνοτρόφους βοοειδών, επιχειρηματίες και τη μαφία των ναρκωτικών να πολεμήσουν τους αριστερούς αντάρτες.
Λίγες μέρες νωρίτερα είχε εξαφανιστεί η αδελφή της Σάντρα Γκουτιέρες Τόρες, μέλος μιας οργάνωσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Μπαρανκαμπερμέγια, την πετρελαϊκή πρωτεύουσα της Κολομβίας. Στην πόλη αυτή οι «Μαύροι Αετοί» αναπτύσσουν μεγαλύτερη δράση από κάθε άλλη περιοχή της Κολομβίας. Από την αρχή της χρονιάς έχουν κάνει 17 εκτελέσεις με πυροβολισμό και 3 επιθέσεις με χειροβομβίδες. Οι «Μαύροι Αετοί» υποστηρίζουν ότι είναι παρακλάδι των «Ενωμένων Δυνάμεων Αυτοάμυνας της Κολομβίας (AUC)», των διαβόητων αποσπασμάτων θανάτου, που δημιουργήθηκαν στη δεκαετία του ’80 για να βοηθήσουν πλούσιους κτηνοτρόφους βοοειδών, επιχειρηματίες και τη μαφία των ναρκωτικών να πολεμήσουν τους αριστερούς αντάρτες.
