Η Δ΄ προγραμματική περίοδος του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση» έχει ξεκινήσει μετά την έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ψήφιση από τη βουλή του σχετικού νομοσχεδίου.
Οπως ομολογείται, βασικός στόχος του νέου προγράμματος, είναι η «ποιοτική αναβάθμιση της εκπαίδευσης και η σύνδεσή της με την αγορά εργασίας». Και βασικό στοιχείο του «στρατηγικού σχεδιασμού για την Παιδεία κατά την προγραμματική περίοδο 2007-2013 είναι το τετράπτυχο ¨Ανάπτυξη-Ανταγωνιστικότητα-Εκπαίδευση-Απασχόλησ稻.
Ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα για το κεφάλαιο σημαίνουν αύξηση της κερδοφορίας του και ένταση της εκμετάλλευσης των εργαζομένων, μέσω της γενίκευσης των ελαστικών εργασιακών σχέσεων, της μαύρης επισφαλούς εργασίας και της άλωσης των εργασιακών δικαιωμάτων. Υπηρετώντας μια τέτοια κατεύθυνση, η Παιδεία, ως προθάλαμος της παραγωγής, οφείλει να μερικοποιεί όλο και περισσότερο τους μαθητές και να «διδάσκει» σε αυτούς τις δεξιότητες που απαιτεί κάθε φορά η αγορά, διαμορφώνοντας τους αυριανούς υποταγμένους απασχολήσιμους. Πολύ χαρακτηριστικά, το πρόγραμμα επισημαίνει πως η «σύνδεση του εκπαιδευτικού συστήματος με την αγορά εργασίας σημαίνει ότι το περιεχόμενο της γνώσης και γενικά των προσόντων που αποκτούνται με την εκπαιδευτική διαδικασία πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τη ζήτηση που διαμορφώνονται».
Κάνοντάς μας λιανά πώς θεωρούν την «ποιοτική αναβάθμιση της εκπαίδευσης», οι συντάκτες του Επιχειρησιακού Προγράμματος, περιγράφουν τους ειδικούς στόχους της Δ΄ περιόδου. Οι ειδικοί στόχοι είναι «η αναμόρφωση, ο εκσυγχρονισμός του εκπαιδευτικού συστήματος», προφανώς στην κατεύθυνση που περιγράψαμε παραπάνω, με τα κατάλληλα αναλυτικά προγράμματα και βιβλία και η βρόμικη «αποκέντρωση της εκπαίδευσης», ώστε τα βάρη να πέφτουν πάνω στους ίδιους τους «χρήστες» και να απαλλάσσεται το κράτος από τις υποχρεώσεις του. Είναι επίσης η «ενίσχυση της κινητικότητας του μαθητικού και φοιτητικού πληθυσμού», μέσα από τη διάσπαση της εκπαίδευσης σε διαφόρους τύπους σχολείων και μέσα από την εφαρμογή των κατευθύνσεων της Μπολόνια.
Ενας άλλος ειδικός στόχος θα είναι η «αποτίμηση της προόδου στην εκπαίδευση μέσω της εφαρμογής συστημάτων διασφάλισης της ποιότητας-αξιολόγησης των συντελεστών του εκπαιδευτικού συστήματος».
Δηλαδή στόχος για την επόμενη χρονική περίοδο είναι η επιστροφή του επιθεωρητισμού, η κατηγοριοποίηση μαθητών-εκπαιδευτικών-σχολικών μονάδων, η ένταση του αυταρχισμού, το σπρώξιμο της εκπαίδευσης και ιδιαίτερα των πανεπιστημίων στην αγκαλιά των επιχειρήσεων, μέσω της εφαρμογής των νόμων της αξιολόγησης (που ψηφίστηκαν από ΠΑΣΟΚ και ΝΔ) σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.
Εξυπηρετώντας τις ανάγκες της αγοράς για προσωπικό που θα κατέχει στοιχειώδεις γνώσεις στις νέες τεχνολογίες (η πρόσβαση στη γνώση των υπολογιστών υπόκειται και πάλι στους περιορισμούς που θέτει η κατοχή των μέσων παραγωγής, τώρα περισσότερο εξελιγμένων λόγω των κατακτήσεων της τεχνολογίας και της πληροφορικής, από την τάξη των κεφαλαιοκρατών), το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα, έχει ως ειδικό στόχο και την «επιτάχυνση του ρυθμού ένταξης των νέων τεχνολογιών πληροφορίας και επικοινωνιών στην εκπαιδευτική διαδικασία» και την «ενίσχυση της επιμόρφωσης» των εκπαιδευτικών πάνω σε αυτές.
Τους στόχους που θέτει η αγορά τα επόμενα χρόνια θα εξυπηρετήσει με τη σειρά του και ο «επαναπροσδιορισμός του ρόλου της αρχικής επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και η αναβάθμιση της τεχνικο-επαγγελματικής εκπαίδευσης», ώστε αυτή να είναι πιο «ελκυστική» και «αποτελεσματική». Προφανώς ο τομέας αυτός, που έχει τη μεγαλύτερη αναφορά στους μελλοντικούς εργάτες, χρειάζεται αναδιάρθρωση, ώστε να συνδεθεί πιο άμεσα και «αποτελεσματικά» με την καπιταλιστική αγορά εργασίας. Στις ταχύρυθμες, φθηνές «επανακαταρτίσεις» των εργατών που ξεπετιούνται στο καναβάτσο της ανεργίας, αναφέρεται η μπίζνα της «δια βίου μάθησης», για την οποία έχει ειδική πρόβλεψη το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα.
Και επειδή κάθε πρόγραμμα έχει ανάγκη και από λουστράρισμα, μέσα στους ειδικούς στόχους του περιλαμβάνει την «ενίσχυση της πρόσβασης στην εκπαίδευση» και «ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων», όπως π.χ. των ατόμων με αναπηρία, των παλιννοστούντων, των Ρομ κ.λ.π. Αρκεί να σκεφτούμε ότι έχουν στην ουσία καταργήσει όλες τις ειδικές τάξεις στα σχολεία και ότι με τα χίλια ζόρια λειτουργούν όλα τα προγράμματα ένταξης και ενισχυτικής διδασκαλίας, για να καταλάβουμε την αξία αυτής της διακήρυξης!
Γιούλα Γκεσούλη