Πού παίρνονται οι αποφάσεις, στο δικαστήριο ή κάπου αλλού; Με το ερώτημα αυτό βρέθηκε αντιμέτωπο το πενταμελές έκτακτο τρομοδικείο με την έναρξη της συνεδρίασης. Το έθεσε η Γιάννα Κούρτοβικ. Το έθεσε όχι ρητορικά και για δημιουργία εντυπώσεων, αλλά στηριγμένη σε ατράνταχτα στοιχεία.
Η συνήγορος επανέφερε το ζήτημα του τρόπου με τον οποίο διορίστηκαν συνήγοροι του αποχωρήσαντα Α. Γιωτόπουλου. Θύμισε αυτά που είχαν διαμειφθεί στην προηγούμενη συνεδρίαση, στην οποία η ίδια και άλλοι συνήγοροι είχαν αποδείξει ότι οι συγκεκριμένοι δικηγόροι κακώς διορίστηκαν. Το δικαστήριο είχε απαντήσει τότε, ότι διόρισε τους συνηγόρους από τον ετήσιο κατάλογο του Δικηγορικού Συλλόγου Αθήνας, αγνοώντας τις επισημάνσεις των συνηγόρων, ότι ο νόμος έχει αλλάξει και προβλέπει πως ο ΔΣΑ συντάσσει μηνιαίο και εβδομαδιαίο κατάλογο, από τον οποίο τα δικαστήρια πρέπει να διορίζουν τους συνηγόρους κατ’ απόλυτη αλφαβητική σειρά. Η Γ. Κούρτοβικ δήλωσε ότι για το συγκεκριμένο ζήτημα απευθύνθηκε στον ΔΣΑ, ο οποίος της απάντησε με έγγραφό του, το οποίο η συνήγορος διάβασε και κατέθεσε στο δικαστήριο. Το έγγραφο είναι καταπέλτης. Αναφέρει ότι ο ΔΣΑ έχει συντάξει ετήσια κατάσταση δικηγόρων που έχουν δηλώσει ότι επιθυμούν να περιληφθούν στην παροχή δωρεάν νομικής βοήθειας (άσχετο προς τη συγκεκριμένη υπόθεση). Για τους αυτεπάγγελτους διορισμούς, αναφέρει το έγγραφο του ΔΣΑ, συντάσσεται και κατατίθεται στους προϊσταμένους των δικαστηρίων εβδομαδιαία κατάσταση, ενώ αναφέρει ότι ο κατάσταση από την οποίο έπρεπε να γίνει ο διορισμός στη συγκεκριμένη δίκη κατατέθηκε στις 14 Δεκέμβρη. Αυτή η κατάσταση, σημείωσε η Γ. Κούρτοβικ, περιλαμβάνει ονόματα δικηγόρων που αρχίζουν από «Τσ» και τελειώνει στο όνομα Τσακίρογλου. Δεν υπάρχει ετήσια κατάσταση, δεν προβλέπεται από το νόμο, κατέληξε η συνήγορος. Καταθέτω για τα πρακτικά και το απαντητικό έγγραφο του ΔΣΑ και την εβδομαδιαία κατάσταση βάσει της οποίας θα έπρεπε να γίνει ο διορισμός και διατυπώνω το ερώτημα: πού παίρνονται οι αποφάσεις και πού θα παίρνονται οι αποφάσεις;
Η εισαγγελέας, στην οποία έδωσε το λόγο ο πρόεδρος, αποφάνθηκε ότι δεν υπάρχει κανένα ζήτημα για το οποίο πρέπει να μιλήσει! Για να εισπράξει την απορία της Γ. Κούρτοβικ, πώς είναι δυνατόν να αποκαλύπτεται παράνομος διορισμός και αυτή να δηλώνει ότι δεν την αφορά. Παρέμβαση έκανε και ο Δ. Κουφοντίνας. Είναι δυνατόν –είπε- να μη σας αφορά αυτό το ζήτημα; Στην αρχή της διαδικασίας ζητήσατε –είπε απευθυνόμενος στον πρόεδρο- ηπιότητα, όμως εκείνο που βλέπω είναι ότι παραβιάζετε ακόμα και τους τύπους και βέβαια τους δικούς σας νόμους. Τίθεται σοβαρότατο ζήτημα και για σας και για την εισαγγελία. Αυτά προς το παρόν.
Ο αναπληρωτής εισαγγελέας δήλωσε ότι εκπλήσσεται από αυτό το έγγραφο του ΔΣΑ! Φαίνεται ότι ο Παξινός… τρελάθηκε και δεν ξέρει τι λέει. Οχι, δεν το είπε αυτό ο εισαγγελέας, εμείς το λέμε. Οταν πρόκειται να δικαιολογηθεί μια παράνομη απόφαση (έψαξαν και βρήκαν τρεις πρόθυμους να αποδεχτούν το διορισμό και αυτούς διόρισαν), βγάζουμε παρανοϊκό τον ΔΣΑ.
Στο ζήτημα τοποθετήθηκε ο Γ. Γκουντούνας, μολονότι ο πρόεδρος προσπάθησε να μην του δώσει το λόγο, γιατί –όπως είπε- το θέμα δεν τον αφορά! Με αφορά, απάντησε ο συνήγορος, γιατί η δίκη είναι ενιαία, δεν γίνονται παράλληλες δίκες. Και ανέπτυξε την άποψή του. Χρήσιμη ήταν μια επισήμανση του Φρ. Ραγκούση. Η διάταξη αυτή –είπε- θεσπίστηκε για να αποφευχθεί ένας σύγχρονος διαδρομισμός. Υπήρχαν διαμαρτυρίες για δικηγόρους που εμφανίζονταν στα ακροατήρια και κυνηγούσαν το διορισμό τους σε υποθέσεις και γι’ αυτό καταργήθηκε ο ετήσιος κατάλογος και θεσπίστηκε ο εβδομαδιαίος, ώστε να διορίζονται με τη σειρά όλοι οι δικηγόροι και να αποφεύγεται ο διαδρομισμός.
Εν προκειμένω, συμπληρώνουμε εμείς, δεν έχουμε διορισμό διαδρομιστών, αλλά προθύμων να διοριστούν. ‘Η μήπως προθυμία και διαδρομισμός πάνε παρέα; Ο πρόεδρος, σαν να μην έτρεξε τίποτα, χωρίς κανένα σχόλιο για το έγγραφο-καταπέλτη του ΔΣΑ, χωρίς να προσπαθήσει να υπερασπιστεί την παράνομη απόφασή του, ζήτησε να συνεχιστεί η διαδικασία. Προηγουμένως, απαντώντας στον Δ. Κουφοντίνα, είχε πει –με το γνωστό ήρεμο και απαθές ύφος του- ότι έτσι αποφάσισε το δικαστήριο και, περίπου, δεν έχει να δώσει λογαριασμό σε κανένα!
Στη συνέχεια, ο Γ. Γκουντούνας, διακοπτόμενος συνεχώς από τον πρόεδρο, δήλωσε ότι εξουσιοδοτήθηκε από τον Σάββα Ξηρό να καταθέσει μια δήλωσή του στο δικαστήριο και να υποβάλει αίτηση αναστολής εκτέλεσης της ποινής. Ο πρόεδρος δεν επέτρεψε στον συνήγορο να διαβάσει το περιεχόμενο της αίτησης, η δε εισαγγελέας δήλωσε –με προκλητικό τρόπο- ότι κάποιοι συνήγοροι εφαρμόζουν σχέδιο παρέλκυσης της δίκης, ότι ο συνήγορος του Σάββα Ξηρού θα έπρεπε να υποβάλει το αίτημα αναστολής εκτέλεσης της ποινής στην Εισαγγελία Εφετών και όχι στο δικαστήριο και γι’ αυτό το αίτημα πρέπει να απορριφθεί. Το δικαστήριο επιφυλάχτηκε να απαντήσει.
Στη συνέχεια, ο Ιππ. Μυλωνάς υπέβαλε ένσταση μη νόμιμης κλήτευσης του εντολέα του Β. Τζωρτζάτου. Οπως σημείωσε, η ένσταση είχε υποβληθεί και πρωτοδίκως και απορρίφθηκε από το δικαστήριο με διάσκεψη διλέπτου επί της έδρας, γεγονός που είχε σχολιαστεί αρνητικά και από τον Τύπο της εποχής. Με τη γνωστή νομική του επάρκεια, ο κ. Μυλωνάς αναφέρθηκε στη βιβλιογραφία, στη νομολογία του Αρείου Πάγου και εκτεταμένα στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, που απαιτεί οι κλήσεις των κατηγορούμενων να αναφέρουν αναλυτικά τα αδικήματα για τα οποία κατηγορούνται, ώστε αυτοί να γνωρίζουν ποια ακριβώς είναι η κατηγορία και να προετοιμάσουν την υπεράσπισή τους. Η κλήση που επιδόθηκε στον Τζωρτζάτο αναφέρει απλά τους νόμους για την παραβίαση των οποίων κατηγορείται, χωρίς καμιά αιτιολογία, όπως απαιτείται. Ο συνήγορος αναφέρθηκε αναλυτικά στο γεγονός ότι για τον Τζωρτζάτο δεν υπάρχει καμιά κατηγορία για συμμετοχή σε πράξεις μετά το 1992, όμως το κατηγορητήριο τον κατηγορεί ως μέλος της 17Ν μέχρι τη στιγμή της σύλληψής του, χωρίς πουθενά να αναφέρει από ποια στοιχεία προκύπτει αυτό.
Η εισαγγελέας, χωρίς καμιά ειδική απάντηση στην εμπεριστατωμένη επιχειρηματολογία του συνηγόρου, ζήτησε να απορριφθεί η ένσταση, ενώ το δικαστήριο και πάλι επιφυλάχτηκε (έγινε φανερή η σπουδή του προέδρου να προχωρήσει η διαδικασία, χωρίς διακοπές για αποφάσεις, γεγονός που εκτιμούμε ότι προεξοφλεί τη ρίψη των ενστάσεων στον κάλαθο των αχρήστων).
Αμέσως μετά, χωρίς ανάσα, μπήκαμε σε μια από τις βασικότερες ενστάσεις, αυτή που αφορά την ακυρότητα των προανακριτικών απολογιών των κατηγορούμενων. Πρώτος αγόρευσε ο Ιππ. Μυλωνάς, που εισαγωγικά έκανε έναν υπαινιγμό κατά του Δ, Κουφοντίνα, λέγοντας ότι αυτοί που έχουν αναλάβει την πολιτική ευθύνη πρέπει να τοποθετηθούν για τις προανακριτικές καταθέσεις. Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στα βασανιστήρια που υπέστη ο εντολέας του, ώστε να υπογράψει μια απολογία που άλλοι ετοίμασαν και την έβαλαν μπροστά του. Για την πληρότητα της τοποθέτησής του -όπως είπε- ξεκίνησε από την αρχή, από το έγκλημα του «Ευαγγελισμού», από την παράνομη ανάκριση του πολυτραυματία και υπό την επήρρεια ουσιών –όπως ο ίδιος έχει καταγγείλει- Σάββα Ξηρού. Καθώς ο συνήγορος αναφερόταν αναλυτικά σ’ αυτό το ζήτημα, που έχει μεγάλη σημασία για τον εντολέα του, γιατί -όπως είπε- έτσι αποκαλύπτεται ότι δεν ήταν ο Τζωρτζάτος αυτός που πρώτος «τα είπε όλα στην Αντιτρομοκρατική», αλλά αυτά που φέρεται να είπε ο Τζωρτζάτος είναι μια κατασκευή που έγινε με βάση την παράνομη ανάκριση του Σ. Ξηρού και τα όσα είπε ή δεν είπε σ’ αυτή, ο πρόεδρος παρενέβη, παρατηρώντας ότι ο Σ. Ξηρός τα έχει συνομολογήσει όλα, σχετικά με τη συμμετοχή του στις διάφορες ενέργειες, και έχει πει μόνο ότι δεν ισχύουν αυτά που αναφέρονται στους συγκατηγορουμένους του! Κατά την εκτίμησή μας, ο πρόεδρος εκείνη τη στιγμή ήταν σαν να μας έλεγε την απόφαση: αντίγραφο της πρωτόδικης.
Συνεχίζοντας, ο Ι. Μυλωνάς αναφέρθηκε στα δημοσιεύματα της εποχής, που αποκάλυπταν τις καθημερινές επισκέψεις και «συζητήσεις» του Διώτη με τον Σάββα στον «Ευαγγελισμό», πάντα νύχτα, οι οποίες μάλιστα βιντεοσκοπούνταν, όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα της Ι. Μάνδρου στο «Βήμα», αλλά και στη συνέντευξη-αφιέρωμα που η ίδια δημοσιογράφος πήρε από τον Διώτη και δημοσιεύτηκε στο «Βημαgazino», στα οποία ο αναφέρθηκε αναλυτικά. Υπέβαλε δε αίτημα να κληθεί ως μάρτυρας η Ι. Μάνδρου, για να πει πώς και από ποιον πληροφορήθηκε για τη βιντεοσκόπηση των «εξομολογήσεων» του Σάββα στον Διώτη και αν γνωρίζει πού βρίσκεται το υλικό αυτής της βιντεοσκόπησης, ώστε να αναζητηθεί και να προβληθεί στο δικαστήριο. Νέα διακοπή από τον πρόεδρο, που παρατήρησε στον συνήγορο ότι στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο δεν απεδείχθη ότι έγινε βιντεοσκόπηση! Ο πρόεδρος, που δικάζει έφεση κατά της απόφασης του προηγούμενου δικαστήριου, δέχεται a priori όσα αυτή η απόφαση περιλαμβάνει! Ο Ι. Μυλωνάς απάντησε στον πρόεδρο ότι, σύμφωνα και με την πάγια νομολογία του Αρείου Πάγου, στο δεύτερο βαθμό εξετάζονται από την αρχή τα πάντα. Νομικά είσαστε υποχρεωμένοι να ξεχάσετε την απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, κατέληξε. Πλην, όμως, τα νομικά αυτονόητα μάλλον δεν έχουν θέση σ’ αυτές τις σημαντικές πολιτικές δίκες. Αυτό αποδεικνύει το περιεχόμενο των δυο διακοπών του προέδρου στη διάρκεια της αγόρευσης Μυλωνά.
Μετά το διάλειμμα των 12:00, ο πρόεδρος ανακοίνωσε την απόρριψη του αιτήματος για ανάκληση του διορισμού συνηγόρων στον Α. Γιωτόπουλο, καθώς και της αίτησης αναστολής εκτέλεσης της ποινής του Σάββα Ξηρού (δεν πάρθηκε απόφαση για την ένσταση ακυρότητας της κλήσης του Τζωρτζάτου) και ζήτησε από τον Ι. Μυλωνά να συνεχίσει, εκθέτοντας τα σχετικά με τα βασανιστήρια που υπέστη ο εντολέας του, τα οποία θα στηρίξουν το αίτημά του για ακύρωση της προανακριτικής του κατάθεσης. Ο συνήγορος απάντησε ότι δεν μπορούν όλα τα ζητήματα να ριχτούν φίρδην-μίγδην σ’ ένα σακούλι, αλλά πρώτα να ολοκληρωθούν οι τοποθετήσεις σχετικά με τις προανακριτικές καταθέσεις του Σ. Ξηρού και μετά να τεθούν, ως αυτοτελές ζήτημα, τα βασανιστήρια στον Β. Τζωρτζάτο. Ο πρόεδρος επέμενε να μιλήσει ο συνήγορος και για τον Τζωρτζάτο, όμως αυτός είπε ότι δεν έχει μαζί του τα στοιχεία που θέλει να χρησιμοποιήσει, γιατί δεν φανταζόταν ότι θα ανακατεύονταν όλα τα ζητήματα. Επέμεινε, ότι ο ίδιος πήρε το λόγο για να κάνει μόνο μια εισαγωγή και να αναφερθεί στις προανακριτικές καταθέσεις του Σ. Ξηρού και ότι περιμένει να προηγηθούν οι συνάδελφοί του και μετά να συνεχίσει με το ζήτημα των βασανιστηρίων του Β. Τζωρτζάτου, το οποίο θα προβληθεί ως αυτοτελής ισχυρισμός. Ο Φρ. Ραγκούσης διαμαρτυρήθηκε για την παραβίαση της σειράς και επέκρινε τον Ι. Μυλωνά, δηλώνοντας ότι δεν δέχεται να καθορίζει αυτός τη δικονομική τάξη με ένα στιλ του τύπου «πρώτα θα μιλήσω εγώ, μετά οι άλλοι, μετά πάλι εγώ». Υπήρξε ένταση, γιατί ο Φρ. Ραγκούσης χρησιμοποίησε ειρωνικές εκφράσεις («εδώ είναι Πενταμελές Εφετείο Κακουργημάτων και όχι Μυλωνοδικείο το Ιπποκράτειο»), ο Ι. Μυλωνάς δήλωσε ότι αποχωρεί μετά απ’ αυτή την επίθεση και ο πρόεδρος διέκοψε για να ηρεμήσουν τα πνεύματα.
Με την επιστροφή της Εδρας, ζήτησε το λόγο ο Δ. Κουφοντίνας, και σε ήρεμο τόνο δήλωσε: «Η δίκη αυτή είναι μια ιστορική πολιτική δίκη. Πρέπει όλοι να το δεχτούν». Ηταν μια δήλωση γεμάτη νόημα. Ο Ι. Μυλωνάς δήλωσε ότι μετά την επίθεση που δέχτηκε από το συνάδελφό του δεν έχει την απαιτούμενη νηφαλιότητα για να συνεχίσει και γι’ αυτό μέχρι το τέλος της διαδικασίας τον Β. Τζωρτζάτο θα εκπροσωπήσει άλλος συνήγορος, ο ίδιος δε θα επανέλθει την επομένη το πρωί.
Ο Γ. Γκουντούνας ζήτησε να διαβαστεί η δήλωση του Σάββα Ξηρού, όμως ο πρόεδρος δεν το δέχτηκε, μολονότι το αίτημα έθεσε και η Γ. Κούρτοβικ. Ο Χρ. Ξηρός ζήτησε το λόγο και διάβασε ένα κομμάτι από τα πρακτικά της πρώτης δίκης, στο οποίο ο Σάββας έλεγε «δεν έχω ομολογήσει τίποτα, έχει ομολογήσει η Αντιτρομοκρατική και εγώ με δεμένα μάτια έβαλα ένα Σ για υπογραφή». Στη συνέχεια μιλούσε για κατασκευασμένο και εντελώς σαθρό κατηγορητήριο. Τι πιο σαφές; αναρωτήθηκε ο Χρ. Ξηρός. Διότι ακούστηκε εδώ μέσα ότι ο αδερφός μου έδωσε ομολογία. Αυτά για την Ιστορία και για τον κύριο Ιπποκράτη.
Ακολούθως, το λόγο πήρε ο Γιάννης Σταμούλης (υπεράσπιση Καρατσώλη και Κωστάρη), ο οποίος με άρτια νομική επιχειρηματολογία, στηριζόμενος και στη μεγάλη του πείρα (είναι ο Νέστορας στα έδρανα της υπεράσπισης), υποστήριξε ότι δεν μπορεί να παραμένουν στη δικογραφία προανακριτικές καταθέσεις που πάρθηκαν με αντιδικονομικό και παράνομο τρόπο. Διότι, από τη στιγμή που ασκήθηκε δίωξη και της υπόθεσης επιλήφθηκε ανακριτής, δεν μπορεί η Αστυνομία να διενεργεί προανακριτικές πράξεις. Ο εισαγγελέας Διώτης, που ήταν ο αρμόδιος για την προστασία της νομιμότητας, συνήργησε σ’ αυτή την παρανομία. Στην τοποθέτησή του υπήρξε σύντομος, ενώ την ένσταση με τη νομική επιχειρηματολογία την κατέθεσε γραπτώς Το ίδιο αίτημα στήριξε και η Τ. Χριστοδουλοπούλου (υπεράσπιση Κωστάρη), που χαρακτήρισε τις προανακριτικές απολογίες όχι μόνο παράνομες αλλά και πλαστές και ζήτησε την απόσυρσή τους, για να αποκατασταθεί η νομιμότητα.
Ο Φρ. Ραγκούσης (υπεράσπιση Χρ. Ξηρού), αφού ζήτησε αρχικά συγνώμη για τις λεκτικές υπερβολές του, που είχαν προηγηθεί, αναφέρθηκε αναλυτικά στις κραυγαλαίες δικονομικές παραβιάσεις που σχετίζονται με τις προανακριτικές πράξεις: προανάκριση ενώ είχε αρχίσει η κύρια ανάκριση, απολογία στην ανακρίτρια ενώ είχε οριστεί ειδικός εφέτης ανακριτής, απολογίες χωρίς δικηγόρους κ.λπ. κ.λπ.
Ο Π. Ρουμελιώτης (συνήγορος Ν. Παπαναστασίου) αναφέρθηκε στην προανακριτική κατάθεση του Χρ. Ξηρού από την οποία έχει έννομο συμφέρον ο εντολέας του και στάθηκε ιδιαίτερα στην ύπαρξη έντυπης αναφοράς στο κείμενο των προανακριτικών απολογιών, σύμφωνα με την οποία ο κατηγορούμενος δήλωνε ότι δεν επιθυμεί να απολογηθεί παρουσία δικηγόρου. Ο Π. Ρουμελιώτης αναφέρθηκε σε ad hoc άποψη του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Παπαδάκη, γραπτώς διατυπωμένη, που λέει ότι αυτές οι έντυπες αναφορές είναι παράνομες, γιατί αντίκεινται στις διατάξεις περί δίκαιης δίκης και απέδειξε ότι για δικονομικούς λόγους αυτή η προανακριτική απολογία πρέπει να κριθεί άκυρη και να αποσυρθεί από τη δικογραφία. Το ίδιο ισχύει και για άλλες -κατέληξε ο κ. Ρουμελιώτης- αλλά δεν μου επιτρέπεται να αναφερθώ σ’ αυτές, επειδή δεν αναφέρονται στον εντολέα μου.
Η δίκη θα συνεχιστεί αύριο.
