Η υπουργός Γεωργίας Κ. Μπατζελή συνεχίζει για βδομάδες τώρα την τακτική να δίνει ενημερωτικά σημειώματα νομοσχεδίων, όπως αυτά για το περιβόητο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και για τον ΕΛΓΑ, και όχι τα ίδια τα νομοσχέδια, με στόχο να γίνει –στην καλύτερη περίπτωση γι’ αυτή– μια «λάιτ» παρουσίαση των επιπτώσεων αυτών των νομοσχεδίων στην αγροτική παραγωγή και στη φτωχή αγροτιά. Την περασμένη Τετάρτη έδωσε ενημερωτικό σημείωμα για τον ΕΛΓΑ, ενώ έχει έτοιμο το νομοσχέδιο. Για μας, που έχουμε πλήρη εικόνα της κατάστασης της αγροτικής οικονομίας, της ισχύουσας αντιαγροτικής νομοθεσίας και των προγενέστερων αποπειρών των πολιτικών ηγεσιών του υπουργείου Γεωργίας, αρκεί αυτό το σημείωμα για να καταδείξουμε τις στοχεύσεις της Κ. Μπατζελή.
Στον κρατικό προϋπολογισμό του 2010, ο υπουργός Οικονομικών, σε στενή συνεργασία με την Κ. Μπατζελή, ενέγραψε το ποσό των 67 εκατ. ευρώ που θα καταβάλλουν οι αγρότες στον ΕΛΓΑ, ως Ειδική Εισφορά, σε μια εποχή που συρρικνώνεται η αγροτική παραγωγή και οι εμπορικές τιμές των αγροτικών προϊόντων-εμπορευμάτων έχουν πέσει κατακόρυφα. Σ’ αυτά τα επίπεδα κινήθηκαν οι Ειδικές Εισφορές και τα προηγούμενα χρόνια. Ομως, το χρόνιο δράμα που αντιμετωπίζει η φτωχή αγροτιά από τη συρρίκνωση της αγροτικής παραγωγής και τις εξευτελιστικές εμπορικές τιμές των αγροτικών προϊόντων, δράμα που συνοδεύεται από το γενικότερο δράμα του ελληνικού λαού,(από την κατοχική πολιτική του ΔΝΤ), άφησε ασυγκίνητη την υπουργό Γεωργίας, που έσπευσε να δεσμευτεί στην Κομισιόν ότι με νομοσχέδιο για τον ΕΛΓΑ, που θα ψηφίσει το Μάη του 2010, θα εισπράξει από τους αγρότες 150 εκατ. ευρώ, δηλαδή περίπου 2,5 φορές περισσότερα απ’ αυτά που προβλέπει ο προϋπολογισμός του 2010! Αν δε αναλογιστεί κανείς, ότι οι εμπορικές τιμές των σιτηρών (μαλακό και σκληρό), του καλαμποκιού, του σύσπορου βαμβακιού κινούνται από 0,10 έως 0,28 ευρώ, ποσά που στην περίπτωση π.χ. του σύσπορου βαμβακιού δεν καλύπτουν καλά-καλά τα καλλιεργητικά έξοδα, αντιλαμβάνεστε ότι το χαράτσι των 150 εκατ. ευρώ είναι δυσβάσταχτο.
Μέχρι τώρα, οι αποζημιώσεις που καταβάλλονταν από τον ΕΛΓΑ για την καταστροφή όλης ή μέρους της παραγωγής των αγροτικών προϊόντων, στην καλύτερη περίπτωση έφταναν το 80% της εμπορικής τους αξίας. Αυτό ας το βάλουν καλά στο μυαλό τους οι απολογητές του συστήματος και της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Γεωργίας, που θα σπεύσουν να παρουσιάσουν τις αποζημιώσεις σαν συμπληρωματική πηγή εισοδήματος για τους αγρότες.
Μέχρι τώρα, οι γεωργοί-παραγωγοί αγροτικών προϊόντων φυτικής παραγωγής πλήρωναν εισφορά στον ΕΛΓΑ 3% επί της εμπορικής αξίας με βάση τα τιμολόγια. Οι βαμβακοπαραγωγοί πλήρωναν εισφορά με βάση τη δήλωση καλλιέργειας και έτσι ήταν δύσκολο να προκληθεί εισφοροκλοπή. Οι διοικήσεις του ΕΛΓΑ και ιδιαίτερα οι πολιτικές ηγεσίες του υπουργείου Γεωργίας ήταν υποχρεωμένες να γενικεύσουν το σύστημα της δήλωσης καλλιέργειας για όλα τα αγροτικά προϊόντα. Ετσι οι αγρότες και ιδιαίτερα οι φτωχοί δεν έχουν καμιά ευθύνη.
Οι κτηνοτρόφοι πλήρωναν μόνο 0.5% εισφορά στον ΕΛΓΑ. Ερχεται τώρα η Κ. Μπατζελή και τους βάζει δύο χαράτσια για την ίδια χρονιά.
Πρώτο, με τη δήλωση καλλιέργειας τους βάζει ένα νταβατζιλίκι 4% επί της μελλοντικής εμπορικής αξίας της αναμενόμενης παραγωγής. Συγκεκριμένα, πολλαπλασιάζει τα καλλιεργηθέντα στρέμματα με τη στρεμματική απόδοση και το μέσο όρο της εμπορικής τιμής της τελευταίας τριετίας. Το αποτέλεσμα αυτής της πράξης είναι η ασφαλιζόμενη αξία της αναμενόμενης παραγωγής. Το 4% αυτής θα είναι η ασφαλιστική εισφορά που πρέπει να καταβάλλει ο αγρότης μέχρι τέλος του Ιούλη κάθε χρονιάς. Αν ως τότε ο αγρότης δεν θα μπορεί ν’ ανταποκριθεί, θα αναγκάζεται να εκχωρεί το δικαίωμα της ενιαίας ενίσχυσης προκειμένου να παίρνει ενημερότητα από τον ΕΛΓΑ. Με κάποιο παραπλήσιο τρόπο βρίσκεται και το ύψος της ασφαλιζόμενης αξίας, από την οποία το 4% θα καταβάλλεται ως εισφορά στον ΕΛΓΑ. Μέχρι τώρα οι αγρότες που ασχολούνταν με την πτηνοτροφία, τα θερμοκήπια και γενικά στεγασμένη αγροτική παραγωγή απαλλάσσονταν από την καταβολή εισφοράς. Δεν γνωρίζουμε, αφού δεν έχουμε το νομοσχέδιο, εάν θα συνεχιστεί η απαλλαγή τους ή όχι. Οι δηλώσεις καλλιέργειας θα γίνονται το τρίμηνο Μάρτη-Μάη που θα είναι σε εξέλιξη η καλλιεργητική περίοδος.
Δεύτερο, την επόμενη χρονιά, με τη φορολογική δήλωση, οι αγρότες θα καταβάλλουν άλλο ένα χαράτσι 2 έως 5% του καθαρού αγροτικού εισοδήματος. Οι φτωχοί αγρότες έχουν μεν μικρά αγροτικά εισοδήματα, αλλά έχουν και εργατικό εισόδημα και έτσι είναι υποχρεωμένοι να κάνουν φορολογική δήλωση. Ετσι, θα πιάσουν όχι μόνο τη συντριπτική πλειοψηφία των αγροτών, αλλά και τους εργαζόμενους των πόλεων που έχουν ένα συμπληρωματικό αγροτικό εισόδημα, π.χ. από ελαιόλαδο ή βρώσιμες ελιές. Ρωτήθηκε ο διοικητής του ΕΛΓΑ, γιατί να πληρώσει ο αγρότης και το δεύτερο αυτό νταβατζιλίκι, αφού καταβάλλει την εισφορά και δεν έδωσε την παραμικρή εξήγηση. Τι να πει άλλωστε ένας τεχνοκράτης της συμφοράς, που ανέλαβε να υπερασπιστεί αυτό το φορομπηχτικό νομοσχέδιο, δίνοντας εξετάσεις και διαπιστευτήρια στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Γεωργίας, που ουσιαστικά απείχε από τη συνέντευξη Τύπου. Η μεν υπουργός αποχώρησε μετά τις εξαγγελίες της, για να πάρει μέρος σε έκτακτο υπουργικό συμβούλιο, ενώ οι δύο άλλοι της πολιτικής ηγεσίας ήταν ωσεί παρόντες.
Σε σχέση με τους άλλους πόρους του ΕΛΓΑ, σημειώνουμε ότι ο ΕΛΓΑ χρηματοδοτούνταν από τον κρατικό προϋπολογισμό, όχι για να καταβάλλει μέρος των αποζημιώσεων στους αγρότες, αλλά για να καλύπτει τα διοικητικά του έξοδα (μισθούς εργαζόμενων, ενοίκια κτιρίων κ.λπ.) και τα έξοδα για την ενεργητική προστασία. Συνεπώς, οι μόνοι πόροι που θα εισρέουν στα ταμεία του ΕΛΓΑ θα είναι οι εισφορές των αγροτών. Με το νομοσχέδιο η Κ. Μπατζελή απαλλάσσει τον κρατικό προϋπολογισμό από τις δαπάνες αυτές, που θα καλύπτονται μετά την ψήφιση του νόμου από τις εισφορές των αγροτών.
Ας δούμε τις προϋποθέσεις με τις οποίες θα αποζημιώνονται οι αγρότες. Υπενθυμίζουμε ότι στην Ελλάδα ο αγροτικός κλήρος είναι πολύ μικρός και χωρισμένος σε διάφορα κληροτεμάχια που απέχουν μεταξύ τους. Σύμφωνα με τον ισχύοντα κανονισμό του ΕΛΓΑ, εάν η καταστροφή της παραγωγής είναι μεγαλύτερη του 20% σε κάθε αγροτεμάχιο, ο αγρότης παίρνει κάποια αποζημίωση. Ο ΕΛΓΑ, που αποζημιώνει τους αγρότες μόνο για απώλεια παραγωγής, αποζημίωνε και αποζημιώνει απώλειες παραγωγής για μικρές ζημιές και όχι για μεγάλες καταστροφές. Οι τεχνοκράτες, από την εποχή που υπουργός Γεωργίας ήταν ο Σ. Τζουμάκας, επιδιώκουν να αλλάξουν τη φιλοσοφία στις αποζημιώσεις. Να αποζημιώνουν τους αγρότες όταν έχουν απώλεια παραγωγής μεγαλύτερη από 20% στη συνολική παραγωγή τους, δηλαδή σε όλα τα αγροτεμάχια και όχι και για κάθε αγροτεμάχιο χωριστά. Μάλιστα, στην εισηγητική έκθεση ενός νομοσχεδίου του Σ. Τζουμάκα (τον Ιούλη του 1998), ομολογούνταν ότι εάν περάσουν σ’ αυτή τη λύση, τότε ο ΕΛΓΑ θα έχει τεράστιο όφελος, γιατί θα δίνει πολύ λιγότερα λεφτά για αποζημιώσεις.
Αυτό κάνει τώρα με το νομοσχέδιό της η Κ. Μπατζελή. Βλακωδώς περιμένουν οι διάφοροι τεχνοκράτες της υπουργού ότι θα περάσει αυτή η καταστροφική διάταξη χωρίς να γίνει αντιληπτή. Εκτός απ’ αυτό, το πετσόκομμα εισάγει και ένα άλλο. Πρώτα θα καλύπτονται όλα τα άλλα έξοδα και μετά θα πληρώνει ο ΕΛΓΑ το υπόλοιπο των αποζημιώσεων. Εάν δε φτάνουν τα λεφτά, θα μειώνονται οι εγκριθείσες αποζημιώσεις! Αυτό κι αν είναι πρόκληση και χαράτσι σε βάρος των αγροτών.
Η Κ. Μπατζελή θέλει να μετατρέψει τον ΕΛΓΑ σε ένα μηχανισμό συμπληρωματικό της καπιταλιστικής αγοράς στο ξεπάτωμα της φτωχής αγροτιάς. Θα της το επιτρέψει η φτωχή αγροτιά; Θα την αφήσει σε χλωρό κλαρί; Ιδωμεν!
Γεράσιμος Λιόντος
