Ο Σαντιάγο Ουρίμπε, αδελφός του πρώην προέδρου της Κολομβίας Άλβαρο Ουρίμπε, καταδικάστηκε την Τρίτη σε 28 χρόνια και τρεις μήνες φυλάκιση για ανθρωποκτονία με επιβαρυντική περίσταση και συνωμοσία με σκοπό τη διάπραξη εγκλημάτων, ως ηγέτης παραστρατιωτικής ομάδας θανάτου.
Τριμελές δικαστήριο στην επαρχία Αντιόκια, στη βορειοδυτική Κολομβία, έκρινε ότι στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ο Ουρίμπε «δημιούργησε και ηγήθηκε μιας παράνομης ένοπλης ομάδας». Υπό την ηγεσία του Ουρίμπε, η ομάδα κρίθηκε ότι «εφάρμοζε ένα σχέδιο συστηματικών δολοφονιών και εξόντωσης ατόμων που θεωρούνταν ανεπιθύμητα».
Ο Ουρίμπε έχει αρνηθεί οποιαδήποτε σχέση με παραστρατιωτικές οργανώσεις. Σε πρώτο βαθμό είχε αθωωθεί πέρυσι από κατώτερο δικαστήριο. Αυτή η απόφαση ανατράπηκε και η υπερασπιστική ομάδα του Ουρίμπε ανακοίνωσε ότι θα ασκήσει αναίρεση. Ετσι, η υπόθεση θα παραπεμφθεί στο Ανώτατο Δικαστήριο της Κολομβίας για τελική απόφαση.
Η καταδίκη αποτελεί το πιο πρόσφατο επεισόδιο σε μια μακροχρόνια ποινική έρευνα σχετικά με τη δράση της οικογένειας Ουρίμπε και τις σχέσεις της με παραστρατιωτικές ομάδες τρομοκρατών και φονιάδων. Μεγάλοι γαιοκτήμονες, ιδιοκτήτες εκτός των άλλων του ράντσου La Carolina στην Αντιόκια, οι Ουρίμπε επέβαλαν μέσω των φονιάδων τους το δικό τους νόμο στην περιοχή, ως επικεφαλής όλων των γαιοκτημόνων.
Δεκαετίες τώρα ακούγονταν καταγγελίες για τους αδελφούς Ουρίμπε και τη δράση τους. Ολες πνίγονταν μέσα στις σκοπιμότητες του εμφύλιου πολέμου που κράτησε σχεδόν έξι δεκαετίες. Οι μεγαλογαιοκτρήμονες Ουρίμπε ήταν προβεβλημένα στελέχη της κολομβιάνικης Δεξιάς, ήταν στην πλευρά «του νόμου και της τάξης».
Σε μια απόφασή 307 σελίδων, το δικαστήριο που καταδίκασε τον Σαντιάγο Ουρίμπε περιγράφει πώς το ράντσο La Carolina χρησιμοποιούνταν ως βάση για τους «12 Αποστόλους», μια παραστρατιωτική ομάδα ακροδεξιών, που σχηματίστηκε από κτηνοτρόφους ράντσερ στις αρχές της δεκαετίας του 1990 για να αντιμετωπίσει τους αριστερούς αντάρτες, κυρίως τις Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κολομβίας (FARC).
Το δικαστήριο χαρακτήρισε τους «12 Αποστόλους» ως «απόσπασμα θανάτου», αναφέροντας ότι διεξήγαγαν «κοινωνική εκκαθάριση» σκοτώνοντας «ανεπιθύμητους», όπως σεξουαλικούς εργάτες, χρήστες ναρκωτικών, άτομα με ψυχικές ασθένειες και -κυρίως- ύποπτους ως οπαδούς της Αριστεράς.
Η παραστρατιωτική συμμορία όχι μόνο διοργάνωνε συναντήσεις στο La Carolina, αλλά εκεί διεξάγονταν επίσης εκπαίδευση και διανομή όπλων, όπως αποδείχτηκε και καταγράφεται στην απόφαση του δικαστηρίου. Οι δικαστές έγραψαν ότι πρόκειται για «πράξεις με τις οποίες διαπράχτηκαν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».
Χαρακτηρίζοντας τον Σαντιάγο Ουρίμπε ως ηγέτη των «12 Αποστόλων», το δικαστήριο τον θεώρησε υπεύθυνο για την εντολή δολοφονίας του Καμίλο Μπαριέντος, ενός οδηγού λεωφορείου που πυροβολήθηκε κοντά στο La Carolina το 1994, επειδή θεωρήθηκε ύποπτος συνεργάτης των ανταρτών.
Η απόφαση της Τρίτης επισημαίνει επίσης ότι υπήρχε συνεργασία μεταξύ παραστρατιωτικών και κρατικών δυνάμεων ασφαλείας, αναφέροντας ότι η πολιτοφυλακή «απολάμβανε τη συνεργασία, τόσο με ενέργειες όσο και με παραλείψεις, των κρατικών παραγόντων».
Ο Ουρίμπε είχε ερευνηθεί για τη συμμετοχή του στους «12 Αποστόλους» στα τέλη της δεκαετίας του 1990, αλλά η έρευνα σταμάτησε το 1999 λόγω… έλλειψης αποδεικτικών στοιχείων. Οι κολομβιανές αρχές επανέλαβαν την έρευνα το 2010 και ο Ουρίμπε συνελήφθη το 2016 με κατηγορίες ανθρωποκτονίας.
Η δίκη είχε λήξει το 2020, αλλά το κατώτερο δικαστήριο ανακοίνωσε την ετυμηγορία χρόνια αργότερα, τον Νοέμβρη του 2024! Ο δικαστής Χάιμε Ερέρα Νίνο έκρινε ότι τα αποδεικτικά στοιχεία ήταν… ανεπαρκή και αθώωσε τον Ουρίμπε!
Η απόφαση της Τρίτης ανέτρεψε αυτή την αθωωτική ετυμηγορία. Πρόκειται ασφαλώς για δικαίωση εκείνων που αγωνίστηκαν για να καθήσουν στο σκαμνί κάποιοι από τους υψηλά ιστάμενους ηγέτες των «αποσπασμάτων θανάτου» που έσπερναν τον τρόμο στην Κολομβία.
Οργανώσεις ανθρώπινων δικαιωμάτων έσπευσαν να πανηγυρίσουν, όμως πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί, γιατί η υπόθεση δεν έχει κλείσει ακόμα οριστικά. Και βέβαια, πέρα από το νομικό σκέλος, υπάρχει το πολιτικό. Οι Ουρίμπε δεν είναι τυχαίοι στην αστική τάξη της Κολομβίας.
Ο αδελφός του καταδικασθέντος, ο πρώην πρόεδρος Άλβαρο Ουρίμπε, ηγήθηκε της Κολομβίας από το 2002 μέχρι το 2010. Ο ίδιος ο πρώην πρόεδρος κρίθηκε ένοχος νωρίτερα φέτος για δωροδοκία πρώην παραστρατιωτικών ώστε να μην καταθέσουν για την ανάμιξη των αδελφών Ουρίμπε στη δολοφονική δράση τους.
Η καταδίκη του Αλβαρο Ουρίμπε, όμως, ακυρώθηκε τον Οκτώβρη, αφού δικαστήριο έκρινε ότι τα στοιχεία συλλέχτηκαν μέσω παράνομης παρακολούθησης τηλεφώνων. Το δικαστήριο ανέφερε επίσης ότι υπήρξαν… «δομικές ελλείψεις» στα επιχειρήματα της κατηγορίας.
Ο Αλβαρο Ουρίμπε παραμένει ισχυρή προσωπικότητα στη δεξιά πολιτική σκηνή της Κολομβίας και έχει δεσμευτεί να σχηματίσει συνασπισμό για να αντιταχτεί σε μια «αριστερή» κυβέρνηση στις εκλογές του 2026. «Νιώθω βαθύ πόνο για την καταδίκη του αδελφού μου. Είθε ο Θεός να τον βοηθήσει», έγραψε ο πρώην πρόεδρος στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X μετά την απόφαση της Τρίτης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ
Κολομβία: Νεκρανάστησαν τα αποσπάσματα θανάτου(2010)
Ατιμώρητοι οι υπεύθυνοι της δολοφονίας 3.000 πολιτών στην Κολομβία(2015)
Κολομβία: Καρικατούρα ειρηνευτικής συμφωνίας(2018)
