ΠΗΓΗ: +972 MAGAZINE
Tου Ορεν Ζιβ* – 28 Οκτώβρη 2025
Την Κυριακή, η 18χρονη Ντάνιελ Σουλτς καταδικάστηκε σε αρχική κράτηση 20 ημερών σε ισραηλινή στρατιωτική φυλακή επειδή αρνήθηκε να καταταγεί στην υποχρεωτική στρατιωτική υπηρεσία. Σε μια ασυνήθιστη εξέλιξη, μετά που ανακοίνωσε την άρνησή της και δέχτηκε την ποινή της στο κέντρο στρατολογίας στο Τελ Χασομέρ κοντά στο Τελ Αβίβ, οι στρατιωτικές αρχές την έστειλαν στο σπίτι για να περιμένει ραντεβού με την επιτροπή συνείδησης.
«Η άρνησή μου δεν είναι ηρωική πράξη», έγραψε σε δήλωση που δημοσιεύτηκε πριν από την καταδίκη της. «Δεν αρνούμαι επειδή πιστεύω ότι η ατομική μου πράξη θα αλλάξει την πραγματικότητα και δεν νομίζω ότι οι επιλογές μου ως Ισραηλινής αξίζουν κεντρική προσοχή στη συζήτηση για την απελευθέρωση των Παλαιστίνιων. Αρνούμαι γιατί είναι το πιο ανθρώπινο πράγμα που μπορεί να κάνει κανείς. Αντιμέτωποι με μωρά που πεθαίνουν από πείνα, ολόκληρα χωριά που εκριζώνονται βίαια και αμάχους που στέλνονται σε στρατόπεδα βασανιστηρίων — δεν υπάρχει άλλη επιλογή».
«Στη Γάζα, στη Δυτική Οχθη και στο εσωτερικό του ’48, το κράτος του Ισραήλ και οι πολίτες του επιβάλλουν στον παλαιστινιακό λαό ένα εφιαλτικό καθεστώς [και] η κυρίαρχη ισραηλινή άποψη είναι ότι κάθε τέτοιο βήμα έχει “επιτακτική αναγκαιότητα ασφάλειας”», συνεχίζει η δήλωση της Σουλτς. «Μια χώρα της οποίας η ασφάλεια απαιτεί την εξόντωση ενός άλλου λαού δεν έχει δικαίωμα στην ασφάλεια».
«Μια κοινωνία ικανή για τέτοιες πράξεις είναι άρρωστη», πρόσθεσε. «Η ισραηλινή κοινωνία δεν έχει καμία ελπίδα αποκατάστασης όσο ο σιωνισμός παραμένει αναπόσπαστο δόγμα της».
Δύο ημέρες νωρίτερα, δεκάδες άνθρωποι είχαν συγκεντρωθεί στη λεωφόρο Ρότσιλντ στο Τελ Αβίβ σε εκδήλωση αλληλεγγύης προς τη Σουλτς, που διοργανώθηκε από το δίκτυο αντιρρησιών συνείδησης Mesarvot. Περαστικοί — ανάμεσά τους και ένας στρατιώτης με στολή — επιτέθηκαν σωματικά και έβρισαν τους διαδηλωτές.
Η άρνηση στράτευσης για λόγους συνείδησης είναι εξαιρετικά σπάνια στο Ισραήλ. Η Σουλτς εντάσσεται στους περίπου 20 ισραηλινούς εφήβους που έχουν φυλακιστεί επειδή αρνήθηκαν δημόσια τη στρατιωτική θητεία από την έναρξη της γενοκτονίας πριν από δύο χρόνια. Σύμφωνα με το Mesarvot, ο στρατός έχει υιοθετήσει ολοένα και πιο σκληρή στάση απέναντι σε αυτούς τους νέους αντιρρησίες — στέλνοντάς τους επανειλημμένα πίσω στη φυλακή μετά τη λήξη της ποινής τους, αντιμετωπίζοντας τη συνεχιζόμενη άρνησή τους ως «νέο» αδίκημα.
Ο πρώτος που φυλακίστηκε μετά τις 7 Οκτώβρη, ο Ταάλ Μίτνικ, εξέτισε 185 ημέρες, ένας άλλος, ο Ιταμάρ Γκρίνμπεργκ, φυλακίστηκε επί σχεδόν 200 ημέρες — στην πιο μακρά ποινή για αντιρρησία συνείδησης εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία. Το Mesarvot ανέφερε επίσης ότι ο στρατός έχει σταματήσει να απαλλάσσει τους αρνητές μετά από 120 ημέρες φυλάκισης, κάτι που προηγουμένως αποτελούσε συνήθη πρακτική.
Ο Γιουβάλ Πελέγκ, ένας άλλος αντιρρησίας συνείδησης, περιμένει αυτήν την περίοδο περαιτέρω καταδίκη, αφού έχει ήδη εκτίσει 90 ημέρες φυλάκισης σε τρεις διαφορετικές περιόδους. Δύο στρατιώτες που ξεκίνησαν τη στρατιωτική τους θητεία και στη συνέχεια αρνήθηκαν, ο Ομέρ Γιοράν και ένας στρατιώτης που αναφέρεται μόνο με το αρχικό R., καταδικάστηκαν επίσης την προηγούμενη εβδομάδα σε αρχική ποινή φυλάκισης 20 ημερών.
Σε συνέντευξή της στο +972 Magazine προτού παρουσιαστεί στο στρατολογικό γραφείο, η Σουλτς εξήγησε ότι δεν μεγάλωσε με ριζοσπαστικές αριστερές απόψεις. «Ημουν αρκετά κεντρώα, με φιλελεύθερες και ανθρωπιστικές αξίες», είπε. «Η ιδέα ότι οι IDF είναι “ο πιο ηθικός στρατός στον κόσμο” ήταν σημαντικό μέρος της κοσμοθεωρίας μου».
Η οπτική αυτή άρχισε να αλλάζει όταν, σε ηλικία 16 ετών, εγγράφηκε σε ένα διεθνές σχολείο στο Γκιβάτ Χαβίβα, στο βόρειο Ισραήλ, όπου Ισραηλινοί, Παλαιστίνιοι και διεθνείς μαθητές σπούδαζαν μαζί. «Ηταν η πρώτη φορά που γνώρισα και μίλησα με Παλαιστίνιους», θυμάται. «Μέσα στους πρώτους έξι μήνες εκεί, εκτέθηκα ξαφνικά στις αδικίες: την πραγματικότητα στη Δυτική Οχθη, το απαρτχάιντ που βιώνουν οι Παλαιστίνιοι εντός της Πράσινης Γραμμής και την κατάσταση στη Γάζα πριν ακόμα από την έναρξη της γενοκτονίας».
Πότε αποφάσισες να αρνηθείς;
Αποφάσισα ότι δεν ήθελα να στρατευτώ περίπου εκείνη την περίοδο, ενώ σπούδαζα στο Γκιβάτ Χαβίβα. Είχα μια παλαιστίνια συγκάτοικο, με την οποία μιλούσα αργά τη νύχτα κατά τους πρώτους έξι μήνες του σχολείου. Την άκουγα με το στόμα ανοιχτό.
Άκουσα για τον θείο της που συμμετείχε σε διαδηλώσεις στη Δυτική Όχθη, οι οποίες διαλύθηκαν με πραγματικά πυρά από τον ισραηλινό στρατό τον Μάη του 2021. Άκουσα πώς οι γονείς της, πολίτες του Ισραήλ, σφίγγονται από φόβο κάθε φορά που βλέπουν ένα στρατιώτη. Άκουσα πόσο θυμωμένη και πληγωμένη ήταν επειδή κάποιοι φίλοι της επέλεξαν να στρατευτούν. Αυτό με επηρέασε βαθιά.
Γυρνούσα σπίτι τα Σαββατοκύριακα και ρωτούσα τους γονείς μου αν ήξεραν ότι συνέβαιναν αυτά τα πράγματα. Οι απαντήσεις τους ποίκιλλαν. Έβλεπαν την πραγματικότητα πιο σύνθετα από ό,τι εγώ. Εγώ βλέπω το κακό και το πρώτο μου ένστικτο είναι να του αντισταθώ. Υπήρχαν πολλές συζητήσεις, αλλά πάντα με πολύ ενσυναίσθηση. Κατανόησαν από πού ερχόμουν και δεν με κατηγόρησαν που αισθανόμουν όσα αισθανόμουν για το κράτος ή τον στρατό.
Αρχικά, σκέφτηκα να πάρω απαλλαγή λόγω πασιφισμού ή ψυχολογικών λόγων. Αλλά καθώς περνούσε ο καιρός, συνειδητοποίησα ότι η επιλογή να μην στρατευτώ είναι εγγενώς πολιτική και φέρει μαζί της ένα πολιτικό μήνυμα. Οπότε δεν μπορώ να το κάνω σιωπηλά και να προσποιηθώ ότι όλο το σύστημα είναι σωστό και ότι εγώ είμαι το πρόβλημα. Το μήνυμά μου είναι ότι το σύστημα είναι το πρόβλημα και επιλέγω να μην στρατευτώ.
Έχω φίλους από το σχολείο των οποίων οι οικογένειες εξοντώθηκαν μέσα σε μία νύχτα στη Γάζα. Αυτός ο πόνος και το σοκ είναι ανυπόφορα.
Πώς αντέδρασαν η οικογένειά σου και οι φίλοι σου στην άρνησή σου;
Οι άνθρωποι στην οικογένειά μου δεν συμφωνούν πάντα μαζί μου. Είναι δύσκολο γι’ αυτούς με τη δημόσια έκθεσή μου [λόγω της άρνησης στράτευσης], αλλά στο τέλος με αγαπούν και με στηρίζουν. Δεν νιώθω ότι είναι θυμωμένοι μαζί μου ή ότι θεωρούν πως δεν πρέπει να κάνω αυτό που κάνω, και αυτό με δυναμώνει.
Οι περισσότεροι γύρω μου, οι περισσότεροι φίλοι μου, ανήκουν στον ίδιο ριζοσπαστικό αριστερό χώρο. Ο σύντροφός μου μόλις βγήκε από τη φυλακή [για άρνηση στράτευσης τον Αύγουστο]. Νιώθω τεράστια και αδιαμφισβήτητη υποστήριξη.
Η άρνησή σου είναι μήνυμα σε άλλους νέους Ισραηλινούς προτού στρατευτούν;
Πιστεύω ότι το πιο καθαρό μήνυμα που μπορώ να στείλω στην [ισραηλινή] κοινωνία μέσω της άρνησής μου είναι ότι η στράτευση είναι πάντα επιλογή. Πολλοί άνθρωποι ζουν με την αντίληψη ότι αυτό είναι κάτι που απλά μας συμβαίνει: γίνεσαι 18, παίρνεις ειδοποίηση στράτευσης — μια παθητική κατάσταση. Αλλά υπάρχει πάντα επιλογή.
Ξέρω ανθρώπους που δεν υποστηρίζουν όσα κάνει ο στρατός αλλά αισθάνονται ότι [η στράτευση] τούς επιβάλλεται. Το μήνυμά μου είναι ότι αυτό απλώς δεν ισχύει. Αν σου ζητηθεί να κάνεις κάτι που αντίκειται στη συνείδησή σου, έχεις πάντα το δικαίωμα να πεις όχι.
Προσπαθείς επίσης να στείλεις κάποιο μήνυμα στους Παλαιστίνιους μέσω της άρνησής σου;
Ελπίζω η άρνησή μου να δίνει στους Παλαιστίνιους κάποιο είδος ελπίδας. Παρ’ όλα αυτά, μιλάμε για μερικές δεκάδες αρνητές από ένα σύνολο δεκάδων χιλιάδων. Δεν είναι αρκετό. Αλλά αν μέσω των πράξεών μου και των λόγων μου μπορέσω να κάνω τους Παλαιστίνιους — ειδικά τους φίλους μου από το σχολείο — να νιώσουν ότι γίνονται ορατοί, τότε έχω κάνει το δικό μου μέρος.
Ήταν δύσκολο να αρνηθείς δημόσια, δεδομένου όλων του μίσους και της προπαγάνδας που συνοδεύουν μια τέτοια πράξη;
Τρομάζω, αλλά νομίζω ότι μέσω της άρνησής μου έχω κερδίσει μια σημαντική πλατφόρμα, την οποία αλλιώς δε θα είχα. Μιλάω εβραϊκά και απευθύνομαι σε ισραηλινό κοινό, εκφράζοντας μια θέση που δεν αντιπροσωπεύεται στα [ισραηλινά] μίντια. Νιώθω ότι είναι καθήκον μου να χρησιμοποιήσω αυτή την ευκαιρία, να μιλήσω δυνατά και να πω όσα πιστεύω, ακόμα κι αν είναι τρομακτικό.
Στην φυλακή σου επιτρέπεται να πάρεις μερικά βιβλία και CD, υπό έλεγχο και έγκριση στην είσοδο. Τι θα πάρεις;
Πάρα πολλά βιβλία. Παίρνω το «Civil Disobedience» του [Henry David] Thoreau και το «Whose Daughter Are You?» της Yali Hashash, για τον φεμινισμό στους Μιζραχί. Αλλά δεν νομίζω ότι οι αρνητές πρέπει να διαβάζουν μόνο θεωρία στη φυλακή — υποφέρω εκεί ούτως ή άλλως, οπότε παίρνω και κάποια όμορφα βιβλία για νέους: «The Hunger Games» και το προοίμιο του «Sunrise on the Reaping». Παίρνω επίσης άλμπουμ των Queen, Rona Kenan και Nurit Galron, όλα τα θεατρικά έργα και τραγούδια του Hanoch Levin, και το «Brat» της Charli XCX.
Μια εκδοχή αυτού του άρθρου δημοσιεύθηκε αρχικά στα εβραϊκά στο Local Call.
