«Το σύστημά μας είναι σωφρονιστικό, αποβλέπει στο σωφρονισμό των κρατουμένων, όμως υπάρχει και ο τιμωρητικός χαρακτήρας στο σύστημα». Αυτή την κυνική, μεσαιωνικής αντίληψης δήλωση έκανε ο γενικός γραμματέας Αντεγκληματικής Πολιτικής, Κωνσταντίνος Παπαθανασίου, στη συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Σωφρονιστικού Συστήματος, που συγκλήθηκε στις 12 Οκτώβρη για να συζητήσει επί του νέου Σωφρονιστικού Κώδικα, που η κυβέρνηση είχε αναρτήσει στην περιβόητη Διαβούλευση στις 24 Σεπτέμβρη.
Ο Παπαθανασίου, που αντικατέστησε τη διαβόητη Σοφία Νικολάου, δεν είναι νομικός. Λογιστής είναι, στέλεχος της ΝΔ με καριέρα σε καπιταλιστικές επιχειρήσεις και οικονομικού ενδιαφέροντος τομείς του κράτους. Γι’ αυτό και είπε τα πράγματα όπως ακριβώς τα συζητούν στις κυβερνητικές συσκέψεις και όχι με την «νομικά ορθή» γλώσσα που πρέπει να τα λένε δημόσια, παριστάνοντας τους πρέσβεις του «ευρωπαϊκού νομικού πολιτισμού».
Του τράβηξαν ευγενικά το αυτί ο Λάππας (ΣΥΡΙΖΑ) με τον Καμίνη (ΠΑΣΟΚΙΝΑΛ), εξηγώντας του ότι δεν πρέπει να υπάρχει τιμωρία εντός του σωφρονιστικού συστήματος. Οτι η τιμωρία εξαντλείται με την ποινή που επιβάλλει το δικαστήριο και πως εντός του σωφρονιστικού συστήματος ο κρατούμενος δεν (πρέπει να) τιμωρείται, αλλά (πρέπει να) έχει όλα τα δικαιώματα και (να) στερείται μόνο την ελευθερία.
Οι τόνοι ήταν εξαιρετικά χαμηλοί. Ειδικά ο Λάππας μόνο που δεν έγλειφε τον Παπαθανασίου, αντιδιαστέλλοντας τη δική του συμπεριφορά με εκείνη της προκατόχου του Σ. Νικολάου. Ενδεικτικά, μόλις τελείωσε την ομιλία του ξαναπήρε το λόγο για να πει: «Ξέχασα να πω ότι ελπίζω και από τον κύριο Παπαθανασίου, γιατί η τελευταία επαφή που είχαμε, θυμάστε, εγώ στο τέλος εκφώνησα ένα διθύραμβο για τη στάση του κ. Παπαθανασίου, διότι ήταν και το ύφος του και οι αντιλήψεις του και η στάση του σε βασικά ζητήματα. Μου είχε δώσει την ενθάρρυνση και την ελπίδα ότι κάτι, επιτέλους, μπορεί να αλλάξει σε αυτή την “κόλαση του Δάντη“».
Περισσότερο του έκαναν νομικά μάθημα, παρά κατήγγειλαν τη μεσαιωνικού τύπου οπισθοδρόμηση στον σωφρονιστικό κώδικα. Περισσότερο τους ενδιέφερε μη τυχόν και υπάρξει δεύτερη καταδικαστική για την Ελλάδα δήλωση από την CPT (Επιτροπή για την πρόληψη των βασανιστηρίων του Συμβουλίου της Ευρώπης), με αποτέλεσμα το ΕΔΔΑ (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου) να υιοθετεί πλέον a priori όλες τις προσφυγές κρατούμενων στις ελληνικές φυλακές.
Στο μεταξύ, ο Γ. Θραψαλιώτης, προϊστάμενος της διεύθυνσης Διαχείρισης Καταστημάτων Κράτησης, που συνόδευε τον Παπαθανασίου, πρέπει να πρόλαβε να του κάνει ένα σύντομο μάθημα στα βασικά και έτσι στο τέλος ο Παπαθανασίου βγήκε μέσα στην καλή χαρά και «έσβησε» την αρχική του δήλωση, λέγοντας: «Δεν υπάρχει κάποια άλλη διάθεση τιμωρητική από εμάς, δεν τίθεται τέτοιο θέμα, σας το δηλώνω υπεύθυνα»!
Παραπέρα αυστηροποίηση στις άδειες
Ο Παπαθανασίου μιλούσε ειδικά για την παραπέρα αυστηροποίηση του καθεστώτος των αδειών, που σε ορισμένες κατηγορίες κρατούμενων απαγορεύονταν τελείως! Στο σχέδιο νόμου που κατατέθηκε στη Διαβούλευση, στο άρθρο 50 παρ. 1, κόβονταν οι άδειες από τους καταδικασμένους για ναρκωτικά (ακόμη και για πλημμελήματα!), για ληστεία, ανθρωποκτονία με πρόθεση, εκβίαση, εμπρησμό σε δάση (από τον οποίο προήλθε βλάβη σε εγκαταστάσεις, βαριά σωματική βλάβη ή θάνατος), εμπορία ανθρώπων, αρπαγή ανηλίκων, όλα τα εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας και εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής (19ο κεφάλαιο, άρθρα 336-353 του Ποινικού Κώδικα) και βέβαια από τους καταδικασμένους για εγκληματική οργάνωση (187 ΠΚ) και τρομοκρατική οργάνωση (187Α ΠΚ).
Για όσους δεν εξαιρούνταν από τη χορήγηση άδειας, αυστηροποιούνταν οι όροι, παραπέρα από την αυστηροποίηση που είχε ήδη επέλθει με τον «νόμο Κουφοντίνα» (Ν. 4760/2020). Προβλεπόταν ότι ο ισοβίτης παίρνει άδεια στα 12 χρόνια (ήταν 8, έγιναν 10, τα πήγαν στα 12) και ο πολυϊσοβίτης στα 22 χρόνια (όταν στα 25 αποφυλακίζεται)! Τι κι αν ο Αρειος Πάγος έχει αποφανθεί (εξετάζοντας την απόρριψη αιτήματος του Δ. Κουφοντίνα για άδεια) ότι στο ζήτημα των αδειών δεν πρέπει να υπάρχει διαχωρισμός ισοβιτών-πολυϊσοβιτών; Ερχεται η κυβέρνηση της ΝΔ και με νομοθετική ρύθμιση υπερσκελίζει το βούλευμα του Αρείου Πάγου.
Οταν το νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή, αφαίρεσαν την εξαίρεση τόσων κατηγοριών κρατούμενων από το δικαίωμα στην τακτική άδεια, προφανώς γιατί δικοί τους νομικοί τούς είπαν ότι θα γίνουν προσφυγές στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και θα υπάρξουν καταδίκες του ελληνικού κράτους. Και τι έκαναν; Χειροτέρευσαν το καθεστώς για τους πολυϊσοβίτες, δείχνοντας ότι στο στόχαστρό τους ήταν οι φυλακισμένοι για την υπόθεση της 17Ν. Προέβλεψαν ότι οι πολυϊσοβίτες παίρνουν άδεια στα 12 χρόνια, συν 3 χρόνια για κάθε μία επιπλέον ποινή ισοβίων, συν το 1/8 της πρόσκαιρης κάθειρξης. Μ’ αυτή τη ρύθμιση, κανένας από τους Δ. Κουφοντίνα, Σάββα και Χριστόδουλο Ξηρό, Α. Γιωτόπουλο και Β. Τζωρτζάτο δεν θα μπορούσε ποτέ να πάρει άδεια!
Στη συζήτηση στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, προσπαθώντας να αποσπάσει τη συναίνεση του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚΙΝΑΛ, ο Θεοδωρικάκος τροποποίησε και πάλι αυτή τη διάταξη και έθεσε ως όριο για τη χορήγηση άδειας στους πολυϊσοβίτες τα 22 χρόνια. Προσθέτοντας και το 1/8 της πρόσκαιρης κάθειρξης, φτάνουμε στα 24,5 χρόνια! Δηλαδή, οι φυλακισμένοι για την υπόθεση της 17Ν θα δικαιούνται άδεια όταν θα έχουν φτάσει στο ανώτατο όριο κράτησης που προβλέπει ο νέος ΠΚ (25 έτη)! Και όσοι παίρνουν άδειες θα τους κοπούν! Πώς το είχε πει ο γιος της Ντόρας, όταν γράφτηκε ότι πήρε άδεια ο Γιωτόπουλος; Ζήτησε… εξηγήσεις από τους αρμόδιους. Κι επειδή οι αρμόδιοι δεν έκαναν καμιά παρανομία (παρανομία διέπρατταν όταν επί πολλά χρόνια απέρριπταν τα αιτήματα για άδεια), φρόντισε η «αγία οικογένεια» να επιβάλει με νόμο τη θέλησή της.
Οι συγκεκριμένοι κρατούμενοι, βέβαια, υπάγονται στο καθεστώς του παλαιού ΠΚ (19 έτη για τφ’ όρον απόλυση). Οταν, όμως, θα υποβάλλουν αίτηση υφ’ όρον αποφυλάκισης, αυτή θα απορρίπτεται, διότι δε θα έχουν πάρει άδεια, η οποία χρησιμοποιείται ως κριτήριο για να εγκριθεί η υφ’ όρον απόλυση! [Υπάρχει, βέβαια, και η περίπτωση του Δ. Κουφοντίνα, για τον οποίο τα δικαστήρια της Λαμίας έχουν αποφανθεί ότι… δεν ισχύει ό,τι ισχύει για όλους τους υπόλοιπους κρατούμενους της χώρας! Ενώ όλα τα δικαστήρια αποφαίνονται ότι οι πολυϊσοβίτες κρατούμενοι υπό το καθεστώς του παλαιού ΠΚ δικαιούνται υφ’ όρον απόλυση στα 19 χρόνια, τα δικαστήρια της Λαμίας αποφαίνονται ότι ειδικά ο Κουφοντίνας δικαιούται στα 25 χρόνια!].
Μεσαιωνική αντίληψη
Σταθήκαμε αναλυτικά στην… περιπέτεια του άρθρου σχετικά με την τακτική άδεια των πολυϊσοβιτών, που άλλαξε τρεις φορές μέσα σ’ ένα μήνα, γιατί είναι χαρακτηριστικό της τιμωρητικής αντίληψης που διέπει τις νέες αλλαγές στο Σωφρονιστικό Κώδικα. Αυτής που ομολόγησε ο γ.γ. Αντεγκληματικής Πολιτικής Παπαθανασίου: το σύστημα πρέπει να έχει και τιμωρητικό χαρακτήρα. Αυτή η μεσαιωνική αντίληψη διαπερνά όλες τις αλλαγές που έγιναν. Τις σημειώνουμε επί τροχάδην.
Ξαναστήνονται οι φυλακές τύπου Γ, που τις ονομάζουν φυλακές υψίστης ασφάλειας. Πετάνε στα σκουπίδια την αστοφιλελεύθερη αρχή της ισότητας των κρατούμενων και του διαχωρισμού μόνο με εξατομικευμένη κρίση και υιοθετούν την κατασταλτική αρχή του διαχωρισμού των κρατούμενων ανάλογα με το αδίκημα. Αυτό είναι το αποκορύφωμα της τιμωρητικής λογικής, διότι πέραν της ποινής που επέβαλε το δικαστήριο, στην οποία θα έπρεπε να εξαντλείται η τιμωρία, με τη στέρηση της ελευθερίας για ορισμένο χρονικό διάστημα, επιβάλλεται μια δεύτερη τιμωρία, εντός της φυλακής αυτή τη φορά.
Πειθαρχικά παραπτώματα εσαεί. Το συμβούλιο φυλακής που χορηγεί την άδεια στον κρατούμενο θα μπορεί να επικαλείται «και τις πειθαρχικές ποινές, που έχουν περιληφθεί στο Ατομικό Δελτίο Πειθαρχικού Ελέγχου». Αν ο κρατούμενος έχει ένα πειθαρχικό παράπτωμα πριν από 10 χρόνια, το οποίο έχει παραγραφεί και δεν λαμβάνεται υπόψη, πλέον θα μπορεί αυτό να χρησιμοποιείται ως εργαλείο για τη μη χορήγηση της άδειας. Μέχρι πότε; Εσαεί! Δεν τίθεται κανένας χρονικός περιορισμός, κατά παράβαση κάθε έννοιας Δικαίου.
Εμπόδια για μεταγωγή στις αγροτικές φυλακές. Πέραν της αυστηροποίησης του καθεστώτος μεταγωγής στις αγροτικές φυλακές, που θεσπίστηκε με το «νόμο Κουφοντίνα», η αυστηροποίηση του καθεστώτος χορήγησης αδειών δυσκολεύει τη μεταγωγή σε αγροτικές φυλακές, γιατί για τους καταδικασμένους σε κάθειρξη η άδεια είναι προϋπόθεση της μεταγωγής.
Περιορισμός στις εκπαιδευτικές άδειες. Για πρώτη φορά τίθενται περιορισμοί στο δικαίωμα εκπαιδευτικής άδειας για φοίτηση κρατούμενων. Η σχολή πρέπει να είναι δημόσια και η φοίτηση να μην μπορεί να πραγματοποιηθεί εξ αποστάσεως. Αν ο κρατούμενος είναι υπόδικος ή έχει καταδικαστεί σε φυλάκιση θα πρέπει να έχει παραμείνει 4 μήνες στη φυλακή, αν έχει καταδικαστεί σε κάθειρξη 12 μήνες, αν έχει καταδικαστεί σε ισόβια 24 μήνες. Επιπλέον, δεν χορηγείται εκπαιδευτική άδεια «αν εκκρεμεί κατά του καταδίκου ποινική διαδικασία για αξιόποινη πράξη σε βαθμό πλημμελήματος που ενέχει πράξεις βίας ή απειλής βίας κατά προσώπων και πραγμάτων ή κακουργήματος, άλλη εκτός από αυτή για την οποία κρατείται» ή «αν εκτιμάται ότι υπάρχει κίνδυνος τελέσεως κατά τη διάρκεια της άδειας νέων εγκλημάτων» ή «αν συντρέχουν ειδικοί λόγοι που δικαιολογούν την προσδοκία ότι υπάρχει κίνδυνος φυγής ή κακής χρήσης της άδειας» κτλ. Μιλάμε για το βασίλειο της αυθαιρεσίας, αφού αν δε θέλουν να δώσουν εκπαιδευτική άδεια σ’ έναν κρατούμενο, «εκτιμούν» ότι θα κάνει κακή χρήση και… τέρμα.
Ποια ημιελεύθερη διαβίωση; Υπήρχε θεσπισμένο ένα καθεστώς που δεν εφαρμόστηκε ποτέ: η λεγόμενη ημιελεύθερη διαβίωση, που υπάρχει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Ο κρατούμενος βγαίνει την ημέρα, εργάζεται, έχει τις κοινωνικές συναναστροφές του και επιστρέφει στη φυλακή το βράδυ. Ερχεται τώρα η ΝΔ και το καταργεί, περιορίζοντάς το μόνο στους κρατούμενους στις φυλακές ανηλίκων και στους κρατούμενους για οικονομικά αδικήματα. Δείχνει κι αυτό την κατεύθυνση της λεγόμενης σωφρονιστικής πολιτικής. Αντί να εφαρμόσουν στην πράξη ένα καθεστώς που είναι νομοθετημένο εδώ και δεκαετίες και παραμένει ανεφάρμοστο (ούτε πιλοτικά δεν εφαρμόστηκε), κάνοντας έτσι ένα βήμα σε αστοφιλελεύθερη κατεύθυνση, το καταργούν, επιστρέφοντας στην πιο σκληρή κατασταλτική λογική.
Κοινωφελής εργασία. Μετά την επ’ αόριστο αναστολή της κοινωφελούς εργασίας, που προβλεπόταν στο Σωφρονιστικό Κώδικα του 1999, το σχετικό άρθρο (άρθρο 64 Ν. 2776/1999) καταργείται. Οπως ειπώθηκε, μετά την ισχύ του νέου ΠΚ, που προβλέπει την κοινωφελή εργασία ως εναλλακτική ποινή που την αποφασίζει το δικαστήριο, υπάρχει ΚΥΑ με επισπεύδον το υπουργείο Δικαιοσύνης, που ρυθμίζει τα σχετικά και βρίσκεται στη φάση της συλλογής υπογραφών (ειπώθηκε ότι απομένουν να υπογράψουν οι Πέτσας και Σκυλακάκης). Ανεξάρτητα απ’ αυτό, όμως, η κοινωφελής εργασία αποσπάται από τη λεγόμενη σωφρονιστική πολιτική. Δεν έχει δικαίωμα ένας κρατούμενος να ζητήσει να εκτίσει τμήμα της ποινής του με κοινωφελή εργασία, προσφεύγοντας στο δικαστήριο εκτέλεσης ποινών. Μένει να δούμε τι θα προβλέπει αυτή η πολυθρύλητη ΚΥΑ, αν και είμαστε σχεδόν βέβαιοι ότι θα προβλέπει μόνο τα σχετικά για όσους καταδικάζονται από τα δικαστήρια με τον νέο ΠΚ και όχι για όσους βρίσκονται στις φυλακές.
Ακροδεξιός ανταγωνισμός και ευρωπαϊκός φερετζές
Στο πρώτο άρθρο του νομοσχεδίου (ήδη νόμος) αναφέρεται ότι «σκοπός του παρόντος είναι: α) η βελτίωση των συνθηκών κράτησης, β) η περαιτέρω θωράκιση των δικαιωμάτων των κρατουμένων, γ) η διασφάλιση της ισότητας στον τρόπο διαβίωσης και η απαγόρευση κάθε δυσμενούς μεταχείρισης των κρατουμένων εντός των σωφρονιστικών καταστημάτων, καθώς και δ) η ενίσχυση των φορέων κοινωνικής επανένταξης των αποφυλακισθέντων». Πρόκειται για πρόκληση, καθώς γίνεται το ακριβώς αντίθετο, όπως συνοπτικά δείξαμε παραπάνω.
Υπάρχει, όμως, ένας ευρωπαϊκός φερετζές: το περιβόητο ένδικο βοήθημα. Θεσπίζεται το δικαίωμα των κρατούμενων να προσφεύγουν στο δικαστήριο εκτέλεσης ποινών διαμαρτυρόμενοι για τις συνθήκες κράτησης, για δυσμενή μεταχείριση κτλ. Μ’ αυτή την προσθήκη στον σωφρονιστικό κώδικα ελπίζουν να αποφύγουν μια νέα δυσμενή έκθεση της CPT. Και είναι σίγουρο ότι έχουν βάλει λυτούς και δεμένους, ενώ έχουν κάνει παζάρια και με την ίδια τη CPT, όταν αντιπροσωπία της επισκέφτηκε την Ελλάδα και συναντήθηκε με τους Θεοδωρικάκο και Οικονόμου.
Ομως, ακόμη και οργανώσεις όπως η Ελληνική Ενωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου επισημαίνουν ότι «υπάρχει ο κίνδυνος το ένδικο μέσο να θεσπιστεί “για τα μάτια του κόσμου“ και κυρίως για να αποφορτιστεί, πρόσκαιρα, το ΕΔΔΑ από τις προσφυγές και να κλείσει τις εκκρεμείς – ανεκτέλεστες υποθέσεις. Ενδικο μέσο για προστασία από τις γενικές συνθήκες κράτησης, σε συνθήκες υπερπληθυσμού σε όλες τις φυλακές, δεν μπορεί να είναι αποτελεσματικό ειδικά από το στιγμή που βασικός τρόπος αποκατάστασης της προσβολής από τις γενικές συνθήκες κράτησης φαίνεται ότι θα είναι η μεταγωγή του κρατουμένου και μάλιστα πρόκειται για μεταγωγή κατά της οποίας δεν προβλέπεται ένδικο μέσο».
O δε Συνήγορος του Πολίτη, στο δικό του κείμενο επισημαίνει: «Η βασική θέση του Συνηγόρου του Πολίτη, όσον αφορά την προτεινόμενη προσφυγή των κρατουμένων είναι, κατ’ αρχάς, ότι από πλευράς θεμελιωδών δικαιωμάτων αποτελεί αναγκαίο αλλά όχι επαρκές μέτρο για τη γενικότερη βελτίωση των συνθηκών κράτησης, η οποία συχνά υπολείπεται των προδιαγραφών του νόμου εγείροντας ζητήματα παραβίασης του άρθρου 3 της ΕΣΔΑ για αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης, όπως διαπιστώνει ο Συνήγορος του Πολίτη στις επισκέψεις του στα Σωφρονιστικά Καταστήματα με την ιδιότητα του Εθνικού Μηχανισμού Πρόληψης των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Εξευτελιστικής Μεταχείρισης. Οχι μόνον ο Συνήγορος του Πολίτη, αλλά και το Συμβούλιο της Ευρώπης διαχρονικά, όπως και στην πρόσφατη έκθεση της Επιτροπής κατά των Βασανιστηρίων (CPT), έχει διατυπώσει έντονες επισημάνσεις για προβληματικές συνθήκες κράτησης. Βασικό δικαιοκρατικό ζητούμενο δεν είναι, συνεπώς, η αποτελεσματική προσφυγή των κρατουμένων και η αποφυγή καταδικαστικών αποφάσεων σε βάρος της χώρας, αλλ’ η συνεχής βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης σε όλα, ιδίως όμως στα πολυπληθή Σωφρονιστικά Καταστήματα».
[Το κείμενο της ΕΛΕΔΑ, που κατατέθηκε στην αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, το παραθέτουμε στο τέλος, γιατί αποτελεί μια συνοπτική κριτική, από αστοφιλελεύθερη σκοπιά, των ρυθμίσεων του νέου σωφρονιστικού κώδικα. Παραθέτουμε και το κείμενο του Συνηγόρου του Πολίτη, που είναι πιο τεχνοκρατικό και συγκρατημένο, όμως αφήνει σαφείς αιχμές για το χαρακτήρα των αλλαγών].
Με την ευκαιρία της προσθήκης αυτού του ευρωπαϊκού φερετζέ, όμως, έχωσαν στο σωφρονιστικό κώδικα όλες τις μεσαιωνικής λογικής ρυθμίσεις που περιγράψαμε παραπάνω, επιδιδόμενοι σε προεκλογικό διαγωνισμό με την Ακροδεξιά και τα κάθε είδους φασισταριά και ναζισταριά, για το ποιος είναι πιο σκληρός απέναντι στους «ειδεχθείς εγκληματίες». Ο σωφρονιστικός κώδικας του 1999, που ψηφίστηκε επί Σημίτη με υπουργό Δικαιοσύνης τον Βενιζέλο, φαντάζει άκρως προοδευτικό νομικό πλαίσιο μπροστά σ’ αυτά που θεσπίζει η ΝΔ. Ενα κόμμα που από την αρχή έδειξε πώς αντιμετωπίζει τη λεγόμενη σωφρονιστική πολιτική, παίρνοντας την αρμοδιότητα από το υπουργείο Δικαιοσύνης και μεταφέρνοντάς την στο Προ-Πο. Η λογική του μπάτσου διαπνέει όλες τις αλλαγές που έγιναν, και με το «νόμο Κουφοντίνα» και με το παρόν νομοθέτημα.
Αυτή τη φορά ο χαρακτηρισμός «νόμος Κουφοντίνα» δεν ακούστηκε στη Βουλή, όπως τις προηγούμενες φορές. Φυλάχτηκαν, μην τυχόν και οι σχετικές αναφορές φτάσουν στη CPT. Είχαμε, όμως, και στην Επιτροπή και στην Ολομέλεια, μια γερή κόντρα από τους ακροδεξιούς του Βελόπουλου, που με τη γνωστή αγοραία γλώσσα προσπαθούσαν να βγουν από τα δεξιά στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, κατηγορώντας την ό,τι χαϊδεύει τους «εγκληματίες», ενώ θα έπρεπε, όχι μόνο να μην τους αφήσει να βγουν ποτέ από τη φυλακή, αλλά και να κακοπερνάνε κιόλας (δεν ζήτησαν χρήση βασανιστηρίων, αλλά φωτογράφισαν μια τέτοια κατάσταση). Και καταψήφισαν το νομοσχέδιο, διότι το βρήκαν… αριστερό.
Παραθέτουμε μόνο ένα μικρό δείγμα από το αηδιαστικό ακροδεξιό παραλήρημα. «Για τις φυλακές κάνετε ένα διαχωρισμό για υψίστης ασφαλείας φυλακές, τύπου Γ΄ δηλαδή θέλετε να πείτε, αλλά το αλλάζετε το τύπου Γ, τα λευκά κελιά, και λέτε υψίστης ασφαλείας. Γιατί δεν τα κάνετε; Τι περιμένετε; Φοβάστε την Αριστερά, η οποία λέει όχι τύπου Γ΄, να μην το λέμε αυτό; Να μην λέμε για τους βιαστές μικρών παιδιών, για τους καταδικασμένους σε ισόβια; … Και πρέπει να ακούμε εμείς εδώ πέρα και να συμφωνήσουμε όλοι γιατί έτσι λέει η πρόοδος, ότι αυτός πραγματικά πρέπει να μπορεί να διευκολύνεται και για την άδεια που παίρνει. Και όχι μόνο αυτό, αλλά πρέπει να διευκολύνουμε αυτούς οι οποίοι είναι ισοβίτες ή πολυϊσοβίτες για να βλέπουν και τους δικούς τους ανθρώπους όσες φορές το επιθυμούν. Να μπορούν δυο-τρεις φορές την εβδομάδα να τους επισκέπτονται οι δικοί τους, να μπορούν να παίρνουν τις άδειες τους κανονικά, να μπορούν να έχουν καλό φαγητό. Βεβαίως αφού δολοφόνησαν, αφού κατακρεούργησαν τη γιαγιά και τον παππού για να του πάρουν ένα πενηντάρικο, αφού δολοφόνησαν το μικρό παιδί που τον βίαζαν να τους δίνουμε και τα πάντα. Μην αισθανθούν και άσχημα μέσα στη φυλακή» (Α. Μυλωνάκης, εισηγητής κόμματος Βελόπουλου).
Αντίθετα, η προς τ’ αριστερά της ΝΔ αντιπολίτευση, όταν δεν επαινούσε την κυβέρνηση, περιοριζόταν σε εκθέσεις ιδεών. Ακόμη και το ΚΚΕ, που κατέθεσε την πιο οξεία κριτική, δεν σήκωσε τους τόνους, ούτε έκανε αυτό το νομοθέτημα πολιτικό ζήτημα. Με καθαρά διεκπεραιωτικό τρόπο κατέθεσε τη διαφωνία του, καταψήφισε και τέλος.
ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚΙΝΑΛ καταψήφισαν τις αντιδραστικές διατάξεις (και επί της αρχής το νομοσχέδιο), φρόντισαν όμως, από τη μια να συνοδεύσουν την κριτική τους με επαίνους προς την κυβέρνηση για τα… θετικά μέτρα και από την άλλη να περιχαρακώσουν την κριτική τους στο επίπεδο της… διαφωνίας επί της θεωρίας. Λες και συζητούσαν ακαδημαϊκοί σε κάποιο πανεπιστημιακό αμφιθέατρο και είχαν διαφορετικές θεωρητικές απόψεις! Ούτε είναι τυχαίο το γεγονός ότι λίγοι βουλευτές παρακολούθησαν τη συνεδρίαση στην Ολομέλεια και ελάχιστοι πήραν το λόγο (η συζήτηση και η ψήφιση έγιναν σε μια συνεδρίαση!).
Μπορείτε να ανατρέξετε στα πρακτικά της Ολομέλειας της Βουλής στις 25.10.2022 για να διαβάσετε όλη τη συζήτηση. Εμείς θα παραθέσουμε ένα… ποτ-πουρί από την ομιλία του εισηγητή του ΣΥΡΙΖΑ Σπ. Λάππα, ενδεικτικό του κλίματος συναίνεσης και… πολιτισμένης διαφωνίας, που επικρατούσε:
«Πρέπει να ομολογήσω ότι το Υπουργείο έκανε μεγάλες προσπάθειες να υιοθετήσει αρκετές από τις προτάσεις και των φορέων και των κομμάτων της Αντιπολίτευσης… Κύριοι Υπουργοί, σας επαινούμε για τις προσπάθειες που κάνετε, όμως… Θέλαμε να βελτιώσουμε το νομοσχέδιο για να αποφύγουμε αυτό το πράγμα, να μη δημοσιευτεί τον Οκτώβριο η δημόσια δήλωση. Θα είναι καταστροφή στην κυριολεξία για το κράτος δικαίου, για τη χώρα μας, για την υπόληψή της, για την αξιοπρέπειά της και για την εικόνα της πανευρωπαϊκά και διεθνώς. Και δεν κάνατε τολμηρά βήματα στους βασικούς θεσμούς της σωφρονιστικής πολιτικής… Θεωρώ ότι πάρα πολλά θετικά σημεία τα αντικαταστήσατε, τα αντιμετωπίσατε και κάνατε σχετικές βελτιώσεις περιφερειακού τύπου… Θεωρώ ότι διορθώσατε και βελτιώσατε όλες τις περιφερειακού τύπου διατάξεις, κάτι για το οποίο σας αξίζει έπαινος, γιατί ακούσατε τα κόμματα… Κάνατε πολλές αλλαγές. Αντε, έφυγε ο συντηρητισμός, η δειλία, η μιζέρια. Εφυγε η αδικία; Οχι… Σας συγχαίρω για αυτό. Δεν το παραβλέπω. Αλίμονο! Δεν το παραβλέπω… Ευχαριστώ πάρα πολύ και από καρδιάς εύχομαι να μην έρθει ποτέ η δεύτερη δημόσια δήλωση, κύριοι Υπουργοί»!
Ο Καμίνης στην πρωτολογία του δεν είπε τίποτα θετικό για την κυβέρνηση. Παρενεβλήθη, όμως, ο Λοβέρδος που δήλωσε ότι το νομοσχέδιο «εμπεριέχει θετικές διατάξεις», χωρίς να βρει ούτε ένα αρνητικό (!), προφανώς έγινε και κάποια συζήτηση μεταξύ των πασόκων, του τύπου «μην βγούμε πιο αριστερά από τον ΣΥΡΙΖΑ» και ο Καμίνης ξαναπήρε το λόγο για να πει τα εξής άκρως συναινετικά: «Αισθάνθηκα την ανάγκη να δευτερολογήσω γιατί ήθελα να πω ότι είναι πολύ σπάνιο να βλέπουμε έναν Υπουργό να αποδέχεται τόσες πολλές προτάσεις εκ μέρους της αντιπολίτευσης. Είναι κάτι πάρα πολύ θετικό. Και έδειξε πραγματικά ένα ανοικτό πνεύμα η Κυβέρνηση». Και κατέληξε ότι «δυστυχώς, θα καταψηφίσουμε το νομοσχέδιο»!
