Μια από τις πιο κεφάτες, τις πιο ανάλαφρες, τις πιο γαργαλιστικές κωμωδίες της φετινής σεζόν παίζεται αυτές τις ημέρες στα ιδιωτικά κανάλια και ραδιόφωνα. Χωρίς καν να έχουμε κάποια εκλογική αναμέτρηση. Η εγκληματικότητα και η βία, που ήρθαν στην Ελλάδα απ’ έξω, που καταδυναστεύουν τον τίμιο έλληνα νοικοκύρη, έδωσαν πάσα στον πατριωτισμό των απογόνων του Μακρυγιάννη και του Κολοκοτρώνη.
Γνωστά πράγματα. Ο αφρός της ελληνικής κοινωνίας, οι γόνοι των πλουσίων οικογενειών, οι μεγαλοδημοσιογράφοι, οι μεγαλοδικηγόροι, οι τραγουδιστές, οι βουλευτές που κυβερνούν το έθνος και σκίζονται για την πατρίδα, είτε την έκαναν εντελώς και δεν πέρασαν ούτε την πόρτα του στρατοπέδου, είτε φόρεσαν το χακί και υπερασπίστηκαν τα πάτρια εδάφη της πόλης των Αθηνών, από Λυκαβητό και Κολωνάκι ως βόρεια προάστεια (ορισμένοι δε έκαναν σκληρή θητεία… στο Παρίσι, τη Βιένη, το Λονδίνο και άλλα… αφιλόξενα χωριά της αλλοδαπής). Οχι θ’ άφηναν την καρδιά της πατρίδας να τη φυλάξουν οι αριστεροί, τα κουμμούνια, οι χωριάτες και η υπόλοιπη λετσαρία του λαουτζίκου. Γι’ αυτούς υπάρχουν τα σύνορα. Να αντιμετωπίσουν τους εχθρούς του έθνους, για να μάθουν να είναι απάτριδες. Να πληρώσουν άλλη μια φορά το χρέος τους προς το έθνος, γιατί μόνο οι φτωχοί έχουν και πληρώνουν.
Αυτοί που αλληλοσπαράσσονται και οι άλλοι που κάνουν από πίσω τον ψόφιο κοριό (οι γόνοι των βιομήχανων, ας πούμε, που είναι υπεράνω, που δεν ασχολούνται μ’ αυτά) είναι οι ίδιοι που υποστηρίζουν, που αποφασίζουν να ρίξουν στην πιο σκληρή δοκιμασία, όσους αρνούνται τη στρατιωτική θητεία για λόγους συνείδησης ή ιδεολογίας. Συνοδεύοντάς τους με χίλια δυο απαξιωτικά σχόλια.
Αυτοί που κρύβονται πίσω από την Αρχή Προστασίας των προσωπικών δεδομένων είναι οι ίδιοι που όχι μόνο δε σεβάστηκαν ποτέ καμιά αρχή προστασίας προσωπικών δεδομένων, αλλά διαπόμπευσαν με τον πιο αισχρό τρόπο όσους κατηγορήθηκαν για ενέργειες ενάντια στο καθεστώς, τους φίλους τους, τους συγγενείς τους, όλους όσους τόλμησαν να σταθούν δίπλα τους. Ακόμα κι αυτούς που άρθρωσαν τις λέξεις ατομικά δικαιώματα, τήρηση των αστικών νομικών κανόνων κ.λπ. κ.λπ.
Παράξενα είν’ όλα τούτα; Παράξενο είναι το ότι ο πατριωτισμός υπηρετεί την ιδιοτέλεια και την εκτόξευση στα υψηλότερα στρώματα της κοινωνίας της εκμετάλλευσης; Παράξενη είναι η εκτόξευση της ιδιοτέλειας και της προσωπικής καλοπέρασης; Καθόλου.
Αυτή είναι η ιδεολογία της κυρίαρχης τάξης. Υποκρισία, ψέμα και υπερπλουτισμός. Αυτός είναι ο αφρός της καπιταλιστικής κοινωνίας, που κατευθύνει την όλο και μεγαλύτερη εκμετάλλευση της εργατιάς, των εργαζόμενων, που κατευθύνει τις πολιτικές που θωρακίζουν τους καταπιεστικούς μηχανισμούς. Που θέλει ιδιωτικά πανεπιστήμια. Που όλο ζητάει, όλο παίρνει και ποτέ δε χορταίνει.
Το δυστύχημα είναι ότι η σαπίλα που εκπροσωπούν, η σαπίλα που έχουν σαν ιδεολογία, η αποθέωση του ατομισμού και της ιδιοτέλειας, μολύνει την τάξη και τα λαϊκά στρώματα που αυτοί καταδυναστεύουν.
Πέρα όμως από όλα αυτά τα χρήσιμα και άκρως αποκαλυπτικά, υπάρχουν θέματα που έχουν να κάνουν με την πολιτική πάλη απέναντι στο κράτος και τους θεσμούς του.
Πολλές φορές διαβάζουμε και κυρίως ακούμε για την παντοδυναμία των κατασταλτικών μηχανισμών των σύγχρονων κρατών, μέσα στα οποία βεβαίως περιλαμβάνεται και το ελληνικό κράτος. Το κωμειδύλλιο των τηλεοπτικών παράθυρων υπενθυμίζει, ότι στην κοινωνία που υπέρτατος νόμος είναι το χρήμα, που όλα έχουν την τιμή τους, όπως λένε πρώτοι απ’ όλους οι Αμερικάνοι κρίνοντας εξ ιδίων τ’ αλλότρια, τίποτα δε μπορεί ν’ αντέξει στη διάβρωση που προκαλεί ο χρυσός, το ευρώ, το δολάριο. Ο,τι διαβρώνεται ούτε ανίκητο είναι ούτε παντοδύναμο. Και βέβαια, δεν είναι ποτέ τόσο αποτελεσματικό όσο αυτοδιαφημίζεται.
Στον καπιταλισμό, στο βασίλειο του Μίδα, σ’ ένα τέτοιο περιβάλλον, που μολύνει τα πάντα, οι θεσμοί αυτού του βασιλείου μόνο με τους δικούς του κανόνες μπορούν να λειτουργήσουν. Οσοι πιστεύουν, όσοι προπαγανδίζουν ότι, αν οι τίμιοι γίνουν χαλίφηδες στη θέση του χαλίφη, μπορούν να μετατρέψουν αυτούς τους θεσμούς από εργαλεία εξυπηρέτησης των καταπιεστών σε εργαλεία εξυπηρέτησης των καταπιεσμένων, εκείνο που πετυχαίνουν είναι να βοηθούν στη διαιώνιση του συστήματος της εκμετάλλευσης. Οταν οι σχέσεις είναι εκμεταλλευτικές, όταν υπάρχουν ανταγωνιστικές τάξεις, όταν ο χρυσός είναι η βάση της κοινωνίας, όλα διαβρώνονται απ’ αυτόν, όλα δουλεύουν για να τον πολλαπλασιάσουν.
Υπάρχει όμως και η πίσω μεριά του λόφου. Το γελοίο του πράγματος που απολαμβάνουμε μπορεί να οδηγήσει στην αυταπάτη, ότι αυτό το σάπιο καθεστώς, μια έτσι να κάνουμε, μπορούμε να το συντρίψουμε. Ολος αυτός ο θίασος που σήμερα αυτοεξευτελίζεται, όλοι οι θεσμοί που δείχνουν τα κενά τους, έχουμε γνωρίσει καλά πως συνασπίζονται, πως ενώνονται για να υπερασπιστούν τα προνόμιά τους, να υπερασπιστούν το σύστημα, να προωθήσουν τις πολιτικές που τις θεωρούν απαραίτητες.
Η ανατροπή αυτής της κατάστασης μπορεί να γίνει μόνο με την ανάδειξη των αρχών της συλλογικότητας, της αλληλεγγύης, του ανυποχώρητου αγώνα. Εκεί όπου δεν χωράνε οι ιδεολογίες, τα κόλπα, τα τεχνάσματα και τα τερτίπια των μεγάλων πατριωτών της κωμωδίας που απολαμβάνουμε.
Παντελής Νικολαΐδης
