«Κράτος δικαίου» και «ασφάλεια δικαίου» είναι κάποια από τα αγαπημένα κλισέ των αστών πολιτικών, δημοσιολόγων, πανεπιστημιακών, δικαστικών. Πίσω απ' αυτές τις έννοιες κρύβεται η περιβόητη διάκριση των εξουσιών, επί τη βάσει της οποίας η δικαστική εξουσία είναι ανεξάρτητη και επιφορτισμένη με το καθήκον να εφαρμόζει τους νόμους που ψηφίζει η νομοθετική εξουσία, τόσο στις διαφορές των πολιτών με το κράτος όσο και στις διαφορές των πολιτών μεταξύ τους.
«Κράτος δικαίου» -σύμφωνα με την αστική πολιτική επιστήμη- υπάρχει όταν εφαρμόζεται πλήρως η αρχή της διάκρισης των εξουσιών και «ασφάλεια δικαίου» υπάρχει όταν ο πολίτης γνωρίζει πως θα κριθεί από τη δικαστική εξουσία αμερόληπτα, χωρίς αυθαιρεσία, με βάση τα όσα προβλέπει το θετό Δίκαιο και η παράδοση της εφαρμογής του (η νομολογία).
Ολ' αυτά, βέβαια, στη θεωρία. Στην πράξη, γνωρίζουμε πολύ καλά πως ούτε η Δικαιοσύνη (ο δικαστικός μηχανισμός) είναι ανεξάρτητη ούτε το ισχύον Δίκαιο εφαρμόζεται με τρόπο αμερόληπτο και απροκατάληπτο. Κάθε είδους σκοπιμότητες (πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές) και κάθε είδους προκαταλήψεις δημιουργούν πολλά μέτρα και πολλά σταθμά. Με ταξικό και πολιτικό πρόσημο. Καταβάλλεται προσπάθεια, πάντως, να τηρείται ένα μέτρο, να διαμορφώνεται ένας μέσος όρος. Αλλού αυτός ο μέσος όρος είναι κάπως φιλελεύθερος, αλλού είναι καθαρά κατασταλτικός.
Υπάρχουν, όμως, κάποιες περιπτώσεις που ακόμα και ο συντηρητικός-κατασταλτικός μέσος όρος ξεπερνιέται. Τέτοια είναι η περίπτωση της κανονικής άδειας που δικαιούται ο πολιτικός κρατούμενος Δημήτρης Κουφοντίνας. Που δεν τον αναγνωρίζουν μεν ως πολιτικό, αλλά ως κοινό ποινικό κρατούμενο, εφαρμόζουν όμως πάνω του ένα καθεστώς εξαίρεσης που κάνει σκόνη τα ιδεολογήματα του «κράτους δικαίου» και της «ασφάλειας δικαίου».
Επί σειρά ετών αρνούνταν στον Κουφοντίνα το δικαίωμα της άδειας, ζητώντας του να κάνει δήλωση μετάνοιας (την οποία, φυσικά, δεν έκανε, γιατί δεν του το επιτρέπει η αγωνιστική του αξιοπρέπεια και η κομμουνιστική του τιμή). Κάποια στιγμή, βρέθηκε ένας εισαγγελέας και συμφώνησε να του δοθεί άδεια, συμπλέοντας με τη διεύθυνση και την κοινωνική υπηρεσία των Φυλακών Κορυδαλλού. Αμέσως, η εισαγγελέας του Αρείου Πάγου άσκησε πειθαρχική δίωξη κατά του συγκεκριμένου εισαγγελέα. Βρέθηκε κι ένας δεύτερος εισαγγελέας (ανώτερος αυτός, εισαγγελέας Εφετών) που συμφώνησε να δοθεί άδεια στον Κουφοντίνα. Η εισαγγελέας του ΑΠ άσκησε και κατ' αυτού πειθαρχική δίωξη. Η περιβόητη «ελεύθερη κρίση» των δικαστικών είναι αποδεκτή μόνο όταν συμβαδίζει με τις «άνωθεν» εντολές. Οταν δεν συμβαδίζει μ' αυτές τις εντολές, γίνεται αμέσως πειθαρχικώς ελεγκτέα, έστω κι αν ακολουθεί αυτό που λέει ο νόμος. Προς γνώση και συμμόρφωση των υπολοίπων.
Οι εισαγγελείς άρχισαν να αυτοεξαιρούνται από τα Συμβούλια Φυλακής που έκριναν το αίτημα του Κουφοντίνα για την τρίτη κατά σειρά άδεια. Χρειάστηκε να κάνει απεργία πείνας για να επιστρατευθεί ένας τρίτος εισαγγελέας και να συμφωνήσει στη χορήγηση της τρίτης άδειας.
Μεταφέρθηκε στη συνέχεια στις αγροτικές φυλακές Κασσαβέτειας, στη Μαγνησία. Πήρε άλλες τρεις άδειες χωρίς προβλήματα. Οπως προβλέπει ο νόμος. Στην έβδομη άδεια, ο εισαγγελέας έθεσε βέτο, επικαλούμενος πάλι το ότι δεν κάνει δήλωση μετάνοιας. Το Δικαστικό Συμβούλιο συμφώνησε με τον εισαγγελέα.
Νέα αίτηση για άδεια, νέο εισαγγελικό βέτο, νέα ομόφωνη απόφαση του Δικαστικού Συμβουλίου, νέα απεργία πείνας. Αναγκαστικά. Την ώρα που οι γιατροί άρχισαν να χτυπούν καμπανάκια κινδύνου για τη ζωή του, η εισαγγελέας του ΑΠ αναγκάστηκε να ασκήσει αναίρεση. Το Συμβούλιο του ΣΤ Ποινικού Τμήματος του ΑΠ έκανε δεκτή την αναίρεση, με μια ιδιαίτερα εμπεριστατωμένη απόφαση, που έκλεινε όλες τις πόρτες.
Κι εκεί που περιμέναμε να συνεδριάσει το Δικαστικό Συμβούλιο του Βόλου και να αποφασίσει σύμφωνα με όσα υποδεικνύει η αναιρετική απόφαση του ΑΠ, τραβούν από το συρτάρι μια ποινικά ανύπαρκτη υπόθεση, στην οποία ο Κουφοντίνας έτσι κι αλλιώς δεν έχει καμιά συμμετοχή, για να τον καταστήσουν υπόδικο για… κακούργημα. Κι ενώ το αδίκημα από την 1η του Ιούλη παύει να είναι κακούργημα, αυτοί θέλουν να δικάσουν την υπόθεση πριν από την 1η του Ιούλη, για να κόψουν την άδεια του Κουφοντίνα!
Ετσι, η εφαρμογή του ισχύοντος Δικαίου για έναν συγκεκριμένο κρατούμενο μετατρέπεται σε κινούμενη άμμο, που παίρνει πάντοτε το σχήμα της σκοπιμότητας: αν δεν προσκυνήσει, να μην πάρει την άδεια που δικαιούται.
Αλήθεια, οι νομικοί, οι θεωρητικοί του Δικαίου, οι κάθε είδους «δικαιωματιστές» τι λένε γι' αυτό;
Π.Γ.
