♦ Είναι από τις περιπτώσεις που δεν ξέρεις αν πρέπει να γελάσεις ή να οργιστείς. Εμείς, όταν είδαμε την αφίσα του ΕΕΚ με τονΤρότσκι να γίνεται «ένα» με τον Τσε («εις σάρκαν μία» που λέει και το Ευαγγέλιο), πρώτα γελάσαμε και μετά οργιστήκαμε. Εχει και η πολιτική σπέκουλα τα όριά της. Και δεν μπορούν κάποιοι να τα ξεπερνούν με τόση ελαφρότητα, προσπαθώντας να ψαρέψουν στα θολά νερά ενός νεολαιίστικου κοινού που «δεν ξέρει». Βρέθηκαν τροτσκιστές στην Κούβα. Καμία έκπληξη. Οργάνωσαν και κάποια διεθνή σύναξη τροτσκιστών. Κανένα πρόβλημα. Τον Τσε, όμως, γιατί τον ανακατεύουν; Αυτός ήταν σταλινικός μέχρι το μεδούλι. Τόσο σταλινικός που όταν επισκέφτηκε για πρώτη φορά, ως υπουργός της Κούβας, τη Μόσχα, το 1960, σε μια εποχή που βασίλευε ο πιο πρόστυχος αντισταλινισμός, αφού επισκέφτηκε το μαυσωλείο του Λένιν, πήγε και κατέθεσε στεφάνι και στον τάφο του Στάλιν, μολονότι ο κουβανός πρέσβης τον συμβούλεψε να μην το κάνει.
«Στο Ελ Πάσο είχα την ευκαιρία να περάσω από τα εκτεταμένες εγκαταστάσεις της United Fruit Company. Για άλλη μια φορά πείστηκα για το πόσο απαίσια είναι αυτά τα καπιταλιστικά χταπόδια. Ορκίστηκα τότε μπροστά σε μια εικόνα του παλαιού και πολυθρηνημένου συντρόφου μας Στάλιν, ότι δεν θα ησυχάσω μέχρι να δω τον αφανισμό αυτών των χταποδιών» (Ερνέστο Γκεβάρα, 1954).
«Στα επονομαζόμενα “λάθη του Στάλιν“ βρίσκεται η διαφορά μεταξύ μιας επαναστατικής και μιας ρεβιζιονιστικής αντίληψης. Πρέπει να μελετήσεις τον Στάλιν στο ιστορικό πλαίσιο που κινήθηκε, όχι να τον δεις (αποκλειστικά) ως ένα είδος αγριανθρώπου, αλλά στα συγκεκριμένα ιστορικά όρια. Ασπάστηκα τον κομμουνισμό εξαιτίας του πατερούλη Στάλιν και κανείς δεν πρέπει να ‘ρθει να μου πει ότι δεν πρέπει να διαβάζω Στάλιν. Τον διάβαζα όταν ήταν κάτι πολύ κακό να διαβάζεις γι’ αυτόν. Αυτό ήταν σε μια άλλη εποχή. Κι επειδή δεν είμαι πολύ ευφυής, αλλά και ξεροκέφαλος, συνεχίζω να τον διαβάζω. Ιδιαίτερα σε αυτήν τη νέα περίοδο που είναι ακόμη χειρότερο να τον διαβάζεις. Τότε, όπως και τώρα, βρίσκω μια σειρά πραγμάτων που είναι πολύ σωστά» (Ερνέστο -Τσε- Γκεβάρα, 1957).
«Θεωρούμε τη δράση του τροτσκιστικού κόμματος ως αντεπαναστατική» (Ερνέστο -Τσε- Γκεβάρα, 1961).
«Πιστεύω ότι η βασική ιδεολογία στην οποία ο Τρότσκι βασίστηκε ήταν λανθασμένη, τα κρυφά κίνητρα της δράσης του (ήταν) λανθασμένα και τα τελευταία του χρόνια υπήρξαν σκοτεινά. Οι τροτσκιστές δεν έχουν συνεισφέρει τίποτα απολύτως στο επαναστατικό κίνημα – εκεί που έδρασαν περισσότερο ήταν στο Περού αλλά στο τέλος απέτυχαν επειδή χρησιμοποιούν κακές μεθόδους» (Ερνέστο -Τσε- Γκεβάρα, 1964).
«Ο Τρότσκι, μαζί με τον Χρουστσώφ, ανήκει στην κατηγορία των μεγάλων ρεβιζιονιστών» (Ερνέστο -Τσε- Γκεβάρα, 1965).
«Θα ήταν αναγκαίο να δημοσιευθούν η πλήρης εργογραφία των Μαρξ, Ενγκελς, Λένιν, Στάλιν (σ.σ. υπογραμμισμένο από τον Τσε) κι άλλων σπουδαίων μαρξιστών. Εδώ θα μπορούσαμε να προσθέσουμε τους μεγάλους ρεβιζιονιστές (εάν θέλεις μπορείς να προσθέσεις τον Χρουστσόφ) κι επίσης τον φίλο σου τον Τρότσκι ο οποίος υπήρξε και προφανώς έγραψε κάτι» (Ερνέστο -Τσε- Γκεβάρα, επιστολή στον Αρμάντο Χαρτ Ντάβαλος).
Πρέπει να σημειωθεί ότι ο Τσε έδρασε μετά τον Τρότσκι και μετά τον Στάλιν και μάλιστα την περίοδο της κορύφωσης του αντισταλινισμού. Ηξερε, λοιπόν, πολύ καλά τι έγραφε. Υπάρχουν, άλλωστε και τα οικονομικά του κείμενα, στα οποία είναι φανερή η επιρροή του μνημειώδους έργου του Στάλιν «Τα οικονομικά προβλήματα του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ». Ας σταματήσουν, λοιπόν, τη σπέκουλα οι όποιοι τροτσκιστές.
Σημείωση: Τα αποσπάσματα πάρθηκαν από άρθρο με τίτλο «Ο Τσε Γκεβάρα ήταν (αντί) σταλινικός;» (https://www.rovespieros.gr/o-che-gevara-htan-stalinikos/), που αντλεί στοιχεία από σχετικό άρθρο του Νίκου Μόττα (https://guevaristas.org/2012/10/05/che-guevara-a-marxist-leninist/).
