Τι κάνει ένας αυταρχικός πρωθυπουργός αστικού κράτους, όταν διαδηλωτές στήνουν οδόφραγμα μπροστά από το κτίριο ενός περιφερειακού αεροδρόμιου, εμποδίζοντας την έξοδό του απ’ αυτό; Στέλνει τα ΜΑΤ και τους εμποδίζει με τη βία να φτάσουν εκεί. Κι αν μερικοί καταφέρουν να φτάσουν, διατάζει τη διάλυσή τους με όλα τα εργαλεία βίας που διαθέτει ο κρατικός μηχανισμός καταστολής.
Αυτό δε θα έκανε ο Μητσοτάκης «στις δόξες του»; Εδώ το περασμένο καλοκαίρι έβαλε τον κυβερνητικό εκπρόσωπο να δηλώσει ότι όσοι διαδηλώνουν ενάντια στην παρουσία του σιωνιστικού κρουαζιερόπλοιου Crown Iris παραβιάζουν τον… αντιρατσιστικό νόμο και δε θα τους επιτραπεί να εμποδίσουν την αποβίβαση των σιωνιστών τουριστών. Και πριν από μερικές μέρες στα Χανιά διέλυσε με γκλομπ και χημικά μια διαδήλωση διαμαρτυρίας για την παρουσία του κρουαζιερόπλοιου. Για να μην πούμε για τις τόσες διαδηλώσεις που έχουν χτυπηθεί βίαια όταν πλησίασαν σε υπουργεία (π.χ. εκπαιδευτικών και φοιτητών έξω από το εκτός κέντρου υπουργείο Παιδείας). Θα δίσταζε να «καθαρίσει» τη δική του διαδρομή στη Θράκη;
Στην Αλεξανδρούπολη, όμως, ο Μητσοτάκης προτίμησε να εξευτελιστεί παρά να μπει ο ίδιος στο κάδρο μιας βίαιης διάλυσης της συγκέντρωσης των αγροτών έξω από το αεροδρόμιο. Λες και είναι πρωθυπουργός… στην παρανομία, οι άνθρωποί του σχεδίασαν ολόκληρη επιχείρηση: τα αυτοκίνητα παρατάχτηκαν στο χώρο προσγείωσης και έφυγαν από ένα άνοιγμα στο συρματόπλεγμα της πίσω πλευράς του αεροδρόμιου, ακολουθώντας το χωματόδρομο της πυρασφάλειας!
Επαψε ο Μητσοτάκης να είναι αυταρχικός και λάτρης της κρατικής καταστολής; Κάθε άλλο. «Χεσμένος» είναι κατά το κοινώς λεγόμενο. Ο αγροτικός κόσμος, ιδιαίτερα ο κτηνοτροφικός, «βράζει» και το επιτελείο του μεγάρου Μαξίμου αποφάσισε πως αυτή τη στιγμή μια εξουσιαστική επιχείρηση καταστολής των αγροτών έξω από το αεροδρόμιο της Αλεξανδρούπολης θα έριχνε λάδι στη φωτιά και θα έβαζε τον ίδιο τον Μητσοτάκη στην κορυφή των ευθυνών, όπου το σχέδιο διαχείρισης προβλέπει να βρίσκονται οι υπουργοί και οι κρατικοί παράγοντες, που μπορεί να τους χρησιμοποιεί σαν αποδιοπομπαίους τράγους.
Είναι προφανές πως η κυβέρνηση Μητσοτάκη βάλλεται πανταχόθεν. Δείτε την πανικόβλητη αντίδρασή της στην απόφαση για το κλείσιμο 250 καταστημάτων των ΕΛΤΑ. Ενα κλασικό νεοφιλελεύθερο μέτρο, που έρχεται να ολοκληρώσει την ιδιωτικοποίηση ενός άλλοτε κρατικού οργανισμού, προκάλεσε τέτοια λαϊκή αγανάκτηση, ιδιαίτερα στα μικρά μέρη της επαρχίας όπου τα ΕΛΤΑ και οι ταχυδρόμοι διαδραματίζουν και έναν κοινωνικό ρόλο, που ξεσηκώθηκε το ένα τρίτο της γαλάζιας κοινοβουλευτικής ομάδας και απειλούσε με δηλώσεις και κατάθεση ερωτήσεων.
Ηταν μια εκδήλωση εξουσιαστικής αλαζονείας και νεοφιλελεύθερου τσαμπουκά που έφερε τη σφραγίδα του «σούπερμαν των ιδιωτικοποιήσεων» και επικεφαλής του οικονομικού επιτελείου, Κωστή Χατζηδάκη. Αλλες εποχές θα περνούσαν το μέτρο με τσαμπουκά κι ας έσκουζαν όσο ήθελαν οι γαλάζιοι βουλευτές που τρώνε το σιχτίρισμα από τον κόσμο της επαρχίας. Τώρα εξαναγκάστηκαν σε επιχειρησιακή αναδίπλωση. Δεν άλλαξαν θέση και το λένε. Λένε ότι το λάθος ήταν… επικοινωνιακό. Δηλαδή, ότι δεν παραμύθιασαν προηγουμένως τον κόσμο και δεν έκαναν το σχετικό «μασάζ» στους βουλευτές τους προκειμένου να συμμετάσχουν στο παραμύθιασμα. Φόρτωσαν την ευθύνη στο γκόλντεν μπόι που είχαν βάλει στα ΕΛΤΑ, τον υποχρέωσαν σε παραίτηση και ο πραγματικός εμπνευστής του σχεδίου, ο Χατζηδάκης, κρύφτηκε. Το ίδιο και ο Μητσοτάκης.
Πάρτε άλλον τομέα που ξεσηκώνει αγανάκτηση, την ακρίβεια. Ο Θεοδωρικάκος, που ήταν κάθε μέρα στα ραδιοκάναλα, προπαγανδίζοντας τους «1.000 κωδικούς», τα νέα «αρχίδια καπαμά» (κατά τον εύστοχο χαρακτηρισμό συνταξιούχου για το «καλάθι του νοικοκυριού» του Γεωργιάδη), ξαφνικά εξαφανίστηκε. Το αν το αποφάσισε μόνος του ή αν τον διέταξαν από το Μαξίμου δεν έχει καμιά σημασία. Σημασία έχει ότι αναγκάστηκαν να «μαζευτούν», γιατί οι καθημερινές ραδιοτηλεοπτικές παρεμβάσεις του Θεοδωρικάκου εξόργιζαν τον κόσμο αντί να τον ηρεμήσουν (ανήκαν στην κατηγορία «όσο μιλάς τόσο επιβαρύνεις τη θέση σου»).
Αυτός ο πρωθυπουργός και αυτή η κυβέρνηση δεν προσφέρει πλέον καμιά ασφάλεια ομαλής διακυβέρνησης στο σύστημα. Ο Μητσοτάκης πρέπει να ολοκληρώσει τα σκληρά νεοφιλελεύθερα μέτρα και να «πάρει τον πούλο». Ακόμα κι αν η ΝΔ είναι πρώτο κόμμα στις επόμενες εκλογές, ισχύει αυτό που προσφυώς είπε ο… μεταπολιτικός Βενιζέλος: «η χώρα δεν είναι διακυβερνήσιμη». Με άλλα λόγια, με την παρούσα διάταξη των αστικών πολιτικών δυνάμεων δεν βγαίνει σταθερή κυβέρνηση. Ο Ανδρουλάκης «δεν κάνει το παιδί», ο ΣΥΡΙΖΑ οδηγείται σε εξαέρωση, ο Κασσελάκης ούτε σαν εθνικός διασκεδαστής δεν αξίζει πλέον, τον Βελόπουλο και την Κωνσταντοπούλου δεν τους θέλουν σε κυβερνητικά σχήματα γιατί δεν τους εμπνέουν εμπιστοσύνη. Είναι προτιμότερο να μένουν στην αντιπολίτευση και να μαζεύουν τις διαρροές των άλλων.
Ο μύλος της αναδιάρθρωσης του αστικού πολιτικού συστήματος έχει πάρει μπροστά και αλέθει. Ηδη έχουμε ένα κόμμα στ’ αριστερά της ΝΔ με τον Tsipras reloaded. Mε το σπρώξιμο που έχει από τα μεγάλα μιντιακά συγκροτήματα, ο Τσίπρας πάει φουλ για δεύτερο κόμμα (τουλάχιστον). Το σπρώξιμο δεν είναι των τελευταίων ημερών, που ο μηχανισμός προπαγάνδας του Τσίπρα (καθοδηγούμενος από τη γαλλική Publicis) έχει φουλάρει τις μηχανές του. Εχει ξεκινήσει νωρίτερα.
Κρατήσαμε στο αρχείο μας ένα πρωτοσέλιδο των «Νέων» του Μαρινάκη στις 6 Σεπτέμβρη, αμέσως μετά την ομιλία του Τσίπρα στο συνέδριο του Economist στη Θεσσαλονίκη. Πόσο πιο καθαρά να το γράψουν οι άνθρωποι του εφοπλιστή, μιντιάρχη και επιχειρηματία του ποδόσφαιρου; Ο νέος δικομματισμός είναι ΝΔ-κόμμα Τσίπρα και η αντιπαράθεση σε ηγετικό επίπεδο είναι Τσίπρας VS Μητσοτάκης. Ο Ανδρουλάκης και το ΠΑΣΟΚΙΝΑΛ δεν χωρούν στην εικόνα. Κυρίως ο Ανδρουλάκης, γιατί το ΠΑΣΟΚΙΝΑΛ απαλλαγμένο από τον σημερινό αρχηγό του, με επικεφαλής έναν Δούκα, για παράδειγμα, δημιουργεί μια πρώτης τάξης συμπληρωματική δύναμη στο κόμμα Τσίπρα.
Δείτε και το χτεσινό πρωτοσέλιδο των «Νέων». Ιδια γεύση για τον Μητσοτάκη με χτύπημα από τα δεξιά αυτή τη φορά: ο Σαμαράς είναι ο εκλεκτός του «συστήματος Τραμπ», συμμετείχε σε δείπνο του Κυριακού (ΑΝΤ1) με τους αμερικάνους υπουργούς και κορυφαίους καπιταλιστές (στο οποίο δεν ήταν ο Μητσοτάκης, αλλά ήταν ο Δένδιας) κτλ. κτλ.
Εχει αποφασίσει ο Σαμαράς να φτιάξει δεξιό κόμμα τραμπικού τύπου; Αυτή τη στιγμή, σ’ αυτή την κατεύθυνση δείχνουν οι κινήσεις του. Ακόμα, όμως, κι αν ταλαντεύεται, είναι φανερό ότι τα ίδια Συγκροτήματα που σπρώχνουν τον Τσίπρα (Μαρινάκη και Κυριακού) σπρώχνουν και τον Σαμαρά, ζητώντας του να ιδρύσει κόμμα.
Ο σκοπός αυτού του σπρωξίματος είναι προφανής: να εξαφανιστούν κάποια ακροδεξιά σούργελα, να περιοριστεί ο Βελόπουλος στα «κιλά» του και να δημιουργηθεί ένα «σοβαρό» κόμμα στα δεξιά της ΝΔ, όπως ήδη συμβαίνει σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Ο Σαμαράς είναι ιδανικός ως ηγέτης ενός τέτοιου κόμματος, λόγω της προσωπικής του διαδρομής, της εμπειρίας του και των διασυνδέσεών του με μεγαλοκαπιταλιστές στην Ελλάδα και με ξένες πρωτεύουσες (έχει διατελέσει πρωθυπουργός, ευρωβουλευτής, υπουργός Εξωτερικών).
Ενα τέτοιο κόμμα θα μπορούσε να παίξει μεταβατικό ρόλο: συμμετοχή στη διακυβέρνηση με τη ΝΔ (εννοείται χωρίς τον Μητσοτάκη) και άνοιγμα του δρόμου για την επανένωση της Δεξιάς, με επικεφαλής ένα στέλεχος σαν τον Δένδια και με τον Σαμαρά (που δεν είναι και τζόβενο για να έχει μακροχρόνιες φιλοδοξίες) σε ρόλο μέντορα της «όλης Δεξιάς».
Κάτι αντίστοιχο μπορεί να γίνει στον ευρύτερο χώρο της σοσιαλδημοκρατίας με το κόμμα Τσίπρα και το ΠΑΣΟΚΙΝΑΛ (χωρίς τον Ανδρουλάκη).
Ετσι, μπορούν να σχηματιστούν δυο διακριτές δυάδες: ΝΔ-κόμμα Σαμαρά από τη μια, κόμμα Τσίπρα-ΠΑΣΟΚΙΝΑΛ από την άλλη. Φυσικά, με το ισχύον εκλογικό σύστημα είναι δεδομένο ότι από έναν τέτοιο κατακερματισμό των κυρίαρχων αστικών δυνάμεων δε βγαίνει κυβέρνηση στις επόμενες εκλογές. Θα πάνε σε δεύτερες εκλογές και απ’ αυτές μπορεί να ξεκαθαρίσουν τα πράγματα και να προκύψει βιώσιμο κυβερνητικό σχήμα από τη μία ή την άλλη δυάδα. Στις δεύτερες εκλογές πάντοτε ενισχύονται δύο κόμματα (αυτά που ξεχωρίζουν από τα υπόλοιπα). Δεν είναι, όμως, σίγουρο ότι θα βγαίνει και κυβέρνηση από τη μία από τις δύο δυάδες. Αυτό είχε γίνει το 2012, μετά και τις δεύτερες εκλογές, και στο τέλος προέκυψε μνημονιακή κυβερνητική τριπλέτα Σαμαρά-Βενιζέλου-Κουβέλη.
Η διαφορά της σημερινής περιόδου με το 2012 είναι ότι τότε ο ελληνικός λαός, μετά την ψήφιση και του δεύτερου Μνημόνιου, βίωνε την ήττα του ισχυρού γύρου λαϊκών κινητοποιήσεων ενάντια στα Μνημόνια (2010-12). Η απογοήτευση που προκαλεί η ήττα είναι κακός σύμβουλος για τα αυθόρμητα κινήματα. Εναποθέτουν τις ελπίδες τους σε σωτήρες και μεσσίες που εκμεταλλεύονται χυδαία το κοινωνικό αίσθημα. Οπως έγινε τότε με τον αναδυόμενο ΣΥΡΙΖΑ, με αποτέλεσμα το 2015-19, με το τρίτο Μνημόνιο και τους εφιαλτικούς εφαρμοστικούς νόμους που ολοκλήρωσαν τη συντηρητική ανασυγκρότηση του ελληνικού καπιταλισμού.
Σήμερα δεν έχουμε καν κάποιες ισχυρές λαϊκές κινητοποιήσεις σε κεντρικά ζητήματα. Μόνο το έγκλημα των Τεμπών ταρακούνησε όλη την Ελλάδα και κατέβασε πολύ κόσμο στο δρόμο, σε ένα κίνημα όμως χωρίς περαιτέρω κοινωνικές αξιώσεις και χωρίς συνέχεια και προοπτική. Αυτή η κατάσταση διευκολύνει τους χειρισμούς των κορυφών του αστικού συστήματος για την αναζήτηση εναλλακτικών κυβερνητικών λύσεων που θα διαχειριστούν τη μόνιμη κρίση του συστήματος.
Το παιχνίδι του κοινοβουλευτισμού είναι εξ ορισμού σημαδεμένο. Οταν υπάρχει και κενό εργατικών και λαϊκών κινητοποιήσεων, τα πράγματα γίνονται πιο εύκολα για την αστική τάξη. Τα ίδια τα αστικά κόμματα διαλύουν τις κοινωνικές δομές τους (τις άλλοτε κραταιές οργανώσεις τους) και αναζητούν προστασία από τους μιντιάρχες, οι οποίοι διαμεσολαβούν τις σχέσεις των αστικών κομμάτων με τον λαό, και από τους ισχυρούς καπιταλιστές, που χρηματοδοτούν τις καμπάνιες τους. Ο εξαμερικανισμός έχει συντελεστεί. Απλά τον κρύβουν πίσω από τη βιτρίνα των ευρωπαϊκών παραδόσεων.
Θα επανέλθουμε, διερευνώντας το «διά ταύτα».
