Μεταφράσαμε και δημοσιεύουμε μια ακόμα πολιτική ανάλυση του καθηγητή Δρ. Μόχσεν Μοχάμαντ Σάλεχ, γενικού διευθυντή του εγκατεστημένου στη Βηρυττό Al-Zaytouna Centre for Studies and Consultations. Οι απόψεις του καθηγητή Σάλεχ παρουσιάζουν πάντοτε ενδιαφέρον, ακόμα και αν διαφωνείς με κάποιες από τις εκτιμήσεις του, γιατί είναι απόψεις που προέρχονται από τον ακαδημαϊκό χώρο της Μέσης Ανατολής. Στο παρόν άρθρο του ο καθηγητής Σάλεχ παραμένει ακλόνητος στην εκτίμησή του ότι η σιωνιστική οντότητα δεν μπορεί να νικήσει ούτε στη Λωρίδα της Γάζας ούτε στον Λίβανο.
Του καθηγητή Δρ. Μόχσεν Μοχάμαντ Σάλεχ*
Μπορεί ο Νετανιάχου να υπολόγισε πως διαθέτει τη δύναμη να μετατρέψει τον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας (ΛΓ) σε ευκαιρία, όχι μόνο για να αναδιαμορφώσει το μέλλον της Λωρίδας, αλλά να επανακαθορίσει το τοπίο ασφάλειας της περιοχής με τρόπο που να διασφαλίζει την μακροπρόθεσμη ασφάλεια και σταθερότητα του Ισραήλ. Ωστόσο, αυτοί οι υπολογισμοί παραβλέπουν τη «στρατηγική παγίδα» που φτιάχνει για τον εαυτό του, την σκληροπυρηνική κυβέρνησή του και το κράτος. Αυτή η παγίδα απειλεί να σύρει το Ισραήλ σε μια σύγκρουση διαρκείας, που θα μπορούσε να εξαντλήσει τα αποθέματά του και να υπονομεύσει τα ίδια τα θεμέλια της επιβίωσής του.
Παρά την αποτυχία του Νετανιάχου να επιτύχει κάποιον από τους διακηρυγμένους στόχους του στον πόλεμο στη ΛΓ, επεξέτεινε τον πόλεμο στο Λίβανο στα μέσα Σεπτέμβρη 2024, εισάγοντας έναν νέο στόχο: την επιστροφή περί των 100 χιλιάδων εκτοπισμένων Ισραηλινών από τη βόρεια Παλαιστίνη εξαιτίας των πληγμάτων της Χεζμπολά. Η επίτευξη αυτού του στόχου απαιτεί μια στρατιωτική εκστρατεία για να εξαναγκάσει τη Χεζμπολά να ικανοποιήσει τα ισραηλινά αιτήματα.
Ακολούθως, στην επέπτειο ενός χρόνου της Επιχείρησης Κατακλυσμός του αλ-Ακσα (7/10/2024), το Ισραήλ διακήρυξε την πρόθεσή του να επαναδιαμορφώσει το τοπίο ασφάλειας της περιοχής, παρουσιάζοντας τον πόλεμο ως υπαρξιακό και επανονομάζοντάς τον «Πόλεμο Αναγέννησης». Αυτό το «rebranding» από τον Νετανιάχου επεδίωκε να μεταγγίσει στον πόλεμο θρησκευτική σημασία και συναισθηματικό σιωνιστικό ζήλο, σαν να σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας φάσης σε αυτό που αρχικά πίστευε πως θα είναι ένας σύντομος πόλεμος διάρκειας μόλις μερικών εβδομάδων ή μηνών.
Το δόλωμα της Ισχύος
Ο Νετανιάχου φαίνεται να μπαίνει στον πειρασμό να επεκτείνει τους πολεμικούς του στόχους. Η συντριπτική ανωτερότητα του Ισραήλ σε στρατιωτικές και πληροφοριακές δυνατότητες, μαζί με την ισχυρή υποστήριξη από τους συμμάχους στις ΗΠΑ και τη Δύση, αναζωπυρώνει τον πειρασμό. Η παρουσία μιας συνεργαζόμενης Παλαιστινιακής Αρχής (ΠΑ) στη Δυτική Οχθη (ΔΟ), που συντονίζεται με το Ισραήλ ενάντια στις προσπάθειες της Αντίστασης, ενισχύει περαιτέρω αυτήν τη θέση. Επιπλέον, το επίσημο αραβικό και ισλαμικό περιβάλλον, σε μεγάλο βαθμό ανίκανο ή απρόθυμο να υποστηρίξει την Αντίσταση, είναι απασχολημένο με την καταπίεση στο εσωτερικό του. Αρκετά καθεστώτα σε αυτό το περιβάλλον συναλλάσσονται με το Ισραήλ και είναι εχθρικά προς την Αντίσταση.
Επιπρόσθετα, οι τακτικές «επιτυχίες» του Ισραήλ -κυρίως, η δολοφονία πολυάριθμων ηγετών της Αντίστασης και ο αποδεκατισμός χιλιάδων πολιτικών, στρατιωτικών και στελεχών ασφάλειας- καλλιέργησαν μια αίσθηση αλαζονείας. Το Ισραήλ έχει χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα, συμπεριλαμβανομένων και ηθικά αμφισβητήσιμων τακτικών, που είχαν ως αποτέλεσμα τη θανάτωση δεκάδων χιλιάδων αμάχων, τον εκτοπισμό πάνω από δύο εκατομμυρίων Παλαιστίνιων από τη ΛΓ και πάνω του ενός εκατομμυρίου Λιβανέζων στον Λίβανο, καθώς και την μεγάλης έκτασης καταστροφή σπιτιών και υποδομών.
Ο Νετανιάχου και η κυβέρνησή του πρόσφατα κλιμάκωσαν τις απαιτήσεις και τις προϋποθέσεις τους στο συνεχιζόμενο πόλεμό τους στον Λίβανο. Ο στόχος δεν είναι πλέον απλά η επιστροφή των εποίκων στα σπίτια τους στη βόρεια Παλαιστίνη˙ το Ισραήλ τώρα απαιτεί την απόσυρση της Χεζμπολά πίσω από τις γραμμές της εκεχειρίας, βόρεια του ποταμού Αβάλι ή του Λιτάνι. Επιπλέον, επιδιώκουν τον αφοπλισμό της Χεζμπολά και εγγυήσεις για την αποτροπή της επανατοποθέτησης της οργάνωσης στα συνοριακά χωριά.
Στις 21/10/2024, ο ισραηλινός ειδησεογραφικός ιστότοπος Walla! δημοσίευσε ένα προτεινόμενο ισραηλινό έγγραφο αρχών, με το οποίο το Ισραήλ απαιτεί «να επιτραπεί» στο στρατό του «να διεξάγει “ενεργητική επιβολή” για να εξασφαλίσει ότι η Χεζμπολά δεν θα επανεξοπλιστεί ούτε θα ξαναχτίσει τη στρατιωτική της υποδομή στον νότιο Λίβανο κοντά στα σύνορα με το Ισραήλ», και ζητά «ελευθερία κινήσεων για την Αεροπορία στον εναέριο χώρο του Λιβάνου». Το έγγραφο καλεί επίσης στην ενεργοποίηση του λιβανέζικου στρατού και των δυνάμεων της UΝIFIL για τον έλεγχο των συνόρων και την αποτροπή της δραστηριότητας ένοπλων ομάδων εκεί.
Στην ουσία, αυτά τα μέτρα θα συνιστούσαν παραβίαση της κυριαρχίας του Λιβάνου, υποβάλλοντας πιθανώς τμήματα της επικράτειάς του σε ισραηλινό έλεγχο και κυριαρχία. Αυτή η πρόταση αποτελεί απόπειρα επιβολής στρατιωτικής ήττας στη Χεζμπολά, απομόνωσης της οργάνωσης από την υποστήριξη της Παλαιστινιακής Αντίστασης και υπόσκαψης του ψηφίσματος 1701 του ΟΗΕ, το οποίο χρησιμεύει ως βάση για την κατάπαυση πυρός σύμφωνα με τη δέσμευση της λιβανέζικης κυβέρνησης. Πρακτικά, πρόκειται για συνέχιση του πολέμου, καθώς ούτε η Χεζμπολά ούτε το κράτος του Λιβάνου πρόκειται να αποδεχτούν τέτοιους όρους.
Οσο για την επαναδιαμόρφωση της πραγματικότητας ασφάλειας στην περιοχή, αυτή περιλαμβάνει την επιβολή των προτύπων ασφάλειας του Ισραήλ, ιδιαίτερα στο στρατηγικό περιβάλλον γύρω από την Παλαιστίνη, κυρίως στις γειτονικές χώρες. Επίσης, το Ισραήλ πιθανότατα θα αναζητήσει επιπρόσθετες εγγυήσεις, ακόμη και από χώρες με επίσημες συμφωνίες εξομάλυνσης, για να προστατεύσει τα συμφέροντά του. Επιπλέον, αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα αυξημένη εμπλοκή στις εσωτερικές υποθέσεις των περιφερειακών κρατών για την καταστολή και στόχευση των κινημάτων του «πολιτικού Ισλάμ», συμπεριλαμβανόμενων προσώπων και οντοτήτων που υποστηρίζουν την Παλαιστινιακή Αντίσταση.
Αυτή η εμπλοκή μπορεί να επεκταθεί στην καταπολέμηση της αντίστασης στα ισραηλινά προγράμματα εξιουδαϊσμού του τζαμιού αλ-Ακσα, της Ιερουσαλήμ και της υπόλοιπης Παλαιστίνης και στην καταπίεση του παλαιστινιακού λαού μέσα από την κατάσχεση εδαφών και την υποβολή τους σε συνθήκες που θα τους εξωθήσουν σε μετανάστευση από την κατεχόμενη Παλαιστίνη. Επιπρόσθετα, ο απώτερος στόχος μπορεί να είναι η εξάλειψη του παλαιστινιακού ζητήματος εξ ολοκλήρου. Αυτές οι πιέσεις, καθοδηγούμενες από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, μπορούν να επιδεινώσουν τις εσωτερικές κρίσεις μεταξύ κυβερνήσεων και πολιτών της περιοχής.
Ακόμη, ο Νετανιάχου μπορεί να πιέσει για εμπλοκή των ΗΠΑ σε μια αντιπαράθεση με το Ιράν, που θα μπορούσε να κλιμακωθεί σε ευρύτερο περιφερειακό πόλεμο, υποστηρίζοντας την ισραηλινή ατζέντα.
Ενα τζογάρισμα που οδηγεί σε στρατηγική παγίδα
Τι συμβαίνει όταν, με βάση τις ανθρώπινες εκτιμήσεις για τους πόρους, κατέχεις όλα τα απαραίτητα συστατικά για τη νίκη και την επίτευξη των στόχων σου και εντούτοις, παρά τις επιτυχίες σε επίπεδο τακτικής, αποτυγχάνεις να επιτύχεις τους ευρύτερους στρατηγικούς σου στόχους;
Στην πράξη, θα δεις ότι οι διαθέσιμοι πόροι, τακτικές επιτυχίες και δυναμικές ισχύος θα σε αναγκάσουν να συνεχίσεις να επενδύεις το «κεφάλαιό» σου για την επίτευξη των στόχων σου.
Αυτό το σενάριο μοιάζει με αυτό ενός νταή που καπηλεύεται τα δικαιώματα των άλλων, μόνο για να πιαστεί εξαπήνης όταν ένα μικρότερο αγόρι του δίνει μια μπουνιά που τον ξαπλώνει κάτω, κάνοντάς τον να χάσει το ανάστημά του και να εξευτελιστεί μπροστά στα μάτια των παριστάμενων… Ως απάντηση, ο νταής επιδιώκει να επανακτήσει το κύρος του ανταποδίδοντας στο αγόρι, με σκοπό να το εξολοθρεύσει και να δώσει ένα σκληρό παράδειγμα. Ωστόσο, τι θα συμβεί αν το αγόρι, παρόλο που δέχεται ισχυρά χτυπήματα… εκπλήξει τον νταή και όλους γύρω του με το μαχητικό του πνεύμα και την ανθεκτικότητά του; Τι θα συμβεί αν συνεχίσει να σηκώνεται, επίμονα προκαλώντας τον νταή και αποδεικνύοντας την ικανότητά του να αντέχει;
Ο νταής έρχεται αντιμέτωπος με μια επιλογή: είτε να συμμορφωθεί με τους όρους του αγοριού ή να συνεχίσει την πρόκληση. Επειδή ο νταής δεν μπορεί να αντιληφθεί πως το αγόρι έχει θέσει τους όρους, πέφτει στη «νοοτροπία του τζογαδόρου», υπερβάλλοντας βιαστικά και εξαντλώντας τα αποθέματα και τη δυναμική του. Αυτή η νοοτροπία, που χαρακτηρίζεται από άρνηση, από φυγή από την πραγματικότητα και από ανικανότητα να αντιληφθεί τα αντικειμενικά δεδομένα που αντανακλώνται στις αποτυχίες του, τον εξωθεί να επιμένει. Στο τέλος, η συμπεριφορά αυτή οδηγεί στην εξάντλησή του και σε αδυναμία, κλιμακωνόμενη σε κατάρρευση, ή μπορεί να αναγκαστεί από τις περιστάσεις να αναγνωρίσει τη νέα πραγματικότητα και να υποχωρήσει στα χτυπήματα του αγοριού. Αυτή η δυναμική καθρεφτίζει τον αγώνα του Παλαιστίνιου Δαβίδ ενάντια στον Ισραηλινό Γολιάθ!
Ο νταής συμβολίζει τις αποικιακές δυνάμεις που ενσαρκώνουν την αλαζονεία της ισχύος, μόνο και μόνο για να παγιδευτούν σε μια «στρατηγική παγίδα» εξαιτίας των λανθασμένων υπολογισμών τους. Ιστορικά παραδείγματα περιλαμβάνουν τον Ναπολέοντα και τον Χίτλερ κατά τις εκστρατείες τους εναντίον της Ρωσίας, την αμερικανική παρουσία στο Βιετνάμ, τη γαλλική αποικιοποίηση της Αλγερίας και τις ρωσικές και αμερικανικές επεμβάσεις στο Αφγανιστάν.
Γιατί τόση επιμονή;
Αναδύεται το ερώτημα: εφόσον ο Νετανιάχου δεν έχει επιτύχει κανέναν από τους διακηρυγμένους του στόχους στον πόλεμο στη ΛΓ και έχει αποτύχει οικτρά μετά από 380 και πλέον ημέρες, δεν είναι ακόμη λιγότερο ικανός να επιτύχει τους στόχους του στον Λίβανο ή να επιβάλει το όραμά του για την ασφάλεια στην περιοχή; Γιατί επιμένει να επεκτείνει τη διαμάχη;
Η αλαζονεία της ισχύος, σε συνδυασμό με την εμφανή αποτυχία να επιτύχει τους στόχους του στον πόλεμο στη ΛΓ, φαίνεται να τον ωθεί προς τα εμπρός… και να κατασκευάζει νέα καθήκοντα… Σκαρφίζεται καινούριες δικαιολογίες για τη διατήρηση της εξουσίας του, επεκτείνοντας χρονοδιαγράμματα και δημιουργώντας νέες ευκαιρίες να επιτύχει τους προηγούμενα ανεπιτυχείς στόχους. Σε αυτήν τη διαδικασία, στοχεύει να πείσει τις ομάδες των σιωνιστών εποίκων για την αναγκαιότητα της συνέχισης της ηγεσίας του και για την ύπαρξη σημαντικών καθηκόντων που απομένουν να επιτευχθούν.
Συμπέρασμα
Οι προσδοκίες συνδέονται με την ικανότητα της Αντίστασης να διατηρήσει την ισχυρή και αποτελεσματική της απόδοση, παρά τις θυσίες. Αυτό θα οδηγήσει σε συνεχιζόμενη ισραηλινή φθορά, επιδεινώνοντας την εξάντληση του ισραηλινού στρατού και οικονομίας. Συνεπώς, μπορεί να δούμε μια αύξηση της αντίστροφης μετανάστευσης, αυξημένη διεθνή απομόνωση και βαθαίνον ρήγμα εντός του αραβικού κόσμου, υποσκάπτοντας εντέλει τις προσπάθειες εξομάλυνσης.
Το Ισραήλ ρισκάρει να πέσει στη «στρατηγική παγίδα» αν συνεχίσει να «τζογάρει» με τους πόρους του. Τέτοιες ενέργειες μπορούν σταδιακά να αποκαλύψουν πολλές αδυναμίες και ευαλωτότητες, δημιουργώντας έτσι καλύτερες ευκαιρίες για την Αντίσταση μεσο- και μακροπρόθεσμα. Αυτό πιθανά να οδηγήσει σε αυξημένες ισραηλινές απώλειες και να επιταχύνει τη διαδικασία της φθοράς, αναγκάζοντας το Ισραήλ να υποταχθεί στους όρους της Αντίστασης.
Το μομέντουμ που οδηγεί αυτήν την κατάσταση είναι η συνεχιζόμενη ισχυρή στρατιωτική απόδοση της Αντίστασης στη ΛΓ, ιδιαίτερα μετά από τη δολοφονία του Σινουάρ. Στο μεταξύ, η Χεζμπολά και η Αντίσταση στον Λίβανο έχουν επανασταθμίσει τις στρατηγικές τους, βελτιώνοντας την επιχειρησιακή τους αποτελεσματικότητα στη βόρεια και κεντρική Παλαιστίνη, οδηγώντας σε σημαντική αύξηση του αριθμού των εκτοπισμένων ισραηλινών εποίκων. Ολα αυτά ενισχύονται περαιτέρω από την υποστήριξη των αντιστασιακών κινημάτων στην Υεμένη και το Ιράκ.
Σε αυτόν τον πόλεμο, η Αντίσταση έχει θέση την εξίσωση της φθοράς εναντίον φθοράς, ενώ το Ισραήλ επέβαλε αρχικά την ίδια του τη φθορά μονομερώς στα εδάφη της Παλαιστίνης, στο λαό της και την εθνική της ταυτότητα, υλοποιώντας σχέδια ηγεμονίας στην περιοχή.
Η ισραηλινή αλαζονεία πιθανόν να καταλήξει σε βάσανα, απώλειες και καταστροφή, καθώς αναζητά την υποταγή της περιοχής και τον εξανδραποδισμό των ανθρώπων της. Ωστόσο, οι λαοί δεν έχουν επιλογή παρά να επιμένουν στην αντίστασή τους, για να εξασφαλίσουν την ελευθερία τους και να ελευθερώσουν τη γη και τα ιερά τους.
Πηγή: Al Zaytouna
