Κοιτάζοντας το βιογραφικό του μητροπολίτη Λαγκαδά, που πέθανε από covid-19, πέσαμε πάνω στην εξής λεπτομέρεια: «Από το 1994 υπηρέτησε ως Πρωτοσύγκελος της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης. Τότε πρωτοστάτησε στην διεκδίκηση της Ροτόντας στη Θεσσαλονίκη από την Εκκλησία ως χώρου λατρείας και πλέον η Ροτόντα δίδεται από το Υπουργείο Πολιτισμού για ορισμένες λειτουργίες κάθε έτος».
Γίνονται λειτουργίες στη Ροτόντα; Γίνονται δώδεκα το χρόνο, όπως δείχνει και η φωτογραφία. Οι δεσποτάδες πάλεψαν λυσσασμένα να τους δοθεί το ιστορικό αυτό μνημείο, όμως το ΣτΕ, το 1999, έβαλε φραγμό στα σχέδιά τους, χαρακτηρίζοντας οριστικά τη Ροτόντα πολιτιστικό μνημείο. Παρά ταύτα, το ελληνικό κράτος, με υπουργική απόφαση του 1995, την παραχωρεί δώδεκα φορές το χρόνο στο ορθόδοξο ιερατείο.
Μιλώντας ειδικά για τη Ροτόντα πρέπει να σημειώσουμε ότι πρόκειται για ρωμαϊκό κτίσμα του 4ου αιώνα. Αποτελεί αντίγραφο του Πανθέου της Ρώμης. Χτίστηκε επί αυτοκράτορα Γαλέριου και προοριζόταν για μαυσωλείο του, αφιερωμένο στον Δία. ο Βαλέριος πέθανε σύντομα και το κτίσμα έμεινε άδειο, όμως εξακολουθούσε να θεωρείται ναός του Δία.
Στα τέλη του 4ου αιώνα, ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α’ μετέτρεψε το ναό του Δία σε χριστιανικό ναό, κάνοντας μετασκευές και προσθήκες ώστε να εξυπηρετείται η λατρεία της νέας θρησκείας.
Στις αρχές του 1430 η Θεσσαλονίκη πέρασε στην επικράτεια του οθωμανικού κράτους. Το 1590 μετατράπηκε και η Ροτόντα από χριστιανικό ναό σε μουσουλμανικό τέμενος. Ο μιναρές που προστέθηκε εξωτερικό είναι ίδιου τύπου με τους μιναρέδες στην περίμετρο της Αγιασοφιάς. Ονομάστηκε Χορτατζή Σουλεϊμάν Εφέντη τζαμί, από το όνομα του σεΐχη των δερβίσηδων Σουλεϊμάν Χορτατζή, ο τάφος του οποίου βρίσκεται στον ταφικό περίβολο έξω από το κυρίως κτίσμα.
Μιλάμε, δηλαδή, για τον ορισμό του πολιτιστικού μνημείου. Γι’ αυτό και συμπεριλαμβάνεται στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. H χρήση του παράλληλα ως χριστιανικού ναού, έστω και για δώδεκα φορές το χρόνο, δε διαφέρει επί της ουσίας από την κίνηση του Ερντογάν να λειτουργεί την Αγιασοφιά παράλληλα ως μουσείο και ως μουσουλμανικό τέμενος. Είναι ερντογανισμός α λα ελληνικά.
YΓ.
Στις 30 Οκτώβρη του 1995, η Ενωση Πολιτών Θεσσαλονίκης για το Περιβάλλον και τον Πολιτισμό παίρνει άδεια από τον υπουργό Πολιτισμού Θάνο Μικρούτσικο και ανακοινώνει τη διοργάνωση στη Ροτόντα βραδιάς πιάνου με τον Σάκη Παπαδημητρίου, πρωτοπόρο της τζαζ και του ελεύθερου αυτοσχεδιασμού. Η συναυλία δεν έγινε ποτέ. Ο όχλος των Χριστιανοταλιμπάν, με κάλεσμα από το ραδιοσταθμό της Εκκλησίας, πολιόρκησε το χώρο, μαχαίρωσε τον φύλακα και εισέβαλε στο μνημείο την ώρα που ο Παπαδημητρίου κούρδιζε το πιάνο. O εξαγριωμένος όχλος πετάει τον Παπαδημητρίου και την παριστάμενη αρχαιολόγο έξω. Το πιάνο, αυτό το… εργαλείο του διαβόλου παραδίδεται στην ιεροεξεταστική οργή τους. Το χτυπούν με μαχαίρια, σπάνε τις χορδές, το καταστρέφουν. Ο Παπαδημητρίου, ένας σεμνός άνθρωπος, έδωσε πολλές συναυλίες σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη για να μπορέσει να πληρώσει την αποκατάσταση του πιάνου.
Ο Παπαδημητρίου ανακρίνεται για ώρες στην Ασφάλεια για τον… ύποπτο ρόλο του. Σώζεται όταν τους λέει ότι ο πατέρας του ήταν ναύαρχος του Βασιλικού Ναυτικού! Δικαστικά η υπόθεση κλείνει με τον εισαγγελέα να λέει ότι στο εδώλιο θα έπρεπε να κάθονται ο Παπαδημητρίου και ο Μικρούτσικος!
