Επιτέλους, για πρώτη φορά στην Ελλάδα προβάλλεται σε κινηματογραφική αίθουσα αυτή η ταινία – βιογραφία του σπουδαίου ηγέτη του γερμανικού κομμουνιστικού κόμματος και ενός από τους επιφανέστερους παράγοντες της Κομμουνιστικής Διεθνούς, που εξοντώθηκε στα ναζιστικά κολαστήρια. Στο πλαίσιο αφιερώματος στον Ερνστ Τέλμαν προβάλλεται στον κινηματογράφο TITANIA αυτήν την εβδομάδα η σπάνια αυτή πολυβραβευμένη ταινία (προηγήθηκε η ταινία «Τα νεανικά μου χρόνια» του Στέφαν, για την οποία δυστυχώς δεν είχαμε έγκαιρη ενημέρωση, και αναμένεται «Ο ηγέτης της τάξης του»).
«Η ιστορία της ζωής μας είναι σκληρή, γι’ αυτό απαιτεί ολοκληρωμένο ανθρώπινο χαρακτήρα… Το να είσαι στρατιώτης της επανάστασης σημαίνει: να δείχνεις σ’ όλες τις καταστάσεις απεριόριστη αφοσίωση στην πίστη της υπόθεσής μας, μια αφοσίωση που δοκιμάζεται στη ζωή και στο θάνατο, σημαίνει να κρατάς απόλυτα το λόγο σου, πεποίθηση, αγωνιστικό θάρρος και αγωνιστική δύναμη». Λόγια του Τέλμαν που δείχνουν το τεράστιο αγωνιστικό του ήθος, λόγια που επιβεβαιώνονταν φυσικά και από τη στάση και το έργο του, που έχουν ταυτιστεί με τον ταξικό και τον αντιφασιστικό αγώνα του γερμανικού προλεταριάτου.
Η ταινία, γυρισμένη το 1954 στη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας, πιάνει το νήμα από τις πρώτες μέρες του Νοέμβρη του 1918, όταν ο Τέλμαν, νεαρός στρατιώτης, αλλά αρκετά διορατικός κομμουνιστής, θέλει να βρεθεί στο Αμβούργο και να πάρει μέρος στους αγώνες των συντρόφων του. Μέσα από την ταινία παρακολουθούμε παράλληλα και μέρος της γερμανικής ιστορίας, κύριο χαρακτηριστικό της οποίας τα χρόνια αυτά υπήρξαν οι σκληρές ταξικές συγκρούσεις, στις οποίες ο Τέλμαν πρωταγωνιστούσε και ως ηγέτης του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας. Ο Τέλμαν απετέλεσε έναν από τους πιο ισχυρούς αντιπάλους του ναζισμού, γι’ αυτό και τον φοβούνταν τόσο, γι’ αυτό τον βασάνισαν και τον έστελναν από το ένα μπουντρούμι στο άλλο για χρόνια, μέχρι να τον δολοφονήσουν μυστικά, από φόβο προς το παγκόσμιο κίνημα που είχε δημιουργηθεί για την απελευθέρωσή του.
Η προβολή τέτοιων ταινιών σήμερα αποδεικνύεται έκτακτη ανάγκη. Η οικονομική κρίση στην οποία βρισκόμαστε θρέφει το φαινόμενο του φασισμού. Ερωτήματα γεννιούνται και τέτοιες ταινίες είναι μια κάλλιστη αφορμή να ξαναστραφούμε στην Ιστορία και να αντλήσουμε γνώση από αυτήν, γιατί η πιο σημαντική πηγή της δύναμης του Τέλμαν και του γερμανικού λαού ήταν η προσέγγιση του φασισμού με ταξικά κριτήρια, ως η πιο άγρια μορφή δικτατορίας του κεφαλαίου πάνω στους εργάτες. Προσέγγιση-δεδομένο ίσως την εποχή εκείνη, δυστυχώς ζητούμενο σήμερα, χωρίς το οποίο οι όποιες αντιφασιστικές δράσεις θα στερούνται ουσίας.
Ελένη Π.
