Οταν μες στην τούρλα του καλοκαιριού, τον δεκαπενταύγουστο, ο Καραμανλής προκήρυσσε αιφνιδιαστικά εκλογές-εξπρές, παραβλέποντας ακόμα και το ότι στις 16 Σεπτέμβρη υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες η Εθνική Ελλάδας να παίζει στον τελικό του ευρωμπάσκετ, ασφαλώς δεν πίστευε ότι θα αιφνιδιάσει το ΠΑΣΟΚ, αφού οι πάντες περίμεναν εκλογές 23 ή 30 Σεπτέμβρη. Πίστευε ότι σμικρύνοντας δραματικά την προεκλογική περίοδο, θα εκμεταλλευτεί τον αέρα που έχουν η ΝΔ και ο ίδιος προσωπικά και θα φτάσει στις εκλογές μ’ αυτόν, χωρίς οι αντίπαλοί του να προλάβουν να αναπτύξουν όλα τα όπλα τους, όλη την προπαγάνδα τους.
Εκείνη τη στιγμή γνώριζε ασφαλώς το περιεχόμενο του πορίσματος Ζορμπά. Ετρεφε, όμως, ελπίδες ότι αυτό θα παρέμενε κλειδωμένο σε κάποιο συρτάρι. Δε φανταζόταν ότι οι χειρισμοί του Παπαληγούρα και του Κολιοκώστα θα εξόργιζαν τον Ζορμπά, ο οποίος θα διέρρεε μόνος του το πόρισμα. Κι αν ακόμα εξετάστηκε αυτό το ενδεχόμενο, οι επιτελείς του Μαξίμου πρέπει να κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν θα έβλαπτε τόσο την κυβέρνηση. Πρέπει να έκριναν ότι το σκάνδαλο των ομολόγων είχε εξαντλήσει τη φθοροποιό για την κυβέρνηση δυναμική του κι ότι εν πάση περιπτώσει ήταν ελέγξιμη και η ενδεχόμενη ζημιά από τη διαρροή του πορίσματος Ζορμπά. Εκείνο που μέτρησε γι’ αυτούς ήταν η γενικότερη συγκυρία. Εκτίμησαν ότι οι παράγοντες αβεβαιότητας για το επόμενο χρονικό διάστημα ήταν πάρα πολλοί και δεν ήθελαν να πάρουν κάποιο ρίσκο.
Εκείνο που σίγουρα δε μπορούσαν να φανταστούν είναι αυτό που ακολούθησε από το πρωί της 24ης Αυγούστου. Η μεγαλύτερη καταστροφή που γνώρισε η χώρα από καταβολής ελληνικού κράτους εν καιρώ ειρήνης. Μια εκατόμβη θυμάτων και μια βιβλικών διαστάσεων καταστροφή, που μετέτρεψε τη μισή σχεδόν χώρα σε κρανίου τόπο, ενώ ταυτόχρονα κατέδειξε σε όλες της τις διαστάσεις τη γύμνια του κρατικού μηχανισμού, την αδιαφορία για ζωές, περιουσίες και περιβάλλον και την παντελή ανικανότητα των αρμόδιων υπουργών και των επιτελών που οι ίδιοι διόρισαν σε κρίσιμα πόστα να διαχειριστούν μια κρίση.
Επί τέσσερις μέρες ολόκληρη η Ελλάδα καθηλωμένη στους τηλεοπτικούς δέκτες παρακολουθούσε συγκλονισμένη τους κατοίκους της Ηλείας, της Μεσσηνίας, της Λακωνίας και της Εύβοιας να προσπαθούν εντελώς αβοήθητοι να προστατεύσουν όχι τα δάση, αλλά τις καλλιέργειες, τα σπίτια και την ίδια τη ζωή τους. Ακουγε τις κραυγές αγωνίας, έβλεπε την έλλειψη οποιουδήποτε σχεδίου, έβλεπε την κυβέρνηση εντελώς απούσα (οι υπουργοί κρύφτηκαν στα γραφεία τους και δεν έβγαιναν στα τηλεπαράθυρα που άλλες φορές παρακαλούν για να βγουν), έβλεπε τους τηλεδημοσιογράφους να παίζουν το ρόλο του συντονιστή των υπηρεσιών πυρόσβεσης και πολιτικής προστασίας, άκουγε τα κανάλια να ανακοινώνουν αριθμό νεκρών και καταστροφή οικισμών και χωριών πριν από τις κρατικές υπηρεσίες, αφουγκραζόταν την οργή των πυρόπληκτων και έ-φριττε.
Η απειλή μιας εκλογικής πανωλεθρίας ενεργοποίησε άμεσα το μηχανισμό αυτοσυντήρησης της κυβέρνησης. Ο Καραμανλής, που έβλεπε DVD στη Ραφήνα ενόσω καιγόταν η Πάρνηθα, η Αχαΐα, η Κορινθία, το Πήλιο και απαξίωσε να επισκεφτεί οποιαδήποτε απ’ αυτές τις περιοχές, βγήκε ο ίδιος μπροστά. Οι «ίματζ μέικερ» που έχει προσλάβει το Μαξίμου τον έντυναν πότε σαν εργάτη (με τζιν παντελόνι και πουκάμισο), πότε σαν τεθλιμμένο συγγενή (με μαύρο κοστούμι και γραβάτα) και πότε σαν στρατιωτικό επιτελάρχη (με στρατιωτικό τζάκετ εν μέσω καύσωνα), ενώ οι ίδιοι επιμελούνταν την εικόνα που θα έδειχναν τα κανάλια. Μπορεί να στάθηκαν εντελώς ανίκανοι να πιάσουν τρεις φωτιές (τόσες ήταν αυτές που έκαψαν την Πελοπόννησο) στη γένεσή τους, όμως στο χτίσιμο της προπαγάνδας αποδείχτηκαν μαστόροι.
Με την εμφάνιση του Καραμανλή (και το κρύψιμο του Πολύδωρα) «δουλεύτηκε» και η θεωρία «όχι κριτική την ώρα της εθνικής μάχης», στην οποία έβαλε πλάτη και ο Παπούλιας (χαρακτηριστικός ο διάλογός του με τον Γιωργάκη, κάπου στην περιοχή της Ζαχάρως, όταν σχεδόν με επιτακτικό τρόπο ζήτησε να μην υπάρξουν πολιτικές αντιπαραθέσεις). Για ένα τριήμερο το ΠΑΣΟΚ την πάτησε. Αντί να ξεσηκώσει τον κόσμο κατά της κυβέρνησης, έκανε τουμπεκί ψιλοκομμένο και ο Γιωργάκης φαινόταν να ακολουθεί ιδρωμένος τον Καραμανλή στα φλεγόμενα μέτωπα. ΚΚΕ, κυρίως, και ΣΥΝ, δευτερευόντως, που πήγαν να αρθρώσουν κάποια κριτική, θάφτηκαν από τα κανάλια. Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή, κράτος εν κράτει ήταν τα κανάλια.
Ομως, η δραστηριοποίηση Καραμανλή δεν έφτανε για να σβήσει τις συγκλονιστικές εικόνες που παρακολούθησε όλη η χώρα. Ετσι, μπήκε μπροστά η επιχείρηση εξακτίνωσης των κυβερνητικών ευθυνών για το έγκλημα. Επιστρατεύτηκαν τα πάντα. Ο καιρός, οι ισχυροί άνεμοι, τα πολλά μέτωπα και στο τέλος η προβοκάτσια της «ασύμμετρης απειλής», που μέρα με τη μέρα βελτιωνόταν (γράφουμε αναλυτικά στη σελίδα 9).
Και πάλι, όμως, το κλίμα δεν αναστράφηκε. Ετσι, μπήκε μπροστά μια πρωτοφανής επιχείρηση εξαγοράς συνειδήσεων, που όμοιά της δεν έχουμε ξαναζήσει, τουλάχιστον από τη μεταπολίτευση του ‘74 μέχρι σήμερα. Η κυβέρνηση μετατράπηκε σε ΜΚΟ και άρχισε να μοιράζει φιλοδωρήματα. Με μια απλή υπογραφή παίρνετε 3.000 ευρώ. Με μια απλή βεβαίωση από το δήμαρχο παίρνετε άλλα 10.000 ευρώ. Δε φτάνουν τρεις τράπεζες; Αποφασίζουμε να μοιράζουν λεφτά όλες. Τουλάχιστον τρεις φορές τη μέρα ανακοινώνονται τα μέτρα. Ξεκινά το πρωί ο υπουργός. Το μεσημέρι τα επαναλαμβάνει ενώπιον του Καραμανλή, που επισκέπτεται καθημερινά ένα με δύο υπουργεία. Και τις 7 το απόγευμα, λίγο πριν τα βραδινά δελτία, τα επαναλαμβάνει ο Ρουσόπουλος. Μέχρι και ρουσφετολογικούς μηχανισμούς πιάστηκαν επ’ αυτοφώρω να στήνουν (τους τσάκωσαν οι Πασόκοι να μοιράζουν χειρόγραφες δηλώσεις στο νοσοκομείο του Πύργου, γι’ αυτό και αναγκάστηκαν να τις ακυρώσουν).
Ο φίλαθλος Καραμανλής πήγαινε χαλαρός για να κερδίσει το ματσάκι. Τώρα συνειδητοποιεί ότι αυτό έγινε ντέρμπι, γιατί οι συνθήκες ευνοούν ξαφνικά τον αντίπαλο. Εμείς προβλέψεις δεν συνηθίζουμε να κάνουμε και δεν θα κάνουμε και τώρα. Αλλωστε, όποιος και να κερδίσει ίδιο θα είναι το αποτέλεσμα για τους εργαζόμενους και τη νεολαία. Αν δεν είχε μεσολαβήσει αυτή η ανείπωτη καταστροφή, μπορεί και να παραβιάζαμε την τακτική μας και να προβλέπαμε σίγουρη νίκη της ΝΔ. Μετά απ’ όσα έγιναν κάθε πρόβλεψη είναι παρακινδυνευμένη. Εμείς τουλάχιστον δε μπορούμε να εκτιμήσουμε ακόμα ποια θα είναι η επίδραση αυτών των συγκλονιστικών γεγονότων στην εκλογική συμπεριφορά.
Οσο για τη γενική θεώρηση του εκλογικού αποτελέσματος, τα έχουμε ήδη πει και δεν έχουμε τίποτα να προσθέσουμε. Μάλλον σε πεντακομματική Βουλή πηγαίνουμε, οπότε ο δικομματισμός θα βγει ελαφρώς αποδυναμωμένος. Η σταθερότητα του συστήματος, όμως, δεν θα διαταραχτεί από κάποια πολιτική κρίση. Υπό τις παρούσες συνθήκες, μόνο οι ταξικοί και κοινωνικοί αγώνες μπορούν να προκαλέσουν πολιτική κρίση. Αυτοί, όμως, εξακολουθούν να παραμένουν ζητούμενο. Και η εκλογική διαδικασία, με την αποθέωση του κοινοβουλευτικού κρετινισμού, όχι μόνο από τα κόμματα της καθεστωτικής Αριστεράς αλλά και από πολιτικές δυνάμεις που εμφανίζονται ως αντικαθεστωτικές, δρα αποσταθεροποιητικά όχι για το σύστημα αλλά για τους κοινωνικούς αγώνες. Μια πολιτική στάση που δεν επιδιώκει να προκαλέσει ένα «ευεργετικό σοκ» στην εργαζόμενη κοινωνία και τη νεολαία, αλλά της προσφέρει ως εναλλακτική λύση μια… εναλλακτική ψήφο, γίνεται εκ των πραγμάτων δεκανίκι του συστήματος, παρά τις περί του αντιθέτου διακηρύξεις των φορέων της.
