«Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, τα όπλα τα οποία σήμερα επιστρατεύουμε στην πρώτη γραμμή του πολέμου κατά το κορωνοϊού δεν θα σιγήσουν την επόμενη ημέρα. Ολα τα εργαλεία τα οποία αναπτύσσουμε για τη θωράκιση της χώρας θα γίνουν τα μέσα για την ανοικοδόμηση του αύριο».
Ο Μητσοτάκης επέλεξε να πάει να μιλήσει στη Βουλή στις 2 του Απρίλη, για να διακηρύξει με τον πιο επίσημο τρόπο ότι το αντιλαϊκό και αντεργατικό πλαίσιο που διαμορφώθηκε για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κοροναϊού, θα διατηρηθεί και θα χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, όταν αρθούν τα μέτρα περιορισμού στην εργασία, την κίνηση και την κοινωνική ζωή.
Αμέσως μετά τη διακήρυξη του αντιλαϊκού-αντεργατικού credo, προσπαθώντας να θολώσει τα νερά, ο Μητσοτάκης αναφέρθηκε πρώτα σε κάποιες βελτιώσεις που έγιναν στην πύλη gov.gr, μέσω της οποίας γίνονται ηλεκτρονικά κάποιες επαφές με δημόσιες υπηρεσίες. Ηλεκτρονική πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες υπήρχε και μέχρι τώρα. Για παράδειγμα, στα χρόνια των Μνημονίων η βασική επαφή των πολιτών με τις Εφορίες, η υποβολή και εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης, έγινε ηλεκτρονικά. Το μείζον πρόβλημα, βέβαια, δεν ήταν ο τρόπος υποβολής των δηλώσεων, αλλά η φορομπηχτική δημοσιονομική πολιτική.
Ακόμα κι αυτός ο «εκσυγχρονισμός», όμως, οδήγησε σε επιβάρυνση ενός καθόλου ευκαταφρόνητου αριθμού πολιτών από τα φτωχά λαϊκά στρώματα (συνταξιούχοι, μετανάστες), που αναγκάστηκαν να πληρώνουν σε λογιστικά γραφεία για να τους υποβάλουν τη δήλωση. Και να ξαναπληρώνουν για να πάρουν ένα εκκαθαριστικό. Το κράτος ξεφορτώθηκε μια επαφή με τους πολίτες (και μαζί της ξεφορτώθηκε και μερικές χιλιάδες θέσεις εργασίας) και μετέφερε το κόστος στις τσέπες των ίδιων των πολιτών. Ισως τώρα σχεδιάζουν να περιορίσουν (αν όχι να καταργήσουν) τα ΚΕΠ, μεταφέροντας ακόμα μεγαλύτερο όγκο δουλειάς στον καθημερινό τζίρο διάφορων ιδιωτικών επιχειρήσεων παροχής τέτοιου είδους υπηρεσιών. Θα είναι πράγματι… εκσυγχρονισμός.
Ομως, στα επιτεύγματα του «ψηφιακού κράτους» ο Μητσοτάκης περιέλαβε ευθέως και την Εκπαίδευση, λέγοντας: «Καταφέραμε και κάναμε σε λίγες εβδομάδες αυτά τα οποία πρoγραμματίζαμε να κάνουμε σε μήνες και αυτά τα οποία άλλοι δεν έκαναν για χρόνια. Καθιερώθηκαν οι άυλες συνταγογραφήσεις. Πάνω από επτακόσιες χιλιάδες μαθητές διδάσκονται για πρώτη φορά σε τέτοια κλίμακα μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή από δεκάδες χιλιάδες διδάσκοντες».
Τι εννοεί ο… ποιητής Κούλης; Οτι θα διατηρηθεί η τηλεδιδασκαλία. Αν όχι σε όλη την κλίμακα, τουλάχιστον σε ένα υποσύνολό της, όπως π.χ. κάποια ειδικά μαθήματα. Με τους μαθητές στην τάξη να παρακολουθούν το μάθημα από τους υπολογιστές τους ή από μια μεγάλη οθόνη. Και με θέσεις καθηγητών ειδικών μαθημάτων να περισσεύουν, αφού θα αρκούν ελάχιστοι, μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού, για να «γράψουν» τα μαθήματα στο βίντεο, χρήση του οποίου θα κάνει κάθε σχολείο.
Η Υγεία στα χέρια των εμπόρων
Ακόμα κι αυτήν την περίοδο, που φάνηκε η σημασία του δημόσιου συστήματος Υγείας, το οποίο σηκώνει όλο το βάρος της αντιμετώπισης των συνεπειών της πανδημίας, και η ασημαντότητα του ιδιωτικού καπιταλιστικού τομέα, που εξακολουθεί να συσσωρεύει κέρδη, έχοντας μηδαμινή συμμετοχή στην αντιμετώπιση της πανδημίας, ο Μητσοτάκης διακηρύσσει ότι στρατηγική της κυβέρνησής του είναι η ιδιωτικοποίηση της Υγείας!
Το διακήρυξε πρώτα από άποψη αρχών: «Πρώτος εγώ έχω δηλώσει ότι ο κίνδυνος μπορεί να είναι κοινός, όμως στην άμυνα εναντίον του, ο καθένας καλείται να προσφέρει ανάλογα με τις δυνάμεις του. Με την ίδια, λοιπόν, παρρησία και πέρα από πολιτικά συμπλέγματα δικαιούμαι νομίζω να αναρωτηθώ: Μήπως είναι κακό τελικά ό,τι δεν είναι κρατικό; Διότι ιδιώτες χρηματοδοτούν συνολικά τη λειτουργία άνω των πεντακοσίων κρεβατιών μονάδων εντατικής θεραπείας, έχουν προσφέρει πάνω από εννιακόσιους αναπνευστήρες, όπως έχουν προσφέρει και προϊόντα δωρεών. Εκατομμύρια μάσκες καταφθάνουν στη χώρα μας, εκατοντάδες χιλιάδες γάντια, στολές, τόνοι φαρμάκων, που έχουν ανάγκη οι γιατροί μας. Ολα αυτά τα θέλω στην υπηρεσία της δημόσιας υγείας».
Στο τρίτο μέρος του «Νονού» του Φράνσις Φορντ Κόπολα, ο αρχιμαφιόζος έχει φτιάξει ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα και «μοιράζει» εκατομμύρια δολάρια στην Εκκλησία και τους φτωχούς. Κι ακούγεται η ατάκα από το δικηγόρο του: βάζουμε λίγα, παίρνουμε πολλά. Ξέπλυμα βρόμικου χρήματος, εκτεταμένες φοροαπαλλαγές, έλεγχος τμημάτων της αστικής πολιτικής, έλεγχος ΜΜΕ, προώθηση κάθε είδους μπίζνας σε βάρος του δημοσίου, αυτό είναι το αντικείμενο των διαβόητων «Ιδρυμάτων» που φτιάχνουν οι μεγάλες καπιταλιστικές φαμίλιες σε όλο τον κόσμο. Πίσω από τη φιλανθρωπία και τη στήριξη της τέχνης και της επιστήμης κρύβονται τα πιο επιθετικά, τα πιο αγριανθρωπικά, τα πιο εκμεταλλευτικά σχέδια του κεφαλαίου. Ανάλογα με την οικονομική δύναμη της καπιταλιστικής φαμίλιας είναι και η δύναμη του «Ιδρύματός» της. Μιλάμε για μηχανισμούς-χταπόδια που τυλίγουν με τα πλοκάμια τους τα αστικά κράτη και τις κοινωνίες τους.
Στο λόγο του Μητσοτάκη η νεοφιλελεύθερη ιδεοληψία πάει αγκαλιά με το ψέμα. Το παιχνίδι της φιλανθρωπίας διάφορων καπιταλιστικών ομίλων αναγορεύεται σε ύψιστη κοινωνική αξία. Κι επειδή αυτό ο κόσμος δεν το βλέπει, επιστρατεύονται τα τηλεοπτικά σόου στο αεροδρόμιο (ο ίδιος ο Μητσοτάκης πήγε να «παραλάβει» μάσκες σ’ ένα απ’ αυτά τα σόου, χώρια οι υπουργοί του, που οργάνωσαν άλλα σόου) και οι ψευτιές από το βήμα της Βουλής. Σύμφωνα με τον υφυπουργό Κοντοζαμάνη, 695 είναι οι κλίνες ΜΕΘ που διαθέτει το ΕΣΥ. Ψευδόμενος αισχρά, ο Μητσοτάκης τις ανέβασε στις 870, για να υποστηρίξει στη συνέχεια ότι ιδιώτες καπιταλιστές «χρηματοδοτούν τη λειτουργία άνω των 500 κρεβατιών ΜΕΘ». Ψέμα στο ψέμα. Τις ΜΕΘ, όπως και συνολικά το δημόσιο σύστημα Υγείας, τα χρηματοδοτεί ο ελληνικός λαός. Αυτός είναι το υποζύγιο της φορολογίας έμμεσης και άμεσης.
Ας έχουμε υπόψη μας πως όταν ο Μητσοτάκης χρησιμοποιεί τον όρο «δημόσια υγεία» τσουβαλιάζει το εθνικό σύστημα Υγείας με τον ιδιωτικό τομέα. Το έχει ξεκαθαρίσει πρόσφατα ο υφυπουργός του Κοντοζαμάνης: το εθνικό σύστημα Υγείας περιλαμβάνει τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα! Και ο υπουργός Ανάπτυξης Αδωνις Γεωργιάδης, μιλώντας στις 25 Φλεβάρη στο συνέδριο των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιριών, έλεγε ότι «τους επόμενους μήνες θα δείτε να υλοποιούνται από το υπουργείο Υγείας και από το υπουργείο Ανάπτυξης ένας μεγάλος αριθμός ΣΔΙΤ (Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα) και όσον αφορά την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και όσον αφορά τους διαγωνισμούς για μικροβιολογικές και άλλες εξετάσεις μέσα στα νοσοκομεία, ακόμα και για την περίπτωση του management κάποιων δημοσίων νοσοκομείων».
Ολο αυτό το διάστημα, που οι γιατροί, οι νοσηλευτές και οι υπόλοιποι εργαζόμενοι του δημόσιου συστήματος Υγείας δίνουν μάχη στην υπηρεσία του λαού, υπερβαίνοντας τις δυνάμεις τους προκειμένου να μπαλώσουν τις τρύπες ενός συστήματος εγκαταλελειμμένου και υποστελεχωμένου, η κυβέρνηση όχι μόνο δεν υλοποιεί το παλλαϊκό αίτημα για επίταξη όλων των ιδιωτικών μονάδων Υγείας, όχι μόνο επιτρέπει στους εμπόρους της υγείας να λειτουργούν κανονικά τα μαγαζιά τους και να θησαυρίζουν, αλλά τους δίνει και μποναμάδες για να λειτουργήσουν ως υπεργολάβοι του Δημοσίου!
Από το βήμα της Βουλής, ο Μητσοτάκης ήρθε να διακηρύξει με τον πιο επίσημο τρόπο ότι όλα τα σχέδια της κυβέρνησής του για ιδιωτικοποίηση της Υγείας θα συνεχιστούν, με μεγαλύτερη ταχύτητα μάλιστα, μετά την ολοκλήρωση του κύκλου της πανδημίας. Γι’ αυτό αναρωτιέται με… αθώο ύφος: «Μήπως είναι κακό τελικά ό,τι δεν είναι κρατικό;»! Γι’ αυτό μας λέει ότι «θα αφήσουμε πίσω τη σημερινή δοκιμασία, έχοντας γίνει ωριμότεροι, έχοντας εκπαιδευτεί περισσότερο στον εθελοντισμό, έχοντας εξοικειωθεί περισσότερο με τις μεγάλες δωρεές, αλλά και τις μικρές δωρεές, έχοντας εξοικειωθεί στην πρωτοβουλία, αλλά και στην ομαδική δουλειά».
Ολα μαζί στο μίξερ, για να βγει απ’ αυτό η στρατηγική προώθησης της ιδιωτικοποίησης της δημόσιας Υγείας.
Στρατηγική μονιμοποίησης των έκτακτων αντεργατικών μέτρων
«Δεν θα παρασυρθώ σε εύκολες υποσχέσεις ούτε σε απλοϊκά λόγια. Κινούμαστε αποφασιστικά, αλλά και συνετά με βήματα που στηρίζουν την οικονομία χωρίς να υπονομεύουν την αξιοπιστία της χώρας. Γιατί όσοι σήμερα σπεύδουν να ζητούν ατελείωτες παροχές είναι σαν να στέλνουν από τώρα την Ελλάδα σε ένα καινούριο μνημόνιο. Ας προσέχουν λοιπόν, τι ζητούν, διότι εκτίθενται».
Ο Μητσοτάκης πρώτα έβαλε ένα γενικό πλαίσιο: όχι «εύκολες υποσχέσεις», όχι «ατελείωτες παροχές», γιατί αυτά θα μας οδηγήσουν σε «καινούριο μνημόνιο». Με τι σχετίζονται, όμως, οι «εύκολες υποσχέσεις» και οι «ατελείωτες παροχές»; Με την κατάσταση που υπήρχε πριν από το ξέσπασμα της πανδημίας ή με την κατάσταση που διαμορφώθηκε μετά το ξέσπασμα της πανδημίας;
Είναι προφανές ότι σχετίζονται με την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί από τα μέσα Μάρτη. Με τη διαμόρφωση ενός αντεργατικού καθεστώτος, βασικά στοιχεία του οποίου είναι:
- Μαζική διαθεσιμότητα εργατών και εργαζόμενων, με αντικατάσταση του μισθού από ένα προνοιακό βοήθημα 533 ευρώ το μήνα και ασφάλιση επ’ αυτού του ποσού και όχι επί του ασφαλιστέου μισθού/μεροκάματου που αντιστοιχεί στον κάθε μισθωτό. Σημειωτέον ότι πάρα πολλοί εργαζόμενοι έμειναν έξω και από αυτήν τη ρύθμιση του προνοιακού βοηθήματος.
- Δυνατότητα εκ περιτροπής εργασίας για το προσωπικό, με απασχόληση στο 50% του χρόνου εργασίας και πληρωμή με το 50% του μισθού/μεροκάματου.
Αφού ο Μητσοτάκης είπε ότι «τα όπλα τα οποία σήμερα επιστρατεύουμε στην πρώτη γραμμή του πολέμου κατά το κορωνοϊού δεν θα σιγήσουν την επόμενη ημέρα», συνέχισε περιγράφοντας τα «όπλα»: τηλε-εκπαίδευση των μαθητών, «συνεργασία του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, ιδίως στον τομέα της υγείας» και: «Ο κόσμος της εργασίας γνώρισε νέες προσαρμογές»!
Για ξεκάρφωμα, έσπευσε να συμπληρώσει: «Θέλω να τονίσω για ακόμα μια φορά και να το καταστήσω απολύτως σαφές ότι οι εξαιρετικές παρεμβάσεις που έγιναν στην εργατική νομοθεσία αφορούν μόνο -θα το ξαναπώ, μόνο- την περίοδο της κρίσης». Το είπε και… καθάρισε. Δεν επανήλθε.
Ο όρος «εξαιρετικές παρεμβάσεις» σηκώνει πολύ νερό. Η αντικατάσταση του μισθού από προνοιακό επίδομα (συν ασφάλιση επί του προνοιακού επιδόματος), που πληρώνει το κράτος, δεν πρόκειται να διατηρηθεί, γιατί «κοστίζει» στον κρατικό προϋπολογισμό. Ομως η υποχρέωση των καπιταλιστών εργοδοτών να διατηρήσουν τις θέσεις εργασίας όσων τέθηκαν σε υποχρεωτική διαθεσιμότητα λόγω καραντίνας, είναι μόνο για 45 μέρες. Θα πάρουν όλες τις «αβάντες» που θέσπισε γι’ αυτούς η κυβέρνηση και ταυτόχρονα θα μπορούν να κάνουν μαζικές απολύσεις και να χρησιμοποιούν όσο προσωπικό κρατήσουν με εκ περιτροπής εργασία.
Αυτό εννοεί ο Μητσοτάκης όταν λέει ότι «τα όπλα δε θα σιγήσουν την επόμενη μέρα» και σ’ αυτά τα «όπλα» περιλαμβάνει και το ότι «ο κόσμος της εργασίας γνώρισε νέες προσαρμογές».
Αυτή, άλλωστε, είναι και η κατεύθυνση της ΕΕ, όπως περιγράφηκε στην περιβόητη απόφαση του Eurogroup. Το πρόγραμμα Sure της Κομισιόν, για το οποίο τόσος λόγος γίνεται, δεν είναι πρόγραμμα υπέρ των εργατών, αλλά πρόγραμμα υπέρ των καπιταλιστών. Αυτό που προβλέπει είναι δάνεια, συνολικού ύψους 100 δισ. ευρώ, στα κράτη μέλη της ΕΕ, για να επιδοτήσουν θέσεις μερικής απασχόλησης. «Αυτό είναι το Sure: κρατική στήριξη της εργασίας μειωμένου ωραρίου», έλεγε η Φον ντερ Λάιεν την 1η Απρίλη.
Μέτωπο αντίστασης στην καπιταλιστική πανδημία
Στις έκτακτες συνθήκες που είμαστε αναγκασμένοι να ζήσουμε, οφείλουμε να χτίσουμε τις προϋποθέσεις ότι η «επόμενη μέρα» θα μας βρει σ’ ένα μέτωπο αντίστασης στην πανδημία των αντεργατικών και αντιλαϊκών μέτρων, που θα διατηρηθούν και θα πολλαπλασιαστούν, προκειμένου το κεφάλαιο να φορτώσει τα βάρη της οικονομικής κρίσης στις πλάτες των εργατών και των εργαζόμενων.
Γι’ αυτό έχει σημασία αυτήν την περίοδο η πιο πλατιά ζύμωση, ώστε οι εργάτες και εργαζόμενοι να ξέρουν τι τους περιμένει και να προετοιμάζονται για την αντιμετώπισή του.
Οχι γενικόλογη αντικαπιταλιστική φλυαρία και «εκτιμήσεις», αλλά κατάδειξη και ανάδειξη των πραγματικών ειδήσεων, όπως αυτές βγαίνουν από τα χείλη ή τη γραφίδα των στελεχών της κυβέρνησης και των παραγόντων της κεφαλαιοκρατίας.
Οχι εστίαση στα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης και ένταξής τους σε μια λογική αντικατασταλτικής «γκρίνιας», αλλά εστίαση στα ουσιαστικά μέτρα που έχουν παρθεί και στις προοπτικές μετά την ολοκλήρωση του κύκλου της πανδημίας. Αντί για… οργουελιανή μπουρδολογία επί των περιορισμών στην κυκλοφορία, ας εστιάσουμε στη στρατηγική ιδιωτικοποίησης της Υγείας και στα αντεργατικά μέτρα για τη διαχείριση της οικονομικής κρίσης που πυροδότησε η πανδημία. Μήπως, αν δεν υπήρχαν οι περιορισμοί στην κυκλοφορία, οι εργάτες και εργαζόμενοι θα ξεχύνονταν στους δρόμους για να αντισταθούν στα αντεργατικά μέτρα, περιφρονώντας την πρώτιστη ανάγκη για προστασία της δημόσιας υγείας;
Μόνο η γείωση στην πραγματικότητα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ταξική αντίσταση. Η πραγματικότητα σήμερα επιβάλλει να απαιτήσουμε:
- Ακόμα πιο ουσιαστικά μέτρα προστασίας από την πανδημία. Να κλείσει άμεσα κάθε καπιταλιστική δραστηριότητα (εκτός απ’ αυτές που συνδέονται με τα είδη πρώτης ανάγκης και την κοινή ωφέλεια), για να μη μετατρέπονται οι χώροι εργασίας σε εστίες διασποράς του ιού.
- Ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας και επίταξη όλων των «μαγαζιών» των εμπόρων της υγείας, στην κατεύθυνση της απαγόρευσης λειτουργίας ιδιωτικών νοσοκομείων, κλινικών και διαγνωστικών κέντρων.
- Διατήρηση όλων των θέσεων εργασίας, πληρωμή πλήρους μισθού και πλήρους ασφάλισης σε κάθε εργαζόμενο, κατάργηση όλων των αντεργατικών μέτρων που πάρθηκαν με πρόσχημα την πανδημία (εκ περιτροπής εργασία με μισό μισθό, επαναφορά της πολιτικής επιστράτευσης κ.ά.).
Πάνω σ’ αυτήν τη βάση θα οικοδομήσουμε από τώρα ένα πανεργατικό-παλλαϊκό μέτωπο αντίστασης στην πανδημία των αντεργατικών και αντιλαϊκών μέτρων, που ο Μητσοτάκης παρουσιάζει ως «όπλα» που «δε θα σιγήσουν» μετά την ολοκλήρωση του κύκλου της πανδημίας.
