Με μια μεταφραστική «βελτίωση» δόθηκε στη δημοσιότητα το κοινό ανακοινωθέν των Αναστασιάδη-Ερογλου για την επανέναρξη των συνομιλιών στο Κυπριακό, επιβεβαιώνοντας πως αυτό που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι το βρυκολάκιασμα του σχεδίου Ανάν, το οποίο με τεράστια πλειοψηφία είχε απορρίψει ο κυπριακός λαός. Η μεταφραστική βελτίωση αφορά το ελληνικό κείμενο, που κάνει λόγο για «συνιστώσες πολιτείες» και όχι «συνιστώντα κράτη», όπως είχε μεταφραστεί το προσχέδιο. Στο πρωτότυπο κείμενο στα αγγλικά δεν έγινε, βέβαια, καμιά αλλαγή. Απλά μετέφρασαν τη λέξη «states» ως «πολιτείες» και όχι «κράτη», για προπαγανδιστικούς και μόνο λόγους.
Οπως γράψαμε και στο προηγούμενο φύλλο, η αναφορά σε «δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα» και σε «μία και μόνη διεθνή νομική προσωπικότητα και μία μόνη κυριαρχία» αποτελεί φύλλο συκής, νεκρό γράμμα, αφού υπονομεύεται από άλλες a priori παραδοχές, βάσει των οποίων ξεκινά ο διάλογος. Καταρχάς, δεν γίνεται καμιά αναφορά στο ότι το ομοσπονδιακό κράτος θα αποτελεί συνέχεια της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αρα, θα πρόκειται για νέο κράτος, το οποίο θα συγκροτηθεί από τα δύο «συνιστώντα κράτη». Ετσι, έχουμε διεθνή αναγνώριση της εισβολής, κατοχής και διχοτόμησης της Κύπρου και του τουρκοκυπριακού μορφώματος στο οποίο περιλαμβάνονται και εδάφη στα οποία κατοικούσαν Ελληνοκύπριοι.
Το κράτος αυτό τύποις θα είναι ομοσπονδιακό. Στην πραγματικότητα θα είναι συνομοσπονδιακό, αφού κάθε πολίτης του, εκτός από τη «μία και μόνη ενιαία κυπριακή ιθαγένεια» θα είναι επίσης «πολίτης είτε της ελληνοκυπριακής συνιστώσας πολιτείας είτε της τουρκοκυπριακής συνιστώσας πολιτείας». Αυτή η δεύτερη ιδιότητα «θα είναι εσωτερική και θα συμπληρώνει, δεν θα υποκαθιστά καθ’ οιονδήποτε τρόπο την ιθαγένεια της ενωμένης Κύπρου». Η διατύπωση είναι σαφής: η ιδιότητα του ελληνοκύπριου ή του τουρκοκύπριου πολίτη δε θα υποκαθιστά μεν την ενιαία κυπριακή ιθαγένεια, αυτή η ενιαία ιθαγένεια όμως δε θα μπορεί να υπάρξει χωρίς αυτή τη δεύτερη ιθαγένεια.
Παραπέρα: η ομοσπονδιακή κυβέρνηση θα έχει «καθορισμένες αρμοδιότητες που θα της ανατεθούν από το Σύνταγμα», όμως «το κατάλοιπο εξουσίας θα ασκείται από τις συνιστώσες πολιτείες» οι οποίες «θα ασκούν πλήρως και αμετακλήτως όλες τις εξουσίες τους, χωρίς παρέμβαση από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση». Η κατανομή των εξουσιών θα αποτελέσει, προφανώς, αντικείμενο του παζαριού που θ’ ακολουθήσει, όμως η αφετηριακή διακήρυξη δείχνει καθαρά συνομοσπονδία και όχι ομοσπονδία, νομιμοποιώντας όλα τα τετελεσμένα της εισβολής και κατοχής του 1974.
Διακηρύσσεται, επίσης, a priori, ότι «το Ομοσπονδιακό Σύνταγμα θα ορίζει ότι η ενωμένη Κυπριακή Ομοσπονδία (σ.σ. και όχι Κυπριακή Δημοκρατία) θα αποτελείται από δύο συνιστώσες πολιτείες ισότιμου καθεστώτος». Ναι μεν θα απαγορεύεται «ένωση εν όλω ή εν μέρει με οποιαδήποτε άλλη χώρα ή οποιασδήποτε μορφής διχοτόμηση ή απόσχιση ή οποιαδήποτε άλλη μονομερής αλλαγή στην κατάσταση πραγμάτων», τι θα γίνει όμως σε περίπτωση κρίσης ανάμεσα στα συνιστώντα κράτη; Θ’ αποφασίζει η ιμπεριαλιστική επιτροπεία, η ίδια που αποφάσισε και τώρα.
Η παρέμβαση των ΗΠΑ ήταν φανερή (επίσκεψη Νούλαντ), ενώ ανακοίνωση εξέδωσε και ο Λευκός Οίκος, καθιστώντας σαφές ότι αυτός είναι που κινεί τα νήματα. «Το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο πρέπει να μοιραστούν δίκαια μεταξύ των δύο κοινοτήτων» αναφέρει η επίσημη αμερικάνικη ανακοίνωση, δείχνοντας πως τα αμερικάνικα ενεργειακά συμφέροντα είναι αυτά που σπρώχνουν προς μια λύση σαν αυτή του σχεδίου Ανάν.
Στην Κύπρο το τοπίο δεν έχει ξεκαθαρίσει. Ο Ν. Παπαδόπουλος διαρρέει ότι θα αποσύρει το ΔΗΚΟ από την κυβέρνηση, όμως υπάρχει σημαντική μερίδα στελεχών που δεν λέει όχι ούτε στις συνομιλίες και το πλαίσιό τους ούτε στη συμμετοχή στην κυβέρνηση. Το ΑΚΕΛ δηλώνει αντίθετο στην «αποκεντρωμένη ομοσπονδία» (χωρίς να την ορίζει με σαφήνεια), αλλά ταυτόχρονα τάσσεται υπέρ των διαπραγματεύσεων και καλεί όλα τα κόμματα να αρθούν στο ύψος των περιστάσεων. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το ΑΚΕΛ ήταν υπέρ του σχεδίου Ανάν και την τελευταία στιγμή άλλαξε θέση, βλέποντας ότι οδηγείται στον κοινοβουλευτικό καταποντισμό.
Στην Ελλάδα μόνο ο Περισσός έχει πάρει καθαρή θέση, καταγγέλλοντας αναβίωση του σχεδίου Ανάν. ΝΔ και ΠΑΣΟΚ έχουν δώσει στον Αναστασιάδη τη συγκατάθεσή τους (η Νούλαντ πέρασε και από την Αθήνα πριν πάει στη Λευκωσία) και έχουν καταπιεί τη γλώσσα τους, όπως και ο ΣΥΡΙΖΑ που περιορίστηκε σε κάποιες αντικρουόμενες δηλώσεις στελεχών του, με τη Δούρου να επαναλαμβάνει γενικές αρχές (σαν να μην τρέχει τίποτα) και τον Ησυχο να μιλά για κίνδυνο «καντονοποίησης».
