To όνομα του λίβυου προέδρου του Προεδρικού Συμβουλίου μπορεί να μην σας λέει τίποτα. Να σας ενημερώσουμε, λοιπόν, ότι ο Μοχάμεντ αλ Μένφι, που κάθεται θριαμβευτικά στην πολυθρόνα έχοντας στριμώξει τον Κούλη στον καναπέ, είναι ο πρώην πρεσβευτής της Λιβύης στην Αθήνα, τον οποίο η κυβέρνηση Μητσοτάκη απέλασε μετά την υπογραφή του τουρκο-λιβυκού μνημόνιου για τον καθορισμό ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών. Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ότι η φωτογραφία αποτυπώνει μια ξεχωριστή στιγμή για τον λίβυο διπλωμάτη. Παίρνει τη ρεβάνς από εκείνους που τον απέλασαν ως… πρέσβη παράνομης κυβέρνησης.
Ο Μητσοτάκης, πάντως, δεν έχει τέτοια προβλήματα. Γι’ αυτό και χαμογελάει πλατιά, όπως έχει μάθει από τα άγουρα χρόνια του, παίρνοντας μαθήματα από τον πατέρα του και την αδερφή του. Μπορεί να ποντάρισε στον πολέμαρχο Χαφτάρ, τον οποίο κουβάλησε στην Αθήνα ως… αρχηγό κράτους, μπορεί στον εμφύλιο να νίκησαν οι αντίπαλοι του Χαφτάρ και να έχουν καταλάβει τα περισσότερα πόστα στη νέα κυβέρνηση (μόνο ο Σάρατζ αναγκάστηκε να παραμερίσει), μαζί με στελέχη του καθεστώτος Καντάφι, όμως οι Μητσοτάκηδες έχουν συνηθίσει να τους φτύνουν και να λένε ότι ψιχαλίζει. Πάντα με το χαμόγελο στα μούτρα…
Πριν από τον Μητσοτάκη, βέβαια, είχαν επισκεφτεί τη Λιβύη οι υπουργοί Εξωτερικών Γαλλίας και Γερμανίας, ως εκπρόσωποι του γερμανογαλλικού άξονα. Και στο αεροδρόμιο ο Μητσοτάκης συνάντησε τον Ντράγκι, ο οποίος έκανε στη Λιβύη το πρώτο του ταξίδι στο εξωτερικό από τότε που διορίστηκε πρωθυπουργός της Ιταλίας.
Κανένα ρόλο στα λιβυκά πράγματα δεν πρόκειται να παίξει ο Μητσοτάκης. Ρόλο παίζουν και θα εξακολουθήσουν να παίζουν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις που παραδοσιακά έχουν συμφέροντα στη Λιβύη (Γαλλία, Ιταλία) και άλλες ιμπεριαλιστικές χώρες που κάνουν το γεωπολιτικό παιχνίδι στην ευρύτερη περιοχή (ΗΠΑ, Γερμανία). Ο Μητσοτάκης πήγε ως προσκυνητής, αποτασσόμενος τον ηττημένο Χαφτάρ, σε μια προσπάθεια να αποκαταστήσει τις διπλωματικές σχέσεις. Θα ήταν εξαιρετικά αφελής αν πίστευε ότι η νέα κυβέρνηση της Λιβύης θα πετάξει στα σκουπίδια το τουρκολιβυκό μνημόνιο για να κάνει το χατίρι στην ελληνική κυβέρνηση.
Η πλευρά Σάρατζ, νικήτρια σ’ αυτή τη φάση στον πόλεμο ανάμεσα στις διάφορες φατρίες της Λιβύης, χρωστάει πολλά στην Τουρκία, η οποία την εφοδίασε με όπλα, πολεμοφόδια και μισθοφόρους ισλαμιστές που μετέφερε από τη Συρία. Επομένως, η Τουρκία θα έχει λόγο στις εξελίξεις στη Λιβύη, ως περιφερειακή δύναμη που «επένδυσε» στον πόλεμο και έκανε τη «σωστή επιλογή πλευράς».
Οταν ο Μητσοτάκης έλεγε στον νέο λίβυο πρωθυπουργό Αμπντουλχαμίντ Ντμπέιμπα ότι για την Ελλάδα «πολύ σημαντικό είναι η ακύρωση παράνομων εγγράφων που παρουσιάστηκαν ως δήθεν διακρατικές συμφωνίες αλλά δεν έχουν καμιά νομική ισχύ», είχε το βλέμμα του στραμμένο στην Ελλάδα. Αν δεν το έλεγε κι αυτό, θα τον «έσκιζαν», φορτώνοντάς του ανικανότητα και άγνοια της διεθνούς διπλωματίας, επειδή ποντάρισε σε… κουτσό άλογο (τον Χαφτάρ). Ο Ντμπέιμπα (καπιταλιστής που είχε στενές σχέσεις με το καθεστώς Καντάφι) του απάντησε ψυχρά ότι «μελετάμε όλες τις συμφωνίες και φροντίζουμε για τα συμφέροντα της Λιβύης, όπως κάθε χώρα κάνει με τα δικά της». Και συμπλήρωσε με νόημα: «Ενθαρρύνουμε τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ελλάδας-Τουρκίας και Λιβύης-Τουρκίας».
Ηταν σαν να του έλεγε: «βρείτε τα με την Τουρκία». Οσο για τις ελληνικές αιτιάσεις ενάντια στην τουρκολιβυκή συμφωνία (η οποία, ως γνωστόν, έχει κατατεθεί στον ΟΗΕ και δε θεωρείται παράνομη, δεδομένου ότι η κυβέρνηση Σάρατζ αναγνωριζόταν από τον ΟΗΕ ως η νόμιμη κυβέρνηση της Λιβύης, ενώ ο Χαφτάρ θεωρούνταν πραξικοπηματίας), κάθε κράτος που επηρεάζεται απ’ αυτήν έχει δικαίωμα να προσφύγει στη Χάγη. Εχει τα κότσια η ελληνική κυβέρνηση να προσφύγει στο διεθνές δικαστήριο ενάντια στην τουρκο-λιβυκή συμφωνία; Αν το κάνει, θα ρισκάρει να πάρει απαντήσεις που δε θα της αρέσουν καθόλου και οι οποίες θα είναι πρόκριμα για τη ρύθμιση της ΑΟΖ μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας. Το Καστελόριζο θα το «φτύσει» η Χάγη και τότε όλο το ελληνικό εθνικιστικό οικοδόμημα θα καταρρεύσει. Γι’ αυτό δεν νομίζουμε ότι θα υπάρξει προσφυγή στο διεθνές δικαστήριο από την κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Η τακτική της ελληνικής κυβέρνησης σ’ αυτή τη φάση είναι η αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων με τη νέα λιβυκή κυβέρνηση (μ’ αυτούς που μέχρι πρότινος κατήγγειλε ως «παράνομους» και «ανύπαρκτους») και από εκεί και πέρα… βλέποντας και κάνοντας. Αλλωστε, η κυβέρνηση Μητσοτάκη τραβάει πλέον μεγαλύτερα ζόρια στο εσωτερικό και σ’ αυτά πρέπει να επικεντρωθεί.
