Βρήκαν θέμα ν’ ασχολούνται τα ΜΜΕ. Βρήκαν έδαφος στο οποίο να στηρίξουν την προεκλογική τους εκστρατεία τα κόμματα και οι υποψήφιοι αρχηγοί του ΠΑΣΟΚ: θα συγκυβερνήσουν μετεκλογικά ΝΔ και ΠΑΣΟΚ;
Την καλύτερη απάντηση στο ερώτημα την έδωσε στέλεχος της ΔΗΜΑΡ, που δήλωσε: «Αντιμετωπίζουμε τις δημοσκοπήσεις με πάρα πολύ μεγάλη περισυλλογή, μεγάλη μετριοπάθεια και πολύ μεγάλη προσοχή. Ας επιβεβαιωθούν αυτοί οι συσχετισμοί, να κληθεί να παίξει έναν ρόλο η Δημοκρατική Αριστερά, κι ας έχουν την πεποίθηση οι πολίτες ότι εμείς δεν θ’ αφήσουμε τη χώρα ακυβέρνητη» (Θόδωρος Μαργαρίτης, στον Αθήνα 9,84, τη Δευτέρα 5 Μάρτη). Ο εκπρόσωπος της μεγαλύτερης και χαρακτηριστικότερης δημοσκοπικής «φούσκας», που όλοι ξέρουν ότι θα ξεφουσκώσει, χωρίς να ξέρουν σε τι ποσοστό θα σταματήσει το ξεφούσκωμα, βγαίνει και δηλώνει πρόθυμος για μετεκλογική συνεργασία, χωρίς να επικαλείται τα γνωστά που λέγονται σ’ αυτές τις περιπτώσεις περί «προγραμματικών συγκλίσεων» και τα λοιπά. Νέτα σκέτα, ο Μαργαρίτης δηλώνει «παρών» μόνο και μόνο για να υπάρξει κυβέρνηση. Με τι περιεχόμενο; Οταν έχουμε τέτοιες δηλώσεις, δεν κάνουμε… προβοκατόρικες ερωτήσεις. Αλλωστε, μεταξύ κατεργαραίων πρέπει να υπάρχει ειλικρίνεια. Η πολιτική είναι δεδομένη, έχει χαραχτεί στην πέτρα όπως οι δέκα εντολές του Μωυσή και φέρει τον κωδικό τίτλο «Μνημόνιο-2».
Ο Κουβέλης, όμως, λέει άλλα. Λέει ότι δεν θα συνεργαστεί με ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, ότι θα αναζητήσει «προγραμματικές συγκλίσεις» κ.λπ. Πολυφωνία; Μάλλον «μια στο καρφί και μια στο πέταλο» πρέπει να πούμε. Ο ένας απευθύνεται στο συντηρητικό ακροατήριο και ο άλλος απευθύνεται στο στελεχικό δυναμικό της ΔΗΜΑΡ, τους παλιούς «εσωτερικάκηδες», που θέλουν να κρατιούνται κάποια πολιτικά προσχήματα. Επί της ουσίας, όμως, ξέρουν όλοι τους πως η καρδούλα τους φτερουγάει για συμμετοχή σε μια μετεκλογική κυβέρνηση. Οπως επίσης ξέρουν, ότι περιθώρια για παιχνίδια μετά τις εκλογές δεν υπάρχουν. Θα στοιχηθούν όλοι πίσω από την τρόικα, οπότε εκείνο που τους μένει είναι να εξασφαλίσουν μια καλή συμμετοχή στη νομή της εξουσίας. Το βαθμό αυτής της συμμετοχής θα τον καθορίσει το εκλογικό ποσοστό, το οποίο με τη σειρά του είναι συνάρτηση της προεκλογικής δημαγωγίας. Κι επειδή περιθώρια για υποσχεσιολογία δεν υπάρχουν, το παιχνίδι γίνεται με ανούσιες καντρίλιες γύρω από ψευτοδιλήμματα προεκλογικού τύπου.
Αναφερθήκαμε επί μακρόν στην ασημαντότητα της ΔΗΜΑΡ (που καθαρά συγκυριακά γίνεται παίχτης στο παιχνίδι των κορυφών), για να καταδείξουμε ότι ανάλογου περιεχόμενου είναι και η γενικότερη συζήτηση που γίνεται, με πρωταγωνιστές το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ, καθώς και στελέχη των δύο κομμάτων, σχετικά με τη σύνθεση της μετεκλογικής κυβέρνησης. Συζήτηση την οποία αβαντάρουν όλα τα αστικά ΜΜΕ, έτσι ή αλλιώς, δίνοντας στην παραπολιτική και στο κουτσομπολιό της τον πρώτο λόγο έναντι της πολιτικής. Γιατί η πολιτική «ξυπνάει» άλλου τύπου αντανακλαστικά στον κόσμο, ενώ η παραπολιτική τον σπρώχνει να ασχοληθεί με ανοησίες. Από την άλλη, ασχολούμενοι μ’ αυτά τα ζητήματα, οι αστοί πολιτικοί καθορίζουν το πεδίο των μεταξύ τους ανταγωνισμών (είτε πρόκειται για τον ανταγωνισμό μεταξύ των κομμάτων είτε για τον ανταγωνισμό μέσα στα κόμματα) και επιδίδονται στο αγαπημένο τους προεκλογικό πόκερ.
Ας πάρουμε για παράδειγμα το ΠΑΣΟΚ. Από πού προήλθε η ιδέα της συγκυβέρνησης; Από τον ίδιο τον Παπανδρέου, ο οποίος τον περασμένο Ιούνη τελούσε για κάμποσες ώρες υπό παραίτηση, μέχρι που έπεσαν πάνω του λυτοί και δεμένοι και τον έπεισαν να πάρει πίσω την παραίτηση που είχε υποβάλει στον Σαμαρά. Τον Νοέμβρη και αφού η ιδέα είχε εξελιχθεί και είχε δουλευτεί από τον Βενιζέλο, που ζητούσε να πάρει και η ΝΔ μερίδιο ευθύνης στην άσκηση της «μνημονιακής» πολιτικής, ο Παπανδρέου αναγκάστηκε να παραιτηθεί και να πάρει την άγουσα προς την εσωτερική πολιτική αποστρατεία. Ποιος συνέχισε την πολιτική Παπανδρέου (χωρίς τον Παπανδρέου, φυσικά) στο ζήτημα της συγκυβέρνησης; Το βενιζελικό στρατόπεδο. Παπανδρέου και Βενιζέλος, μάλιστα, προσπάθησαν να τραβήξουν όσο γίνεται τη ζωή της συγκυβέρνησης Παπαδήμου, για να εκτεθεί περισσότερο η ΝΔ και να μοιραστεί ανάμεσα στα δυο κόμματα η πολιτική φθορά.
Ο Λοβέρδος, που μίλησε ευθέως για συγκυβέρνηση ακόμα και με πρωθυπουργό τον Σαμαρά, δεν έκανε τίποτ’ άλλο από το να τραβήξει στο ακραίο της όριο αυτή την πολιτική. Και ποιος βγήκε να του την πει; Ο Παπουτσής, δηλαδή το πιο πιστό τσιράκι του Παπανδρέου, που φιλοδοξεί να μαζέψει και να εκφράσει εσωκομματικά το παπανδρεϊκό στρατόπεδο. Δηλαδή, ο εκπρόσωπος του παπανδρεϊσμού εκστρατεύει ενάντια στη βασική ιδέα του παπανδρεϊσμού, την οποία εκφράζει πια το βενιζελικό στρατόπεδο! Ολ’ αυτά είναι μεν διασκεδαστικά, αλλά καθόλου παράλογα. Σε τι άλλο να κάνει ο Παπουτσής αντιπολίτευση στον Βενιζέλο; Ολα τα υπόλοιπα, Μνημόνια, αντεργατικούς και αντιλαϊκούς νόμους, όλοι μαζί τα σχεδίασαν, τα ψήφισαν και τα εφάρμοσαν. Εκείνο που του μένει είναι να κατηγορεί τους βενιζελικούς για προεκλογική ηττοπάθεια και να επαναλαμβάνει χιλιοειπωμένες παπαριές για το… σοσιαλιστικό χαρακτήρα του ΠΑΣΟΚ, που δεν συμβιβάζεται με μετεκλογική συγκυβέρνηση με τη ΝΔ. Ο Παπουτσής θυμίζει εκείνον που τρώει με βουλιμία από ένα πιάτο με σκατά και ξαφνικά αρχίζει να σκούζει επειδή βρήκε μια τρίχα!
Ο Βενιζέλος, που από τότε που σχηματίστηκε η συγκυβέρνηση Παπαδήμου χτίζει με επιμέλεια, επιμονή και ρητορικό πάθος το προφίλ του συναινετικού πολιτικού, που έχει συνειδητοποιήσει ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για κομματικούς ανταγωνισμούς, αλλά πρέπει όλο το αστικό στρατόπεδο να βαδίσει ενωμένο, αναγκάστηκε να κάνει μια μικρή κωλοτούμπα, όταν είδε τον εσωκομματικό θόρυβο που ξεσήκωσαν οι δηλώσεις Λοβέρδου και τη σπέκουλα που κάνει ο Παπουτσής. Κράτησε τις αποστάσεις του και πλέον μιλάει σιβυλλικά: «Η χώρα δεν θα μείνει ακυβέρνητη και όλοι μας έχουμε υψηλό αίσθημα ευθύνης (…) Από τα αποτελέσματα των εκλογών, από τον συσχετισμό των δυνάμεων στο εκλογικό σώμα και στην επόμενη Βουλή θα εξαρτηθεί το πώς θα κυβερνηθεί η χώρα», δήλωσε την περασμένη Δευτέρα στο υψηλής θεαματικότητας πρωινάδικο της τηλεόρασης του ΑΝΤ1. Ο υπαρχηγός του ο Λοβέρδος, όμως, που όπως λένε βγάζουν κοινή γραμμή, επανήλθε στις προηγούμενες δηλώσεις του, δηλώνοντας στο σαββατιάτικο φύλλο της «Ημερησίας»: «Υποστήριξα την ανάγκη πολιτικών συγκλίσεων, συναίνεσης και συγκυβέρνησης από το 2010 σταθερά. Η πολιτική αυτή κατακτήθηκε τον Νοέμβριο του 2011 και, αν χρειαστεί, θα κατακτηθεί σε κάθε περίπτωση και μετά τις εκλογές». Ο ένας κόβει, ο άλλος ράβει, για να ικανοποιήσουν όλα τα γούστα.
Αλλά και ο Πάγκαλος, που βλέπει τον Βενιζέλο και βγάζει σπυράκια και που θεωρεί «λίγο» τον Παπουτσή, αλλά δεν του «βγήκε» ο Ραγκούσης, ακολουθεί «γραμμή Λοβέρδου» (δηλαδή Βενιζέλου). Σε συνέντευξή του στο «Βήμα» της περασμένης Κυριακής αποκάλυψε ότι γίνονται «συζητήσεις με πολύ έντονο ενδιαφέρον» ανάμεσα σε «πολιτικά στελέχη» του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, στις οποίες συμμετέχουν «βουλευτές και άνθρωποι από τον έναν ή τον άλλον χώρο, διανοούμενοι, επιχειρηματίες, συνδικαλιστές». Κατά τον Πάγκαλο, «η συνεργασία ΠΑΣΟΚ και ΝΔ στη Βουλή είναι εφικτή, αν κανείς αφαιρέσει αυτές τις φλύαρες συζητήσεις στη Βουλή ή τον Τύπο για το ποιος ευθύνεται για το παρελθόν». Από κοντά ο Σηφουνάκης, που δηλώνει στο «Ράδιο 9»: «Αν δεν υπάρξει αυτοδυναμία δεν αποκλείω τίποτε, ηθικά και συνταγματικά ορθό είναι να αναλάβει πρωθυπουργός ο πρόεδρος του κόμματος που θα πλειοψηφήσει».
Τον Σαμαρά, βέβαια, τον ζώνουν τα φίδια, γιατί φοβάται ότι μπορεί στο τέλος να μη γευτεί τη χαρά της πρωθυπουργίας, αλλά να μείνει με την ιδιότητα του αρχηγού της συμπολίτευσης που από κοινού με τμήμα της αντιπολίτευσης στηρίζει μια «νέα» συγκυβέρνηση (Παπαδήμου ή κάποιου άλλου). Προϋπόθεση για να δέσει την πρωθυπουργία της επόμενης συγκυβέρνησης για την πάρτη του είναι όχι απλά να βγει πρώτο κόμμα η ΝΔ, αλλά να έχει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη διαφορά από το ΠΑΣΟΚ. Γι’ αυτό έτρεξε να πάρει την ευλογία της θείας Αγκελα που του χάιδεψε στοργικά το κεφάλι τώρα που έγινε καλό παιδί. Ο Αντωνάκης, όμως, δεν είναι χτεσινός, Ξέρει ότι πολλές φορές αυτά τα χάδια είναι σαν το φιλί της γυναίκας-αράχνη. Γι’ αυτό και το μόνο που του μένει είναι να παίξει γερά το χαρτί της αυτοδυναμίας, που δημοσκοπικά φαντάζει άπιαστο όνειρο, ώστε να ανεβάσει τη συσπείρωση της ΝΔ, προσφέροντας στα στελέχη της την προοπτική της αποκλειστικής νομής της εξουσίας (η κουτάλα πάντα συνεγείρει), ώστε να πετύχει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Αν πει σήμερα ότι θα συγκυβερνήσει με το ΠΑΣΟΚ, μόνο στο ΠΑΣΟΚ θα κάνει αβάντα. Αυτό το ξέρουν ακόμα και οι πρωτάρηδες της αστικής πολιτικής.
Αυτό το ξέρει και ο Αβραμόπουλος, γι’ αυτό και παίζει το δικό του παιχνίδι, συμπεριφερόμενος ως ο… Λοβέρδος της ΝΔ. «Η αυτοδυναμία δεν είναι αυτοσκοπός για τη ΝΔ», δηλώνει, διατηρώντας στην επικαιρότητα το θέμα της νέας συγκυβέρνησης, σπάζοντάς την στον Σαμαρά και ανεβάζοντας τους προσωπικούς του πόντους ανάμεσα στους εκδοτικούς και άλλους κεφαλαιοκρατικούς κύκλους που δε γουστάρουν προεκλογικές εντάσεις και πολύ θα ήθελαν να δοθεί η σκυτάλη από τον Παπαδήμο στον… Παπαδήμο. Και βέβαια, σε μια τέτοια περίπτωση ο Αβραμόπουλος θα διεκδικήσει την αντιπροεδρία της κυβέρνησης, ενώ ο Σαμαράς θα είναι απλώς ο αρψηγός της πλειοψηφίας στη Βουλή. Μόλις γίνει ο σχετικός ντόρος κι αρχίζει ο Σαμαράς να βγάζει καπνούς από τ’ αυτιά, ο μαθημένος σε τέτοια κόλπα Αβραμόπουλος αμολάει σαν σουπιά το μελάνι και τάχαμου «μαζεύει» τις προηγούμενες δηλώσεις του, «διευκρινίζοντας» ότι αυτός μίλησε όχι για συγκυβέρνηση, αλλά για… εθνική συνεννόηση και συναίνεση.
Κάπως έτσι θα πορευτούμε μέχρι τις εκλογές. Με ανούσιες κομματικές αντιπαραθέσεις και καντρίλιες των ηγετών και των στελεχών των αστικών κομμάτων. Μετά τις εκλογές θα κάνουν τη σού-μα και θα σχηματίσουν κυβέρνηση. Τι είδους κυβέρνηση; Αυτοδύναμη της ΝΔ; Χλομό το κόβουμε. Συνεργασίας ΝΔ-ΛΑΟΣ; Κι αυτό χλομό το βλέπουμε. Πιο πιθανή είναι συγκυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ, γιατί αυτά τα δυο κόμματα εκφράζουν με τον πιο αυθεντικό τρόπο τη θέληση της αστικής τάξης. Τα σενάρια μπορεί να είναι πολλά, γιατί κανείς δεν ξέρει ποια ακριβώς θα είναι η διάταξη του κοινοβουλευτικού χάρτη μετά τις εκλογές. Δεν έχουν ξαναγίνει εκλογές σε τέτοιες κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες, για να υπάρχουν κάποιες σταθερές στην ανάλυση.
Τι νόημα, όμως, έχει μια τέτοια ανάλυση, όταν το περιεχόμενο της πολιτικής είναι δεδομένο; Κάθε παραπέρα ενασχόληση με το θέμα μόνο στον αποπροσανατολισμό του λαού μπορεί να συμβάλει. Τα αστικά κόμματα παίζουν προεκλογικά παιχνίδια με το αυτονόητο. Και το αυτονόητο είναι πως αν δεν υπάρξει αυτοδυναμία θα συγκυβερνήσουν, προκειμένου να εφαρμόσουν τη βάρβαρη πολιτική των Μνημονίων, για την οποία έχουν δεσμευτεί και εγγράφως οι αρχηγοί του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ ενώπιον των αποικιοκρατών.
