Σαν κυνηγός κεφαλών σε αποικιοκρατούμενη αφρικανική χώρα, ο Κ. Μητσοτάκης έδειξε στους επικεφαλής της τρόικας τη λίστα με τους 12.500 εργαζόμενους στο δημόσιο που τέθηκαν σε διαθεσιμότητα και τους ζήτησε μια «παράτα» δυο-τριών μηνών προκειμένου να σχεδιάσει και να ολοκληρώσει το έργο άλλων 12.500 διαθεσιμοτήτων, που έχει χρονικό ορίζοντα το τέλος της τρέχουσας χρονιάς. Οι τροϊκανοί δεν απάντησαν, γιατί πρώτα θα κάνουν τη «γύρα» απ’ όλα τα υπουργεία και μετά θα κάνουν τον απολογισμό και το τελικό παζάρι. Αφού πρώτα επιστρέψουν στις έδρες τους και πάρουν οδηγίες από τ’ αφεντικά τους, το ΔΝΤ, την Κομισιόν και την ΕΚΤ. Με απλά λόγια, αν δώσουν στον Μητσοτάκη τη δίμηνη παράταση, θα ζητήσουν κάτι άλλο στο οποίο η κυβέρνηση θα κάνει τη δύσκολη.
Η κυβέρνηση ένα μόνο αίτημα έχει στην πραγματικότητα. Να μη ζητηθεί από την τρόικα να ψηφιστούν εδώ και τώρα νέα μέτρα που θ’ αφορούν το 2014. Οπως διαρρέει ο Στουρνάρας, η κυβέρνηση ευελπιστεί ότι θα γίνει δεκτό το αίτημά της να μη ψηφιστούν εκ των προτέρων νέα μέτρα, αλλά να καταρτιστεί λίστα τους και να ψηφιστούν όταν πρέπει να εφαρμοστούν, ανάλογα και με την πορεία της δημοσιονομικής πολιτικής. Και να είναι όχι μέτρα για περικοπές μισθών και κύριων συντάξεων, αλλά «διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις με δημοσιονομικό αποτέλεσμα», όπως δήλωσε και ο Σαμαράς μετά τη συνάντησή του με τον Μπαρόζο.
Θα γίνει δεκτό αυτό το πολιτικό αίτημα; Την απάντηση δε θα τη δώσει η τρόικα, αλλά τα αφεντικά της. Θα τη δώσει κυρίως ο γερμανογαλλικός άξονας, στον οποίο θα προσφύγει η συγκυβέρνηση ζητώντας να της δώσουν μερικούς μήνες καιρό, να μπορέσει να βγάλει τις εκλογές του προσεχούς Μάη, χωρίς ιδιαίτερο ζόρι, με εφαρμογή βέβαια των συμφωνημένων (διαθεσιμότητες, απολύσεις, αυξήσεις στα εισιτήρια, νέο πετσόκομμα επικουρικών συντάξεων και εφάπαξ, 25ευρω για εισαγωγή στα νοσοκομεία, παραπέρα ιδιωτικοποίηση της Υγείας κτλ.).
Ακόμα, όμως, κι αν η Μέρκελ με τον Ολάντ δείξουν κατανόηση σ’ αυτό το πολιτικό αίτημα της συγκυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου, υπάρχει ένα αγκάθι. Την άνοιξη θα πρέπει να συζητήσουν για το «χρηματοδοτικό κενό», που ξεπερνά τα 10 δισ. ευρώ. Και βέβαια, τότε θα πρέπει να συζητήσουν και για το νέο Μνημόνιο που θα συνοδεύει αυτό το μίνι πακέτο. Μπορούν αυτή τη συζήτηση να τη μεταφέρουν για μετά τις εκλογές του Μάη; Αν ναι, έχουν κάθε λόγο να το κάνουν, για να στηρίξουν τα κόμματα της συγκυβέρνησης.
Τα υπόλοιπα, αυτά που ρίχνει στην πιάτσα η κυβερνητική προπαγάνδα, ότι δηλαδή πλέον έχουμε «πρόσωπο» (το περιβόητο πρωτογενές πλεόνασμα) και μ’ αυτό θα ζητήσουμε βοήθεια χωρίς όρους και Μνημόνια, είναι τροφή για αφελείς. Πρέπει, μάλιστα, να επισημανθεί ότι η μνημονιακή πολιτική μπορεί να συνεχιστεί και χωρίς ένα νέο Μνημόνιο. Το ανανεωμένο θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ επιτρέπει να γίνει πιο αποτελεσματικά κάτι τέτοιο, μέσα από τους κοινοτικούς μηχανισμούς και με γκαουλάιτερ την Κομισιόν. Αυτή είναι μια σημαντική παράμετρος, η οποία ξεμπροστιάζει και την προπαγάνδα του ΣΥΡΙΖΑ, ότι υπάρχουν δυνατότητες «α-ντιμνημονιακής» πολιτικής μέσα στην ΕΕ και την Ευρωζώνη. Γι’ αυτό και θα επανέλθουμε αναλυτικά σε ένα από τα επόμενα φύλλα μας.
Κατά τα άλλα, κυβέρνηση και τρόικα δεν δυσκολεύτηκαν καθόλου να συμφωνήσουν στην «πρόβλεψη» για την καπιταλιστική ύφεση του 2013. Η αρχική πρόβλεψη ήταν για -4,2%, η κυβέρνηση κατέβηκε στο -3,8%, οπότε μοίρασαν τη διαφορά και «έ-κλεισαν» στο -4%. Οι προβλέψεις αυτού του τύπου δεν κοστίζουν και τίποτα. Απλά χρησιμοποιούνται στο παζάρι για τη διαμόρφωση των διάφορων δημοσιονομικών μέτρων. Οταν, όμως, έχουμε μόνο τρεις μήνες για να ολοκληρωθεί το έτος, οι διαφορές ανάμεσα στην κυβέρνηση και την τρόικα ως προς την εκτίμηση της ύφεσης έχουν μικρή σημασία, γι’ αυτό και κανένα μέρος δεν ασχολήθηκε ιδιαίτερα.
Αντίθετα, σύμφωνα με δι-αρροή του Στουρνάρα, η τρόικα τους έτριξε τα δόντια στο θέμα του πρωτογενούς πλεονάσματος και κατέληξαν σε «πρόβλεψη» για 500 εκατ. ευρώ! Και πού πήγαν τα 2,9 δισ. που υποτίθεται ότι ήταν το πρωτογενές πλεόνασμα στο οχτάμηνο, με προοπτική να είναι μεγαλύτερο στα τέλη του χρόνου; Αυτό, όμως δεν το είπε ποτέ ο Στουρνάρας. Αφησε τον Σταϊκούρα να εκτεθεί και τώρα παρακολουθεί με σαρδόνιο χαμόγελο τη νίλα του.
Σε άρθρο που έγραψε για τον «Τύπο της Κυριακής» (15. 9.13) ο Σταϊκούρας σαν να μην τρέχει τίποτα παραδέχτηκε ότι έκανε «δημιουργική λογιστική». Παραδέχτηκε ότι το 1,5 δισ. ευρώ των επιστροφών από την ΕΚΤ και τις Κεντρικές Τράπεζες των χωρών της Ευρωζώνης (αφορά αποδόσεις ελληνικών ομολόγων που έχουν στην κατοχή τους και η επιστροφή συμφωνήθηκε με το τρίτο Μνημόνιο) «χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού, κατατίθενται απευθείας στον ειδικό λογαριασμό εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους (segregated account) και δεν υπολογίζονται στους στόχους του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής για το δημοσιονομικό έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης». Τότε γιατί προσέθεσε αυτό το ποσό στο πρωτογενές πλεόνασμα, αφού δεν υπολογίζεται; Με θαυμαστή ξετσιπωσιά ο Σταϊκούρας ξεπέρασε αυτό το ερώτημα και έγραψε: «Αν εξαιρέσουμε συνεπώς αυτά τα έσοδα, το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στο 1,5 δισ. ευρώ ή στο 0,8% του ΑΕΠ κατά το πρώτο οκτάμηνο του έτους». Ετσι, το πρωτογενές πλεόνασμα κατέβηκε στο μισό απ’ αυτό που είχε ανακοινωθεί.
Αποκαλύφθηκε, όμως, ότι είχε γίνει τεράστια περικοπή του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Ο Σταϊκούρας το παραδέχτηκε κι αυτό, αλλά δεν ανέφερε ποσό. Λες και απευθυνόταν σε ηλίθιους έγραψε: «Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν αφαιρέσουμε τα έσοδα και τις δαπάνες του ΠΔΕ, το πρωτογενές πλεόνασμα μόνο του Τακτικού Προϋπολογισμού είναι 1,5 δισ. ευρώ το πρώτο οκτάμηνο του έτους»! Το ότι το πρωτογενές πλεόνασμα αναφέρεται στον προϋπολογισμό της Γενικής Κυβέρνησης (δηλαδή τακτικός προϋπολογισμός, προϋπολογισμός δημοσίων επενδύσεων και προϋπολογισμοί φορέων εκτός κεντρικής κυβέρνησης) είναι… λεπτομέρεια άνευ σημασίας.
O Σαμαράς στη Θεσσαλονίκη είπε τα ίδια με τον Σταϊκούρα, αλλά με άλλο τρόπο: «Ρωτούν κάποιοι: Πόσο πιθανό είναι το πρωτογενές πλεόνασμα φέτος; Απαντώ: Φέτος, στο επτάμηνο, είχαμε ήδη πρωτογενές πλεόνασμα 1,1 δισεκατομμύριο! Χωρίς να υπολογίζω τις επιστροφές τόκων από τα ελληνικά ομόλογα που διακρατούν οι κεντρικές τράπεζες. Κι ακόμα δεν έχουν μπει τα αποτελέσματα του Αυγού-στου που φαίνονται ήδη πολύ ενθαρρυντικά, λόγω αυξημένων εσόδων από τον τουρισμό». Προσέθεσε κι αυτός τις επιστροφές τόκων από ΕΚΤ και Κεντρικές Τράπεζες, ενώ ήξερε πολύ καλά ότι αυτά τα ποσά πάνε κατευθείαν στον ειδικό λογαριασμό αποπληρωμής του χρέους και δεν υπολογίζονται στον προϋπολογισμό (άρα και στο πρωτογενές πλεόνασμα).
Προς τι όλη αυτή η γκεμπελίστικου τύπου προπαγάνδα; Μα για να υποσχε- θούν ότι όπου να ‘ναι αρχίζουν τα κοινωνικά μέτρα ανακούφισης από τις συνέπειες της μνημονιακής πολιτικής. Το είπε καθαρά ο Σαμαράς: «Πρωτογενές πλεόνασμα είναι το πρώτο αποφασιστικό βήμα για να βγούμε από τη μνημονιακή πολιτική. Πρωτογενές πλεόνασμα, όμως σημαίνει και κάτι ακόμα: ότι το 70% απ’ αυτό θα πάει για ελάφρυνση των αδικιών που έχει υποστεί η κοινωνία. Αυτό το συμφωνήσαμε και αυτό θα κάνουμε από τις αρχές του 2014».
Τώρα, περιορίστηκαν με την τρόικα σε εκτίμηση για 500 εκατ. που πιθανόν να είναι και λιγότερα όταν θα γίνει η τελική «σούμα» (γύρω στο Φλεβάρη). Δηλαδή, μιλούν για «κοινωνικά μέτρα» ύψους 350 εκατ. ευρώ (τόσο είναι το 70% του πρωτογενούς πλεονάσματος) στην καλύτερη περίπτωση. Οταν νοσοκομεία είναι έτοιμα να κλείσουν επειδή δεν έχουν πόρους (βλέπε Γενικό Κρατικό Νίκαιας), καταλαβαίνετε τι είδους κοινωνική πολιτική θα κάνουν μ’ αυτά τα 350 εκατ. Είναι λιγότερα κι από ψίχουλα και δεν φτάνουν για να κλείσουν ούτε τις υπαρκτές «τρύπες» στους προϋπολογισμούς διάφορων φορέων.
Ο προϋπολογισμός του 2014, για τον οποίο δε γίνεται καμιά δημόσια συζήτηση, σκόπιμα βέβαια, θα είναι πιο σκληρός απ’ αυτόν του 2013. Δεν έχει, λοιπόν, καμιά σημασία αν θ’ ανακοινωθούν τώρα κάποια νέα μέτρα. Αυτά θα έρθουν εκ των πραγμάτων και θα προστεθούν στα παλιά. Οταν κόβεται η επιχορήγηση στους συγκοινωνιακούς φορείς, αυξάνεται το εισιτήριο. Οταν κόβεται η επιχορήγηση στα νοσοκομεία, θα πληρώσουν οι ασθενείς. Οταν κόβεται η επιχορήγηση στην κοινωνική ασφάλιση, θα την πληρώσουν οι συνταξιούχοι. Και πάει λέγοντας.
