Συντριβή του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ, εντυπωσιακή άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ, του Καμμένου και των νεοναζί, σημαντική άνοδος της αποχής και αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης ήταν το αποτέλεσμα των εκλογών της 6ης Μάη του 2012. Κάποιοι πανηγυρίζουν, κάποιοι μιλούν για «αριστερή στροφή», κάποιοι ονειρεύονται «κυβέρνηση της Αριστεράς» που θα βάλει τέλος στην πολιτική της βαρβαρότητας, όμως το εκλογικό αποτέλεσμα εκφράζει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το αδιέξοδο του ελληνικού λαού. Ενα αδιέξοδο που –εκτός των άλλων– σφραγίζεται από την απουσία ισχυρής επαναστατικής πολιτικής οργάνωσης, η οποία θα μπορούσε να σηματοδοτήσει έναν άλλο δρόμο για το κοινωνικό κίνημα.
Οι κάλπες της 6ης Μάη κατέγραψαν το θυμό, την οργή, την άρνηση της κοινωνικής βαρβαρότητας, αλλά και την απελπισία, την πολιτική και κοινωνική ανοργανωσιά, τις κοινοβουλευτικές αυταπάτες, την ανάθεση σε πολιτικούς μεσσίες να δώσουν λύσεις. Ας τα δούμε όλ’ αυτά πιο αναλυτικά, αφού πρώτα σημειώσουμε ότι για μια ακόμη φορά είχαμε ψήφο σε συνθήκες κενού κοινωνικού κινήματος, κενού ταξικής πάλης. Στις κάλπες προσήλθε ένας λαός ηττημένος, απογοητευμένος από τα συνεχή χαστούκια, χωρίς πίστη στις δυνάμεις του, κυριευμένος από την έσχατη αυταπάτη, ότι με την ψήφο του κάτι μπορεί ν’ αλλάξει ή έστω να βγάλει το άχτι του.
Αυτοί που πανηγυρίζουν για «αριστερή στροφή» θα πρέπει να μας εξηγήσουν σε τι έγκειται αυτή η στροφή. Γιατί είναι πιο σημαντική από τη μαζική παρουσία του λαού στις πλατείες την εποχή του «κινήματος των αγακτισμένων»; Οι αυταπάτες ήταν ίδιες τότε και τώρα. Τότε, όμως, ο κόσμος βρισκόταν στους δρόμους (έστω και με διάθεση αποκλειστικά «ειρηνική»), συζητούσε, έβριζε, διαδήλωνε, ενώ τώρα πήγε απλά και έριξε ένα χαρτάκι. Η σύγκριση της περιόδου των «πλατειών» με την προεκλογική περίοδο είναι χαρακτηριστική. Πλην του Περισσού, που είχε τις συνήθεις πειθαρχημένες συγκεντρώσεις του κομματικού του μηχανισμού, οι άλλοι έψαχναν με το φανάρι να βρουν κόσμο. Κυρίως ο μεγάλος νικητής, ο ΣΥΡΙΖΑ. Μετά βίας μαζεύτηκαν τρεις-τέσσερις χιλιάδες νοματαίοι στην κεντρική προεκλογική συγκέντρωση του ΣΥΡΙΖΑ στην Ομόνοια. Ο Τσίπρας, όμως, γνήσιο τέκνο της μιντιακής εποχής, της κατασκευασμένης εικόνας, βγήκε στην εξέδρα λες και απευθυνόταν σε εκατό χιλιάδες και μιμούμενος τον Ανδρέα Παπανδρέου κραύγασε: «Λαέ της Αθήνας, σήμερα εκλέγεις κυβέρνηση της Αριστεράς»!
Αν αυτή είναι η «αριστερή στροφή», να τη χαίρεστε, κύριοι της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, που στην εποχή της σύγχυσης, των αυταπατών και των φρούδων ελπίδων, βγήκατε να στηρίξετε τον ΣΥΡΙΖΑ.
Η αποχή που «καίει»
Θα ξεκινήσουμε με την αποχή, όχι γιατί θεωρούμε ότι είναι το πιο σημαντικό φαινόμενο των εκλογών, αλλά γιατί υποτιμήθηκε εντελώς, για ευνόητους λόγους. Η αποχή έφτασε στο 35% και σημείωσε ρεκόρ μεταπολιτευτικής περιόδου (το 2009 ήταν 29%, το 2007 ήταν 25,85% και παλιότερα μικρότερη).
Ενας στους τρεις ψηφοφόρους δεν πήγε να ψηφίσει. Και μη μας πείτε ότι πολλοί δεν είχαν λεφτά να πάνε στην επαρχία, γιατί η αποχή στο λεκανοπέδιο ήταν πάνω από τον πανελλαδικό μέσο όρο (39,33% στην Α’ Αθήνας, 36,58% στη Β’ Αθήνας, 38,36% στην Α’ Πειραιά, 32,33% στη Β’ Πειραιά). Πρέπει να δεχτούμε, λοιπόν, ότι ένα σημαντικότατο κομμάτι του εκλογικού σώματος αρνήθηκε να μπει στο παιχνίδι.
Κάποιοι πονηροί έχουν έτοιμες τις απαντήσεις: η αύξηση της αποχής προέρχεται από απογοητευμένους Πασόκους. Και γιατί να μην ισχύει το ίδιο για το ΣΥΡΙΖΑ, τη ΔΗΜΑΡ, τον Καμμένο, αλλά και τους μικρότερους αριστερόστροφους σχηματισμούς; Γιατί να δεχόμαστε να βαφτίζει ο Τσίπρας την ψήφο στον ΣΥΡΙΖΑ «συνειδητή επιλογή» και να μην τη βαφτίζουμε απλώς ψήφο διαμαρτυρίας;
Οπως η ψήφος, έτσι και η αποχή δεν κουβαλάει αιτιολογία. Μπορεί να είναι διαμαρτυρία, μπορεί να είναι αδιαφορία, μπορεί να είναι συνειδητή πράξη. Εκείνο που πρέπει να καταγραφεί, λοιπόν, είναι ότι σε εκλογές που ντύθηκαν με διλημματικό χαρακτήρα, που βαφτίστηκαν «οι πιο κρίσιμες μετά το 1974» η αποχή σημείωσε άνοδο. Εμείς, που προπαγανδίζαμε την αποχή, πέσαμε έξω. Περιμέναμε ότι θα μειωθεί και αντί γι’ αυτό σημείωσε σημαντική άνοδο.
Αυτό είναι κάτι που πρέπει να το κρατήσουμε, θυμίζοντας αυτό που λέγαμε και όταν προπαγανδίζαμε την αποχή ως συνεπή ταξική στάση: σημασία δεν έχει τόσο η στάση μπροστά στην κάλπη όσο η στάση μετά την κάλπη. Μια αποχή που συνοδεύεται από παθητική κοινωνική στάση δεν σημαίνει απολύτως τίποτα. Από την άλλη, είναι αισχρό να υποτιμούν κάποιοι την αποχή, να τη βαφτίζουν προβοκατόρικα ως απολίτικη ή πολιτικά αδιάφορη και την ίδια στιγμή να αποθεώνουν σαν «αριστερή στροφή» την ψήφο στον ΣΥΡΙΖΑ των ψευδών και στη ΔΗΜΑΡ της υποκρισίας.
Συντριβή του δικομματισμού
ΠΑΣΟΚ και ΝΔ συνετρίβησαν. Το ΠΑΣΟΚ έχασε 2.200.000 ψήφους και η ΝΔ 1.100.000 ψήφους. Πλήρωσαν το Μνημόνιο, ως προς αυτό δεν υπάρχει αμφιβολία. Το ΠΑΣΟΚ πλήρωσε περισσότερο, λόγω, διετίας, η ΝΔ λιγότερο, λόγω εξάμηνου.
Το ερώτημα που τίθεται είναι αν ο δικομματισμός τελείωσε. Κάποιοι βιάστηκαν ν’ απαντήσουν καταφατικά και οι πρώτοι που το έκαναν ήταν ο Βενιζέλος (καθαρά) και ο Σαμαράς (με μισόλογα)! Είναι κι αυτό ένα κόλπο εξευμενισμού του λαού. Τάχαμου πήραν το μήνυμά του και είναι αποφασισμένοι να το κάνουν πράξη προσχωρώντας στη λογική των κυβερνήσεων συνεργασίας! Θα υποτιμούσαμε τη νοημοσύνη των αναγνωστών μας αν δοκιμάζαμε να κάνουμε ανάλυση για ν’ αποδείξουμε την υποκρισία τους.
Από την άλλη, δεν μπορούμε να πούμε ότι ο δικομματισμός τελείωσε οριστικά. Η ελληνική πολιτική παράδοση, και μετά τη χούντα και πριν τη χούντα, δείχνει ότι ο δικομματισμός περνάει κατά περιόδους κρίση, αλλά επιστρέφει δριμύτερος αφού ανασυγκροτηθεί σε νέες βάσεις, κάποιες φορές και με νέα κόμματα τα οποία περιλαμβάνουν τα συντρίμμια των παλιών. Ας μη βιαστούμε, λοιπόν, να ξεγράψουμε το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ.
Σίγουρα περνάμε μια μεταβατική φάση, όμως δεν έχουμε εκείνα τα στοιχεία που θα μας επιτρέψουν να πούμε με σιγουριά ποια ακριβώς είναι η κατεύθυνση της μετάβασης και ποια θα είναι η κατάληξή της. Ισως για μια περίοδο το αστικό πολιτικό σύστημα να είναι κατακερματισμένο και μετά να ανασυγκροτηθεί σε νέες δικομματικές βάσεις. Σενάρια μπορούμε να κάνουμε πολλά (όλα με επιχειρήματα), όμως αυτή η εφημερίδα δεν αρέσκεται σε σενάρια. Προτιμούμε να αναλύουμε τα πράγματα σε όσο μεγαλύτερο βάθος μπορούμε και ν’ αναδεικνύουμε την πραγματικότητα που κρύβεται πίσω από τη βιτρίνα.
Εκείνο, λοιπόν, που έχει σημασία να σημειώσουμε είναι πως, όποια κι αν είναι η μορφή του πολιτικού συστήματος που θ’ αποκρυσταλλωθεί μετά τη σημερινή μεταβατική περίοδο, αυτό θα εξακολουθήσει να είναι αστικό-κοινοβουλευτικό πολιτικό σύστημα εξουσίας. Είτε με κυβερνήσεις μονοκομματικές είτε με συμμαχικές κυβερνήσεις, είτε με μεγάλες συμπαγείς αντιπολιτεύσεις είτε με μικρές πολυκερματισμένες αντιπολιτεύσεις, το σύστημα αυτό (στο σύνολό του, κυβέρνηση και αντιπολίτευση) θα έχει σαν σκοπό να διαχειρίζεται τη δικτατορία της αστικής τάξης. Γι’ αυτό και καταγγέλλουμε ως ευθέως αντιλαϊκή την πολιτική των διάφορων ΣΥΡΙΖΑ και των κολαούζων τους (εξωκοινοβουλευτικών κυρίως), που προσπαθούν να εγκλωβίσουν την εργατική τάξη, το λαό και τη νεολαία στη διαχειριστική τους λογική, πνίγοντας μέσα σε αυταπάτες την προοπτική της κίνησης σε μια ταξική-επαναστατική κατεύθυνση.
Αντιμνημονιακός χυλός
Η πλειοψηφία των αστών αναλυτών, συνεχίζοντας το παιχνίδι που ξεκίνησε την εποχή των «αγανακτισμένων», εξακολουθούν να κάνουν το διαχωρισμό σε μνημονια- κούς και αντιμνημονιακούς. Βάσει αυτού του διαχωρισμού, οι πρώτοι συγκεντρώνουν μόλις 36% και οι δεύ-τεροι εκτινάσσονται στο 64%.
Αυτός ο διαχωρισμός, όμως, αθροίζει στους αντιμνημονιακούς όχι μόνο το κόμμα του Καμμένου και το ΛΑΟΣ, αλλά και το 7% των νεοναζί. Και βέβαια, νομιμοποιεί πολιτικά τους τελευταίους και απενοχοποιεί όσους τους ψήφισαν. Αν μη τι άλλο, το μωσαϊκό που έβγαλαν οι κάλπες αποδεικνύει ότι ο αντιμνημονιακός χυλός είναι ένα φανταστικό δημιούργημα που βολεύει εκείνους που θέλουν να εγκλωβίσουν λαϊκές δυνάμεις στα αστικά σχήματα που «φουσκώνουν» αυτή την περίοδο.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι εργάτες, οι εργαζόμενοι, οι καταστρεφόμενοι μικροαστοί, οι άνεργοι νέοι, αισθάνονται μια αντιμνημονιακή κοινότητα. Ακριβώς αυτό, όμως, δείχνει και την καθυστέρηση αυτού του κινήματος. Ενας κατεστραμμένος μαγαζάτορας ψηφίζει άνετα τους νεοναζί και αισθάνεται ότι ψήφισε… αντιμνημονιακά. Ενας άνεργος νέος που τα ‘σπαγε το βράδυ της 12ης Φλεβάρη κάνει την καρδιά του πέτρα και ψηφίζει ΣΥΡΙΖΑ, θεωρώντας ότι είναι μείζον το να εκφραστεί η αντιμνημονιακή κοινότητα, από το να εκδικηθεί τον Τσίπρα για όσα ελεεινά εξέμεσε εκείνο το βράδυ. Κι ένας απογοητευμένος Πασόκος, εργαζόμενος σε ΔΕΚΟ, ψηφίζει με καθαρή τη συνείδηση το κόμμα του Καμμένου, επειδή δίπλα στα γκεσέμια της δεξιάς και της ακροδεξιάς φιγουράρει και ο Μαριάς, πρώην στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, και ο Δημαράς και ο ηθοποιός Κοντογιαννίδης, το πάλαι ποτέ οπαδός του Περισσού. Αφού όλοι αυτοί συνενώθηκαν σε μια πατριωτική-αντιμνημονιακή βάση, γιατί να αισθάνεται ενοχές που θα τους ψηφίσει;
Ετσι, μέσα απ’ αυτόν τον αντιμνημονιακό χυλό, το πολιτικό σύστημα κάνει τα πρώτα βήματα εξόδου του από την πολιτική κρίση και μετάβασής του σ’ έναν καινούργιο αστερισμό. Βέβαια, η πολιτική κρίση είναι ακόμα παρούσα και μπορεί να κρατήσει πολύ ακόμη. Ομως, όσο αυτή η κρίση έχει τη μορφή της πολιτικής κρίσης κορυφών, όσο η εργαζόμενη κοινωνία και η νεολαία της παρεμβαίνουν μόνο με τη μορφή του ειρηνικώς διαμαρτυρόμενου και –ακόμη χειρότερα– του ψηφοφόρου, το πολιτικό σύστημα έχει την ευχέρεια της –επίπονης έστω– ανασυγκρότησής του.
Καθ’ όλη την προεκλογική περίοδο και πολύ περισσότερο από το βράδυ της περασμένης Κυριακής, καλλιεργούν στο λαό την ψευδαίσθηση ότι τώρα δίνεται ο υπέρ πάντων αγώνας, ότι από το αποτέλεσμα της κάλπης κρίνεται το μέλλον της χώρας, το οποίο πλέον εξαρτάται από την πολιτική οξυδέρκεια και την εθνική ευαισθησία του Τσίπρα, του Κουβέλη, του Βενιζέλου, του Σαμαρά και του Καμμένου. Και πρώτοι οι «αντιμνημονιακοί» άρχισαν τα στρογγυλέματα και τις κωλοτούμπες, που θα ήταν πιο φανερά, αν δεν θεωρούσαν όλοι τους ότι πιο πιθανό είναι να γίνουν επαναληπτικές εκλογές.
Το «φαινόμενο» ΣΥΡΙΖΑ
Ο Περισσός πήρε το «δικό του» 8,5% και δηλώνει ευχαριστημένος (έτσι κι αλλιώς, αυτοί πάντα ευχαριστημένοι είναι, πάντα έχουν μια δικαιολογία για το εκλογικό τους αποτέλεσμα). Βλέπουν τον «τυφώνα ΣΥΡΙΖΑ» και οχυρώνονται περιμένοντας να περάσει και να εκτονωθεί. Οχι τώρα, αλλά στο μέλλον, ειδικά αν αναλάβει κυβερνητικές ευθύνες.
Ο Κουβέλης, με το δημοσκοπικό 13%-16% «κάθησε» τελικά στο 6,10% και είναι κατευχαριστημένος. Ειδικά από την επαύριο των εκλογών που κατέστη κέντρο του προβληματισμού για αναζήτηση συμμαχικής κυβέρνησης.
Και ο ΣΥΡΙΖΑ τριπλασίασε τις ψήφους του και υπερτριπλασίασε το ποσοστό του, κερδίζοντας τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ούτε το ΠΑΣΟΚ μεταξύ 1974 και 1981 δεν σημείωσε τέτοια άνοδο. Θα σας απογοητεύσουμε, αλλά δε θα προσπαθήσουμε ν’ αναλύσουμε τα αίτια της ψήφου του ΣΥΡΙΖΑ. Σε ποιο βαθμό πρόκειται απλά για ψήφο διαμαρτυρίας, σε ποιο βαθμό για ψήφο φρούδων ελπίδων, σε ποιο βαθμό για ψήφο απελπισίας. Κανένας δεν μπορεί να πει με σιγουριά τι ακριβώς κυριάρχησε. Ούτε οι δημοσκόποι με το exit poll δε δοκίμασαν να κάνουν τέτοια ανάλυση. Κατέγραψαν απλώς τις μετακινήσεις ανάμεσα στα κόμματα, τις ηλικιακές ομάδες, το μορφωτικό επίπεδο, την επαγγελματική κατηγορία. Αυτά, όμως, δε δίνουν απάντηση για τα κίνητρα. Το ΠΑΣΟΚ έχασε 2.200.000 ψήφους. Απ’ αυτές, ο ΣΥΡΙΖΑ πήρε μόνο το ένα τρίτο. Τα άλλα δύο τρίτα σκόρπισαν στον Καμμένο, στους νεοναζί, στον Κουβέλη, στην αποχή.
Και δεν έχει καμιά ιδιαίτερη σημασία η διερεύνηση των κινήτρων, γιατί κοινός παρονομαστής σε κάθε ξεχωριστό κίνητρο είναι η άγνοια, η θολούρα, οι αυταπάτες, ο κοινωνικός συντηρητισμός, η λογική της ανάθεσης. Σημασία έχει να αναλύσουμε τι εκφράζει πρακτικά αυτή η ψήφος. Εκφράζει υποστήριξη σ’ ένα κόμμα της κοινωνικής δημαγωγίας, σ’ έναν εξουσιαστικό μηχανισμό, έτοιμο να ξεπουλήσει τα πάντα προκειμένου να συμμετάσχει στη διαχείριση της αστικής εξουσίας. Ο ΣΥΡΙΖΑ, με την πολιτική της κοινωνικής δημαγωγίας που εγκλωβίζει ζωντανές κοινωνικές δυνάμεις, αναδεικνύεται σήμερα σε μεγάλο εχθρό του εργατικού και λαϊκού κινήματος. Η δημαγωγία του πρέπει να ξεβρακωθεί, η πολιτική του πρέπει ν’ αποκαλυφθεί σε όλο της το εύρος.
