Κοτζιάς, Κατρούγκαλος και Αμανατίδης είναι το τρίο του υπουργείου Εξωτερικών. Με διακριτές αρμοδιότητες. Κατρούγκαλος και Αμανατίδης αποκλείεται να ήταν οι «κύκλοι» του υπουργείου Εξωτερικών που την έπεσαν στους δεσποτάδες για την ανακοίνωσή τους για το «Μακεδονικό», αναρωτώμενοι «αν η ηγεσία της Εκκλησίας αποφάσισε να συμπορευτεί με το νεοναζιστικό μόρφωμα της Χρυσής Αυγής». Ούτε υπάρχει περίπτωση υπηρεσιακός παράγοντας να πήρε τέτοια πρωτοβουλία. Οι διπλωμάτες που στελεχώνουν το ΥΠΕΞ ξέρουν καλά τα όρια της δικαιοδοσίας τους και ούτε που θα διανοούνταν να υποκαταστήσουν τον υπουργό κάνοντας μια τέτοιου περιεχομένου άτυπη δήλωση. Η δήλωση έγινε από τον Κοτζιά. Αλλωστε, δε δυσκολεύεται κανείς να αναγνωρίσει το ύφος του στη δήλωση. Το ύφος του αυτοκράτορα που γνωρίζει τα πάντα και δεν επιτρέπει κριτική στις απόψεις του.
Επρόκειτο, φυσικά, για μια πρώτου μεγέθους γκάφα. Οχι γιατί ταύτιζε το δεσποταριάτο με τη ΧΑ (σιγά μη στάξει η ουρά του γαϊδάρου), μολονότι στο εσωτερικό της ιεραρχίας δεν είναι όλοι χρυσαυγίτες ή ακροδεξιοί, αλλά γιατί ο Ιερώνυμος με τους δικούς του είχε καταφέρει να βγάλει μια ισορροπημένη απόφαση, που από τη μια έλεγε ότι επιμένει στην παλιά θέση (καμιά χρήση του όρου «Μακεδονία»), από την άλλη δήλωνε ότι «αναμένει από την υπεύθυνη Ελληνική Κυβέρνηση, η οποία διαχειρίζεται το θέμα, να κατανοήσει την ανησυχία Της, που είναι και ανησυχία του οικουμενικού ελληνισμού» (πιο ήπια διατύπωση δε θα μπορούσαν να βρουν οι δεσποτάδες, ενώ δεν έκανε κανένα λόγο για συλλαλητήρια και τα συναφή. Βγήκε μάλιστα ο ίδιος ο Ιερώνυμος και αποκήρυξε τη συμμετοχή σε συλλαλητήρια, χαρακτηρίζοντάς τα εμμέσως ως εκδηλώσεις μίσους. Ηταν δηλαδή μια απόφαση που πολιτικά βόλευε την κυβέρνηση.
Πού να το καταλάβει, όμως, αυτό ο… Ναπολέων Κοτζιάς; Αυτός είδε μόνο το πρώτο σκέλος, δεν πήρε ούτε το μήνυμα που με την προσωπική του δήλωση έστειλε ο Ιερώνυμος και αντέδρασε με τη γνωστή αλαζονεία του. Στο Μαξίμου αιφνιδιάστηκαν με την αντίδραση Κοτζιά και αντέδρασαν αστραπιαία προκειμένου να περιορίσουν τη ζημιά. Είχαν βγει ήδη ανακοινώσεις από τη ΝΔ (κατά της κυβέρνησης) και το Ποτάμι (κατά της Εκκλησίας), όταν ο Κοτζιάς υποχρεώθηκε (με διαρροή) να υποστηρίξει ότι η δήλωση «κύκλων» έγινε εν αγνοία της πολιτικής ηγεσίας, ενώ ο Τσίπρας έσπευσε να απαντήσει με μια αγαπησιάρικη επιστολή στην επιστολή που του είχε στείλει ο Ιερώνυμος μόλις την προηγούμενη μέρα.
Φοβούμενος κάποια οργισμένη αντίδραση των δεσποτάδων, μετά τη γκάφα του Κοτζιά, ο Τσίπρας έσπασε όλα τα κοντέρ στο γλείψιμο: «Εύχομαι, επί τη ευκαιρία, σε Σας και στο χριστεπώνυμο πλήρωμα της Εκκλησίας μας, ειρηνικό, δημιουργικό, έμπλεο αγάπης και αγαθών έργων, το 2018» (ούτε ιεροκήρυκας μητρόπολης δε θα το έγραφε έτσι). «Πολιτική που συνάδει απολύτως με τα διδάγματα της ορθόδοξης πίστης, που στον πυρήνα τους έχουν την ειρήνη στις σχέσεις μεταξύ ανθρώπων και λαών». Αφού υποσχέθηκε ότι «στην προσπάθειά μας αυτή σας παρακαλώ να θεωρήσετε βέβαιο ότι θα αντιμετωπίσουμε τις σκέψεις που διατυπώνετε στην επιστολή σας με την δέουσα προσοχή. Θα λάβουμε σοβαρά υπόψη όσα για την εκκλησιαστική πτυχή του θέματος αναφέρετε», κατέληξε με ικεσία προς τον Ιερώνυμο: «Μ’ αυτές τις σκέψεις, και με την επιθυμία να είναι πάντα ανοιχτές οι πόρτες του διαλόγου μεταξύ της συνταγματικά υπεύθυνης για την διαχείριση των εθνικών θεμάτων Πολιτείας, και της πάντοτε σε χριστιανική και εθνική εγρήγορση Εκκλησίας, παρακαλώ και εύχομαι να συμβάλλετε, στο μέτρο των δυνάμεών σας, ώστε η Ελλάδα, με πνεύμα ενότητας και ορθού λόγου, χωρίς τα λάθη του παρελθόντος, να αντιμετωπίσει με επιτυχία το θέμα των σχέσεων με την ΠΓΔΜ».
Οι επόμενες μέρες έδειξαν ότι η φωτιά έσβησε. Προφανώς, ο Ιερώνυμος δέχτηκε τις εξηγήσεις που ο Τσίπρας του έδωσε από το τηλέφωνο, ενώ η επιστολή ήρθε να επισφραγίσει αυτό που ήθελαν οι δεσποτάδες: τους αναγνωρίζεται ρόλος στην άσκηση και της εξωτερικής πολιτικής. Μπορεί οι διατυπώσεις που χρησιμοποίησε ο Τσίπρας να ήταν ιδιαίτερα προσεγμένες, ώστε να μη δίνουν την αίσθηση της συγκυβέρνησης με το ιερατείο, όμως η βιασύνη με την οποία έσπευσε να απαντήσει στον Ιερώνυμο και το «άδειασμα» του Κοτζιά (το ότι η δήλωση των «κύκλων» αποδόθηκε σε κάποιους… άγνωστους δεν αλλάζει την ουσία) δείχνουν ότι οι δεσποτάδες πέτυχαν το στόχο τους, θέτοντας και πάλι υπό ομηρία τους συριζαίους που δεν μπορούν ούτε σ' αυτό το επίπεδο να πραγματοποιήσουν έναν αστικό εκσυγχρονισμό.
Υπάρχει, βέβαια, και το «πρόβλημα Καμμένος», που έχει ν' αντιμετωπίσει ο Τσίπρας. Ο Καμμένος κοιτάζει την πολιτική του επιβίωση και μετά και το προσωπικό του τσαλάκωμα (υπόθεση Γιαννουσάκη, βόλτες στο Λονδίνο, υπόθεση πώλησης βλημάτων στη Σαουδική Αραβία) δεν του έχει απομείνει τίποτ' άλλο εκτός από τον αγοραίο εθνικισμό. Αν η Εκκλησία ανέβαζε τους τόνους κατά της κυβέρνησης, ο Καμμένος θα σπρωχνόταν ακόμα πιο δεξιά, με απρόβλεπτες συνέπειες. Γι' αυτό ο Τσίπρας έσπευσε να προσκυνήσει τον Ιερώνυμο, αναθέτοντας σ' αυτόν το… δεξιό φυλάκιο της κυβερνητικής πολιτικής. Μένει να μάθουμε το αντίτιμο.
