Ζούμε στον «όμορφο» κόσμο των ΜΜΕ; Προβληματιζόμαστε για τις εναλλαγές των ρόλων των διαχειριστών της εξουσίας; Ακολουθούμε τον άνεμο που φουσκώνει τα πανιά των πιο ισχυρών από τους ισχυρούς; Αναζητούμε τρόπους για να εξανθρωπίσουμε τη βαρβαρότητα; Η σχέση μας με το καθεστώς είναι αυτή του δούναι και λαβείν; Ο κοινωνικοπολιτικός μας σκοπός έχει το σχήμα της κάλπης; Από τον καναπέ ανατρέχουμε στην ιστορία του μακρινού Νοέμβρη;
Τότε είναι σίγουρο ότι για άλλη μια φορά θα κάνουμε ένα μνημόσυνο, μια κηδεία, στις 17 του Νοέμβρη. Ακόμα και αν πάρουμε μέρος στην πορεία, συμμετέχουμε με το βλέμμα στραμμένο στο παρελθόν. Με τον ορθολογισμό, με το ρεαλισμό στραμμένα στο μέλλον.
Τηρουμένων των αναλογιών, ένα πράγμα παραμένει σταθερό πριν από κάθε Μάη, Νοέμβρη, Οκτώβρη. Το κήρυγμα της υποταγής. Ο ρεαλισμός της ηττοπάθειας. Το βόλεμα των ατομικών στόχων. Το παράδειγμα των συμβιβασμένων. Το πρότυπο του οσφυοκάμπτη, του χαμαιλέοντα. Με τη γνωστή επωδό: Δε γίνεται τίποτα. Ματαιότης, ματαιοτήτων, τα πάντα ματαιότης.
Το τοπίο μοιάζει βουβό, γκρίζο, πολωμένο, ακίνητο. Μολονότι οι επιστήμες βροντοφωνάζουν το αντίθετο. Η ιστορία της ανθρωπότητας π.χ. έχει αποδείξει χιλιάδες φορές ότι κάτω από το παγωμένο έδαφος υπάρχουν τεράστια σεισμογενή ρεύματα. Οτι συγκρούονται τεκτονικές πλάκες. Γύρω-γύρω, όμως, στον ορίζοντα της κοιλάδας των αναστεναγμών, αστραπές σκίζουν το σκοτάδι. Πότε Βόρεια, πότε Νότια, αλλά μόνιμα, σταθερά, επίμονα τα τελευταία χρόνια, Ανατολικά. Εκεί που οι βολεμένοι της ήσυχης κοιλάδας λένε ότι ζουν οι φανατισμένοι, οι καθυστερημένοι άνθρωποι. Είναι οι ίδιοι που ισχυρίζονται ότι και εδώ, στο βασίλειο του δε βαριέσαι, πολλά δικαιώματα έχουν οι υπήκοοι.
Τούτο το Νοέμβρη, που τα νέα σκάνδαλα, τα νέα κυκλώματα, οι νέες αντιπαραθέσεις των διαχειριστών φαίνεται να βάζουν κάτω για άλλη μια φορά την ανεργία, τις στερήσεις, τις αντεργατικές πολιτικές και συμμαχίες, τούτο το Νοέμβρη, οι αστραπές δεν προέρχονται μόνο από την Ανατολή, που όπως όλα τα άλλα πήγαμε να το συνηθίσουμε κι αυτό. Αλλωστε, όπως είπαμε ή όπως λένε εκεί ζουν οι ισλαμιστές, οι αμόρφωτοι. Οι αστραπές σκίζουν τον ουρανό της Δύσης. Της Δύσης! Μα εκεί δεν έλεγε όλος ο καλός κόσμος ότι βρίσκεται η εύφορη κοιλάδα με τους πολιτισμένους, τους μορφωμένους, τους ήσυχους ανθρώπους, τους ψηφοφόρους;
Εκεί δεν είναι που τρώνε με χρυσά κουτάλια; Που βρίσκονται χιλιάδες χρόνια μπροστά; Δεν είναι εκεί που έχουν μάθει να λύνουν πολιτισμένα τις διαφορές τους;
Στάζει, μια πρόσκαιρη φθινοπωρινή καταιγίδα θα είναι, είπαν στην αρχή. Πρόσκαιρη μία, πρόσκαιρη δύο, πρόσκαιρη τρεις πρόσκαιρες τέσσερις, φτάσαμε στις δεκατέσσερις, παρά τις αθρόες συλλήψεις στην κοιλάδα της δημοκρατίας.
Το φάντασμα που απειλεί την εξουσία, το χρήμα, τις επιχειρήσεις έκανε πάλι απειλητικό την εμφάνισή του. Εκεί ήταν πάντα, από πάνω τους. Η συννεφιά, η ομίχλη που βάραινε το τοπίο, το έκαναν να μη φαίνεται.
Αρχισαν τις αναλύσεις και την ανταλλαγή ευθυνών. Για όλα έφταιγαν οι άλλοι που το παραξήλωσαν. Λες και δεν είναι το σύστημα αυτό που καθορίζει τις νόρμες της ασυδοσίας. Η αγωνία έκδηλη. Θα κρατήσει ακόμη καιρό; Θα επεκταθεί; Θα φτάσει μέχρι εδώ; Γιατί και τότε, το μακρινό Νοέμβρη, αστραπές γύρω-γύρω είχαμε. Οι μεγάλοι δεν πολυμίλαγαν. Οι νέοι φαίνονταν ότι ήταν αλλού.
Λέτε να είχε δίκιο εκείνος ο Γερμανός, Μπρεχτ τον έλεγαν, που περίμενε τους σεισμούς όντας βέβαιος ότι θα έρθουν; Λέτε οι αστραπές, οι καταιγίδες να φτάσουν στην δική μας κοιλάδα; Λέτε; Ο Νοέμβρης τι λέει;
Παντελής Νικολαΐδης
