Οσα δε φτάνει η αλεπού…

Το μέγα πρόβλημα του Σταύρου Θεοδωράκη δεν είναι η μορφή που θα έχει το κόμμα που (λένε ότι) θέλουν να φτιάξουν, ούτε οι ιδεολογικοπολιτικές αρχές του. Αλλωστε, όταν συζητούνταν αυτές, ο Θεοδωράκης και το Ποτάμι δεν πήραν μέρος στο λεγόμενο προγραμματικό συνέδριο της Κεντροαριστεράς. Το μεγάλο πρόβλημά του είναι να γίνει ηλεκτρονική ψηφοφορία, για να έχει ο ίδιος αυξημένες πιθανότητες να περάσει στον δεύτερο γύρο και -γιατί όχι;- να εκλεγεί αρχηγός. Γι' αυτό και συνέγραψε άρθρο αποκλειστικά μ' αυτό το θέμα, χωρίς καμιά αναφορά σε ζητήματα ιδεολογικοπολιτικής και οργανωτικής φυσιογνωμίας του κόμματος που (λένε ότι) θέλουν να φτιάξουν.
 
Για να προσδώσει, μάλιστα, κύρος στην άποψή του, να την περιβάλλει με τη χρυσόσκονη «πολιτικής θέσης αρχών», υποστηρίζει  ότι πρέπει «να ψηφίζουν οι πολίτες ηλεκτρονικά και στις βουλευτικές εκλογές». Οποιος δεν συμμερίζεται αυτή την άποψη, είναι… καθυστερημένος, σαν εκείνους που δεν παίρνουν τραπεζική κάρτα γιατί έχει «μέσα» τον αντίχριστο με τη μορφή του 666.
 
Το κίνητρο του Θεοδωράκη, φυσικά, είναι καθαρά υπολογιστικό. Ο ίδιος δεν έχει παρά έναν ιντερνετικό μηχανισμό. Μια μεγάλη λίστα ανθρώπων, αγνώστων εν πολλοίς μεταξύ τους, οι οποίοι συνομιλούν μόνο μέσω του πληκτρολόγιου. Ετσι λειτουργεί το Ποτάμι, που δεν έχει ούτε γραφεία στις πρωτεύουσες των νομών. Ούτε καφέ δεν μπορούν να πιουν μεταξύ τους τα «μέλη» του μορφώματος. Ο καθένας φτιάχνει τον καφέ του, κάθεται μπροστά στον υπολογιστή και «τσατάρει» με όσους είναι διαθέσιμοι ή έχουν όρεξη εκείνη τη στιγμή. Αυτοί, όμως, έχουν «διασπορά» στο Ιντερνετ, στα λεγόμενα «κοινωνικά δίκτυα», και μπορεί να «ψήσουν» και άλλους να ψηφίσουν, άμα η ψηφοφορία είναι ηλεκτρονική. Τι κοστίζει, άλλωστε, ένα «κλικ» στο όνομα του Σταύρακα; Με δεδομένο ότι η πολιτική συμμετοχή είναι γενικά σε χάλια επίπεδα και δεν υπάρχει κάποιος ενθουσιασμός που θα συνεγείρει τα πλήθη να πάνε, να στηθούν στην ουρά και να ψηφίσουν στις κάλπες που θα στηθούν, ο Θεοδωράκης εκτιμά ότι μπορεί «να βγει μπροστά». Είναι η μοναδική του ευκαιρία, γιατί έτσι και η ψηφοφορία γίνει μόνο με κάλπη, θα ψάχνει να βρει ψήφους. Μόνο οι πασόκοι (όσοι έχουν απομείνει και κινούν λίγο κόσμο μέσω των οργανώσεών του) θα πάνε να ψηφίσουν και η Φώφη θα νικήσει χαλαρά.
 
Πέρα από το πολιτικάντικο παιχνίδι που παίζεται στους κόλπους της συρρικνωμένης Κεντροαριστεράς, όλη αυτή η φιλολογία περί ηλεκτρονικής ψήφου έχει και μια ευρύτερη σημασία, καθώς προωθεί τον… εκχιπστερισμό της πολιτικής. Τα μαζικά κόμματα υπήρξαν εργαλείο για την αστική τάξη, γιατί μέσω αυτών ενσωμάτωνε λαϊκές μάζες στο σύστημά της. Πάντοτε, όμως, αυτό το εργαλείο περιλάμβανε τον κίνδυνο της σχετικής αυτονόμησης τμημάτων αυτών των μαζών. Δε θυμόμαστε παράδειγμα που να υπήρξε νικηφόρα «επανάσταση των μελών» σε αστικό κόμμα, όμως η πολιτική δραστηριοποίηση πάντοτε δημιουργούσε προβλήματα στις ηγεσίες, που έπρεπε να διαχειριστούν καταστάσεις κρίσης, με διαγραφές στελεχών, ακόμα και ολόκληρων οργανώσεων. Η ηλεκτρονική ψηφοφορία και η ηλεκτρονική οργάνωση των κομμάτων ξεπερνά αυτά τα προβλήματα. Υψώνει έναν τοίχο ανάμεσα στα «μέλη» και την ηγεσία. Εξαφανίζει ακόμα κι αυτή την ψευδαίσθηση συμμετοχής που είχαν τα μέλη των παλιών κομμάτων. Δημιουργεί μηχανισμούς πιο συγκεντρωτικούς, πιο αυταρχικούς, πιο αντιδημοκρατικούς.
 
Τα Μέσα Μαζικής Παραπληροφόρησης χρόνια έπαιζαν τον ρόλο του διαμεσολαβητή ανάμεσα στις ηγεσίες των αστικών κομμάτων και στη βάση τους. Διαμόρφωναν το κλίμα. Οσο αδυνάτιζε αυτό που ονομάζουμε συμμετοχή στην πολιτική τόσο δυνάμωνε  η παρεμβατική δυνατότητα των ΜΜΠ, που βαθμιαία έπαιρνε καθοριστική σημασία. Δεν ήταν λίγες οι φορές που Συγκροτήματα βρέθηκαν σε σύγκρουση με κομματικές ηγεσίες, με τον ένα ή τον άλλο πρωθυπουργό, αρχηγό κόμματος, υπουργό. Και πέρασαν πολλά χρόνια από τότε που ένας αστός πολιτικός ηγέτης κατάφερε να επικρατήσει επί ενός εκδοτικού συγκροτήματος με το οποίο βρέθηκε σε αντιπαράθεση. Τα ΜΜΠ αντικατέστησαν τις μαζικές κομματικές οργανώσεις, στις οποίες γινόταν παλαιότερα το παιχνίδι της διαμόρφωσης των συσχετισμών. Τα ΜΜΠ άρχισαν να γίνονται ο αποκλειστικός μεσάζοντας ανάμεσα στις πολιτικές ηγεσίες και τους ψηφοφόρους. Αυτά πωλούν την πραμάτεια του κάθε κόμματος και του κάθε πολιτικού.
 
Το Διαδίκτυο, που γνώρισε ραγδαία άνοδο τα τελευταία χρόνια, ήρθε να προσφέρει κάποιες δυνατότητες στα αστικά πολιτικά επιτελεία. Απέχει όμως σε δύναμη σε σχέση με την τηλεόραση. Πότε γίνεται πιο δυνατό το Διαδίκτυο; Οταν είναι ταυτόχρονα μέσο προπαγάνδας και μέσο ψηφοφορίας. Τότε, ακόμα και ένας φελός μπορεί να εκλεγεί… δημοκρατικότατα. Οσο για τον δημοκρατισμό που υποτίθεται ότι διέπει το Διαδίκτυο, δε χρειάστηκε πολύς καιρός για να αποκαλυφθεί και αυτός ο μύθος. Οταν τα κομματικά επιτελεία και τα μιντιακά Συγκροτήματα άρχισαν να ρίχνουν χρήμα, να μισθώνουν κόσμο που κάνει ακόμα και τη δουλειά του «τρολ» σε 24ωρη βάση, η ισότητα και η δημοκρατικότητα εξαφανίστηκαν.