Η υπόθεση Παναρίτη, που απασχόλησε επί ένα τριήμερο την επικαιρότητα, σκορπώντας κύματα ιλαρότητας στο πανελλήνιο, μολονότι ασήμαντη μπροστά στη μεγάλη υπόθεση της συνέχισης της μνημονιακής πολιτικής από τη συγκυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου, δεν στερείται πολιτικής σημασίας. Αποτελεί ένδειξη της κρίσης του διαχειριστικού συστήματος που προσπαθεί να διαμορφώσει ο ΣΥΡΙΖΑ. Μιας κρίσης που έχει τις ρίζες της στη γενικότερη πολιτική κρίση, η οποία όχι μόνο δεν εξομαλύνθηκε με την πανηγυρική εκλογή μιας νέας κυβέρνησης, αλλά αντίθετα ετοιμάζεται να μπει σε νέα φάση όξυνσης, μόλις υπογραφεί η συμφωνία με τους ιμπεριαλιστές δανειστές. Επεισόδια όπως αυτό με την Παναρίτη αποτελούν απλώς τα προεόρτια, αλλά ταυτόχρονα λειτουργούν και παραπλανητικά. Το τελευταίο είναι αυτό που κυρίως επιβάλλει ν’ ασχολούμαστε και μ’ αυτά τα ιλαρά επεισόδια της «παιδικής χαράς» του Μαξίμου
Για να καταλάβουμε τι συμβαίνει, πρέπει ξέρουμε πώς ακριβώς εξελίχτηκαν τα πράγματα. Ανακοινώνοντας την τοποθέτηση της Παναρίτη στο ΔΝΤ, ο Μπαρουφάκης έγραψε ότι «η επιλογή της κας Παναρίτη, μετά από εξέταση βιογραφικών και προφορικής συνέντευξης, έγινε από άτυπη επιτροπή υπό τον Υπουργό Οικονομικών στην οποία συμμετείχαν ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης κ. Γιάννης Δραγασάκης, ο Υπουργός Οικονομίας κ. Γιώργος Σταθάκης και ο Αν. Υπουργός Εξωτερικών κ. Ευκλείδης Τσακαλώτος». Αυτό γράφτηκε σε επίσημο Δελτίο Τύπου του υπουργείου Οικονομικών, την Παρασκευή 29 Μάη.
Αυτή η περιβόητη «άτυπη» επιτροπή έχει την ίδια σύνθεση με το Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής, του οποίου προεδρεύει ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης. Γιατί δε συγκλήθηκε αυτό το όργανο για να κάνει μια τόσο σοβαρή τοποθέτηση; Από την άλλη, πώς είναι δυνατόν σε μια -«άτυπη» έστω- επιτροπή να προεδρεύει ο υπουργός Οικονομικών και ο αντιπρόεδρος να είναι απλό μέλος; Αυτό δεν κολλάει πουθενά (υπάρχει και μια ιεραρχία στις κυβερνήσεις, βρε αδερφέ). Τέλος, είναι δυνατόν να γίνεται μια τέτοια τοποθέτηση και να μην έχει ενημερωθεί ο πρωθυπουργός, για να εκφράσει τη σύμφωνη γνώμη του; Εδώ στέλεχος σε μια ΔΕΚΟ τοποθετούν και παίρνουν προηγουμένως το ΟΚ από τον πρωθυπουργό, πόσο μάλλον αντιπρόσωπο στο ΔΝΤ, ο οποίος καλείται να παίξει κι ένα πολιτικό ρόλο πλέον, αφού το ΔΝΤ έχει συγκεκριμένη και καθοριστική εμπλοκή στην οικονομική πολιτική που εφαρμόζεται στη χώρα.
Μετά το θόρυβο που ακολούθησε, Δραγασάκης και Τσακαλώτος διέψευσαν, μέσω διαρροών, τον Μπαρουφάκη. Δεν διέψευσαν, όμως, το Δελτίο Τύπου του υπουργείου, που ισχυριζόταν ότι συμμετείχαν σε «άτυπη επιτροπή» που εξέτασε βιογραφικά και πήρε προφορικές συνεντεύξεις. Εγιναν αυτά ή όχι; Ποιοι άλλοι υπέβαλαν βιογραφικά και έδωσαν συνεντεύξεις; Αν δεν έγινε τίποτα τέτοιο, αλλά απλώς ο Μπαρουφάκης τους ανακοίνωσε την απόφασή του για την Παναρίτη, τότε ενήργησε μόνος του, χωρίς να δώσει λογαριασμό ούτε στον αντιπρόεδρο, που προεδρεύει του οικονομικού επιτελείου, ούτε στον πρωθυπουργό, και επιπλέον εξέδωσε ένα Δελτίο Τύπου με ψεύδη, καθιστώντας τους συνυπεύθυνους. Οταν έμαθε τις διαψεύσεις τους, ο Μπαρουφάκης έβαλε τους δικούς του ανθρώπους να διαρρεύσουν ότι ο μεν Τσακαλώτος είχε αντίθετη άποψη, ο δε Δραγασάκης δεν εξέφρασε άποψη. Ετσι, υπερίσχυσε η θετική ψήφος του ίδιου και του Σταθάκη.
Ακολούθησε ο γνωστός πλέον ορυμαγδός. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος Φίλης, άνθρωπος που αποτελεί το μάτι και το αυτί του Μαξίμου στην κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, συνυπέγραψε κοινή δήλωση με άλλους 42 βουλευτές, στους οποίους περιλαμβάνονταν γκεσέμια της «Αριστερής Πλατφόρμας», αλλά και βουλευτές της προεδρικής πλειοψηφίας. Ο Φίλης δεν περιορίστηκε μόνο στην κοινή δήλωση, αλλά έκανε και προσωπική δήλωση, γεμάτη σημασία: «Η επιλογή Παναρίτη για το ΔΝΤ είναι ακατονόητη και προσβάλλει την κοινωνία. Πρόκειται για πρόσωπο που συμβολίζει το παρελθόν του μνημονίου. Δικαιολογημένα έχει προκαλέσει προβληματισμό στην ΚΟ. Η απόφαση πρέπει να ληφθεί όχι από ένα πρόσωπο, αλλά από τα αρμόδια συλλογικά κυβερνητικά όργανα». Ιδιου περιεχόμενου δήλωση έκανε και ο αριστεροπλατφορμικός Πετράκος.
Το μεγάλο «μπαμ», όμως, έγινε με τις προκλητικές δηλώσεις δύο στενότατων συνεργατών του Τσίπρα. Ο υπουργός Επικρατείας Ν. Παππάς υιοθέτησε tweet του Παπαδημούλη που έλεγε: «Δεν συμφωνώ με την επιλογή Παναρίτη. Δεν ήταν η καλύτερη. Δεν έχω καταλάβει ακριβώς και τις διαδικασίες με τις οποίες ελήφθη αυτή η απόφαση. Νομίζω ότι η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός θα ήταν καλό να επανεξετάσει το όλο θέμα». Και ο γενικός γραμματέας της κυβέρνησης Σπ. Σαγιάς έσπασε την απόλυτη σιωπή που τον χαρακτήριζε ως τώρα. «Το θεωρώ ντροπή η κυρία Παναρίτη να εκπροσωπήσει τη χώρας μας στο ΔΝΤ. Είναι απαράδεκτο» δήλωσε στο «Βήμα». «Είναι το πλέον ακατάλληλο και προβληματικό πρόσωπο που μπορεί να επιλεγεί για αυτή τη θέση. Από την αρχή εξέφρασα την αντίθεσή μου» συμπλήρωσε, αφήνοντας το καλύτερο για το τέλος: «Ο Βαρουφάκης μας την επέβαλε με το ζόρι»!
Ανέλαβαν οι Παππάς και Σαγιάς να βγάλουν τον Τσίπρα από το κάδρο των ευθυνών, μετά τις αντιδράσεις στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ (οι οποίες στις κατ’ ιδίαν επαφές ήταν σίγουρα πιο σκληρές από τις δημόσιες δηλώσεις τους); ‘Η τα δυο στελέχη του Μαξίμου στράφηκαν κατά του Τσίπρα; Αν συμβαίνει το δεύτερο, τότε τα πράγματα είναι πολύ άσχημα για την «παιδική χαρά» του Μαξίμου, αφού ο Τσίπρας φαίνεται να μένει με μόνο πιστό τον Φλαμπουράρη. Μάλλον το πρώτο πρέπει να συμβαίνει κι αυτό το λέμε απ’ αφορμή την τοποθέτηση του Σαγιά, που δεν έχει τόση δύναμη για να τολμήσει να στραφεί κατά του Τσίπρα. Ομως, ο τρόπος που το έκανε («ο Βαρουφάκης μας την επέβαλε με το ζόρι») κάθε άλλο παρά τιμή περιποιούσε στον Τσίπρα, καθώς τον εμφάνιζε να εκβιάζεται από έναν υπουργό του, τον οποίο δεν τολμά να διώξει. Τον εμφάνιζε ως πρωθυπουργό υπό ομηρεία. Αν ο Σαγιάς έχει το άλλοθι της πολιτικής απειρίας, για τον Παππά δεν ισχύει το ίδιο. Γι’ αυτό δεν παίρνουμε και όρκο ότι δεν υπήρξε και μια σύγκρουση στα ενδότερα του Μαξίμου, η οποία εκδηλώθηκε μ’ αυτό τον τρόπο.
Η λύση που δόθηκε την επομένη ήταν εξίσου άθλια. Ο Τσίπρας συσκέφτηκε νυχτιάτικα με τον Βαρουφάκη, στη σύσκεψη προφανώς έγινε παζάρι και την επομένη ο Τσίπρας άδειασε εν μέρει τον Βαρουφάκη και εν μέρει τους δύο στενούς συνεργάτες του. Το Μαξίμου έδωσε στη δημοσιότητα επιστολή της Παναρίτη, με την οποία δεν αποδεχόταν το διορισμό της και ευχαριστούσε «την κυβερνητική επιτροπή αξιολόγησης» και ονομαστικά τους Μπαρουφάκη και Σταθάκη (όχι Δραγασάκη και Τσακαλώτο). Το έπαιζε και «μούρη», μάλιστα, δηλώνοντας ότι ποτέ δεν ζήτησε αυτή τη θέση, αλλά την αποδέχτηκε αποκλειστικά για να βοηθήσει την κυβέρνηση με την εμπειρία της! Η επιστολή κατέληγε ακόμη πιο προκλητικά, με την Παναρίτη να δηλώνει ότι θα συνεχίσει να βοηθά και να στηρίζει την κυβέρνηση «έως ότου η Ελλάδα απελευθερωθεί από τα μνημονιακά της δεσμά», τα οποία βέβαια η ίδια είχε ψηφίσει ως βουλευτίνα του ΠΑΣΟΚ, προσωπική επιλογή του Γιωργάκη, χωρίς ποτέ να εκφέρει αντίρρηση, αλλά αντίθετα επιχειρηματολογώντας υπέρ της αναγκαιότητας των Μνημονίων.
Πέρα από την επιστολή μη αποδοχής της Παναρίτη, υπήρξε και non paper πλήρους κάλυψης του Μπαρουφάκη, στο οποίο το Μαξίμου δήλωνε πως η επιλογή της Παναρίτη έγινε συλλογικά και πως όσα γράφτηκαν περί μονομερούς ενέργειας του Μπαρουφάκη δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Αυτά που γράφτηκαν, βέβαια, δεν τα έβγαλε κανένας δημοσιογράφος από το μυαλό του. Τα δήλωσε ο Σαγιάς, τα δήλωσαν άνθρωποι του Δραγασάκη και του Τσακαλώτου, που διέψευσαν τον Μπαρουφάκη, τα δήλωσε ο πιο στενός συνεργάτης του Τσίπρα Ν. Παππάς. Ολοι αυτοί δε γνώριζαν ότι η απόφαση ήταν συλλογική και την παρουσίασαν σαν εκβιαστική επιλογή του Μπαρουφάκη;
Είναι φανερό πως υπάρχει μείζον πολιτικό πρόβλημα, καθώς η κρίση εμφιλοχώρησε στο ίδιο το στενό πολιτικό επιτελείο του Μαξίμου. Παππάς και Σαγιάς (για να μη μιλήσουμε για τους υπόλοιπους) δεν είναι τυχαία πρόσωπα. Ο,τι δηλώνουν αντανακλά στον ίδιο τον Τσίπρα. Οταν αυτός διώ-χνει μεν την Παναρίτη, αλλά την ίδια στιγμή καλύπτει πάλι τον Μπαρουφάκη (που τον είχε ξανακαλύψει μερικές μέρες πριν, πηγαίνοντας στο ΥΠΟΙΚ μόνο και μόνο για να οργανώσει τηλεοπτικό σόου στήριξής του), αδειάζει τους στενούς του συνεργάτες. Ειδικά ο Σαγιάς θα έπρεπε να παραιτηθεί αμέσως, αν είχε ίχνος πολιτικής αξιοπρέπειας.
Εδώ και καιρό εμείς μιλάμε για «παιδική χαρά», όμως τα πράγματα είναι χειρότερα. Στην πραγματικότητα, ο Μπαρουφάκης εκβιάζει τον Τσίπρα, εκμεταλλευόμενος την κυβερνητική παράλυση μπροστά στην επερχόμενη συμφωνία. Το επεισόδιο με την Παναρίτη είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου. Τον όγκο του θα τον δούμε μετά την υπογραφή της συμφωνίας, όταν ο Τσίπρας θα πρέπει να ξεφορτωθεί τον Μπαρουφάκη κι αυτός θα αντιδράσει. Ηδη, τα προειδοποιητικά του μηνύματα τα έστειλε, γράφοντας στο twitter πως οι φήμες περί παραίτησής του είναι «χονδροειδώς πρόωρες». Επειδή ήξερε πως αυτό θα σχολιαστεί, είχε έτοιμη και την απάντηση, παραπέμποντας σε φράση του Κέινς («μακροπρόθεσμα είμαστε όλοι νεκροί»). Ουσιαστικά απειλεί με «ηρωική» παραίτηση από την κυβέρνηση πριν την υπογραφή της συμφωνίας και διαπραγματεύεται στο παρασκήνιο την παραμονή του στο πόστο του.
Τι θα κάνει ο Τσίπρας; Θα υποκύψει στον εκβιασμό, φοβούμενος την ηρωοποίηση του Μπαρουφάκη, ή θα τον διώξει αμέσως μόλις ησυχάσουν λίγο τα πράγματα, ποντάροντας στο ότι με τη βοήθεια των ΜΜΕ και των υπόλοιπων στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να τον αποδομήσει πλήρως; Αυτό μένει να το δούμε. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, ο Τσίπρας θα πληρώσει προσωπικό πολιτικό κόστος.
ΥΓ1. Αφού η απόφαση τοποθέτησης της Παναρίτη ως εκπροσώπου του ελληνικού κράτους στο ΔΝΤ ήταν συλλογική, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια του ίδιου του Τσίπρα, όταν μιλούσε παλαιότερα στη Βουλή μ’ αφορμή επίκαιρη ερώτησή του προς τον Παπανδρέου: «Εχετε την τεχνογνωσία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της κ. Παναρίτη της Παγκόσμιας Τράπεζας, που ήταν ειδικευμένη στο real estate και σύμβουλος ενός προέδρου χώρας που αυτή τη στιγμή έχει είκοσι χρόνια κάθειρξη στο Περού». Αυτή συμφώνησε να τοποθετήσει ως εκπρόσωπο στο ΔΝΤ. Προφανώς επειδή είναι χρήσιμη η τεχνογνωσία της από την περίοδο της δικτατορίας Φουχιμόρι στο Περού.
ΥΓ2. Οι 43 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, όλων των φραξιών, που ζήτησαν την αποπομπή της… μνημονιακιάς Παναρίτη, είναι οι ίδιοι που θα ψηφίσουν στη Βουλή τη νέα μνημονιακή συμφωνία. Αλλωστε, και όταν η Παναρίτη τοποθετήθηκε σύμβουλος του Μπαρουφάκη και μέλος της ομάδας που διαπραγματεύεται με την τρόικα, δεν είχαν πρόβλημα.
