Το πρώτο πράγμα που πρέπει να ξεκαθαρίσουμε, αναφερόμενοι στο δεύτερο Μνημόνιο είναι πως αυτή τη στιγμή δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια το πρώτο πακέτο μέτρων. Εχουμε μόνο ένα τρισέλιδο κείμενο που διέρρευσε ο Βενιζέλος, στο οποίο περιγράφονται μερικά από τα εφιαλτικά μέτρα, χωρίς όμως τις λεπτομέρειες που θα τις δούμε μόνο όταν θα κατατεθεί νομοθετική ρύθμιση.
Το δεύτερο που πρέπει να ξεκαθαρίσουμε είναι πως αυτά τα μέτρα δεν είναι το τέλος, αλλά η αρχή. Πρόκειται γι’ αυτά που η τρόικα έχει ονομάσει prior actions (προκαταρκτικές ενέργειες). Τα υπόλοιπα θ’ ακολουθήσουν μετά, με πρώτο σταθμό τον ερχόμενο Ιούνη-Ιούλη. Και βέβαια, θα υπάρχουν συνεχώς νέα μέτρα, όπως άλλωστε συμβαίνει και μέχρι τώρα, με την εφαρμογή του νέου Μνημόνιου. Ας μη βλέπουμε, λοιπόν, μόνο το πρώτο πακέτο, αλλά ας βλέπουμε το σύνολο. Ας μη βλέπουμε μόνο το (εφιαλτικό έτσι κι αλλιώς) σήμερα, αλλά να βλέπουμε και το (ακόμα πιο εφιαλτικό) αύριο. Η «κινεζοποίηση» του ελληνικού λαού δεν έχει τέλος.
Στην επιστολή που με τις υπογραφές των Παπαδήμου, Βενιζέλου και Προβόπουλου απευθύνεται προς τη Λαγκάρντ (με κοινοποίηση στους Γιούνκερ, Ρεν και Ντράγκι) και συνοδεύει το Μνημόνιο που παραδόθηκε στους αρχηγούς των κομμάτων της συγκυβέρνησης και διέρρευσε, αναφέρονται τα εξής:
«Για την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης, οι πολιτικές μας έχουν στόχο την επιτάχυνση της εφαρμογής διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων εις βάθος στις αγορές εργασίας, προϊόντων και υπηρεσιών. Πράγματι, για να δώσουμε μια δυνατή προκαταρκτική ώθηση στις μειώσεις εργατικού κόστους κατά μονάδα και να προστατεύσουμε την απασχόληση, μεταρρυθμίσαμε [ήδη] το πλαίσιο συλλογικών διαπραγματεύσεων και κάναμε προκαταρκτικές προσαρμογές των παραμέτρων της αγοράς εργασίας ως μια προκαταρκτική δράση του σχετικού προγράμματος. Και προς μείωση των αγκυλώσεων της αγοράς, της τόνωσης της παραγωγικότητας και της αύξησης της δυνατότητας μακροχρόνιας ανάπτυξης [εφαρμόζουμε] μεταρρυθμίσεις στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών και βελτιώσεις στο επιχειρηματικό περιβάλλον (…) Ο όγκος της δημοσιονομικής μας προσαρμογής θα επιτευχθεί με τις μόνιμες μειώσεις δαπανών (…)
Εχουμε υιοθετήσει μια ενιαία στρατηγική τραπεζικού τομέα για να διασφαλίσουμε ένα βιώσιμο και καλά κεφαλαιοποιημένο ιδιωτικό τραπεζικό τομέα ο οποίος υποστηρίζει την οικονομική ανάκαμψη και την σταθερή ανάπτυξη (…)
Η εφαρμογή του προγράμματός μας θα παρακολουθείται και ελέγχεται μέσω ποσοτικών κριτηρίων επίδοσης και δομικών δεικτών σύγκρισης (…) Θα υπάρξουν δώδεκα τριμηνιαίες επιθεωρήσεις στο πλαίσιο της ρύθμισης. Οι επιθεωρήσεις θα εκτιμούν την πρόοδο που σημειώνεται στην εφαρμογή του προγράμματος και θα γίνουν συνεννοήσεις πάνω σε τυχόν πρόσθετα μέτρα που θα χρειαστούν για την επίτευξη των στόχων του (…)
Είμαστε διετεθειμένοι να λάβουμε όποιες διορθωτικές ενέργειες που τυχόν θα καταστούν κατάλληλες για το σκοπό αυτό καθώς αλλάζουν οι περιστάσεις. Θα έρθουμε σε διαβού-λευση με το Ταμείο, καθώς επίσης και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ΕΚΤ για την υιοθέτηση οιωνδήποτε σχετικών ενεργειών και πριν από τις αναθεωρήσεις των πολιτικών που περιέχονται σε αυτό το ΜΟΧΠ (σ.σ. Μνημόνιο), σύμφωνα με τις πολιτικές του Ταμείου για σχετικές διαβουλεύσεις».
Με τον πιο κυνικό τρόπο ανακοινώνουν ότι βάζουν στην κλίνη του Προκρούστη την εργατική τάξη και τις κοινωνικές δαπάνες. Συνεχείς μειώσεις μισθών και δημοσιονομική πολιτική μέσω συνεχούς μείωσης δαπανών είναι αυτό που ανακοινώνουν με περίσσειο θράσος. Ολα τα μέτρα (και αυτά που παίρνουν τώρα ως προκαταρκτικές ενέργειες) και αυτά που θα παρθούν στο μέλλον στρέφονται αποκλειστικά και μόνο ενάντια στους εργαζόμενους, ενώ για το κεφάλαιο ανακοινώνονται μόνο μέτρα ενίσχυσης, όπως η μείωση των φορολογικών συντελεστών, τα «αναπτυξιακά» κίνητρα κ.λπ. Και βέβαια, η μεγαλύτερη αβάντα για το κεφάλαιο είναι η ίδια η «κινεζοποίηση» της εργατικής τάξης, οι μισθοί και τα μεροκάματα επιπέδου Βουλγαρίας-Ρουμανίας-Ουγγαρίας.
Προς τι όλ’ αυτά; Για να φτάσουμε το 2020 το ελληνικό κράτος να έχει χρέος ύψους 120% του ΑΕΠ. Παραπάνω, δηλαδή, απ’ αυτό που είχε το 2009! Στο ίδιο το Μνημόνιο, συγκυβέρνηση και τρόικα παραδέχονται ότι κι αυτό είναι απλώς ένας στόχος. Γράφουν με νόημα: «Ωστόσο, πρέπει να είμαστε ρεαλιστές σχετικά με το τελικό μέγεθος και συγχρονισμό των αποτελεσμάτων του, το οποίο είναι εγγενώς αβέβαιο, και να προσφωνήσουμε τα επείγοντα προβλήματα της ρευστότητας».
Για το πόσο «βέβαιες» είναι όλες οι προβλέψεις τους αρκεί μόνο ένα παράδειγμα. Στο καινούργιο Μνημόνιο αναφέρεται ότι η ύφεση του ελληνικού καπιταλισμού το 2012 θα είναι 4%-5%, ενώ θετικό ρυθμό προβλέπουν βαθμιαία το πρώτο εξάμηνο του 2013. Η προβλεπόμενη ύφεση του 2012 αυξάνεται συνεχώς, όπως έγινε και με το 2011. Οσο για την πρόβλεψή τους για θετικό ρυθμό το πρώτο εξάμηνο του 2013, μόνο οργή (όχι γέλια πλέον) μπορεί να προκαλέσει, καθώς έχουμε μάθει πια το κόλπο. Μόλις προχωρήσει λίγο το 2012 και φανούν τα πρώτα αποτελέσματα, θα αναθεωρήσουν την πρόβλεψη για θετικό αποτέλεσμα και θα τη μεταφέρουν στο δεύτερο εξάμηνο του 2013 και περί τα τέλη της τρέχουσας χρονιάς θα την πάνε στο 2014. Γιατί, βέβαια, δεν πρόκειται να υπάρξει καμιά επενδυτική έκρηξη μέσα στο 2012, ώστε να υπάρξει θετικός ρυθμός το 2013. Από το -5% δεν μπορείς να περάσεις σ’ ένα εξάμημο σε θετικό πρόσημο, όταν στην εσωτερική αγορά έχεις τσακίσει τους μισθούς των εργαζόμενων και των συνταξιούχων, της μεγάλης καταναλωτικής δύναμης.
Τα εφιαλτικά ορντέβρ
Οπως είπαμε, τα μέτρα που το περίγραμμά τους ανακοινώθηκε τώρα δεν περιλαμβάνονται στο νέο Μνημόνιο. Είναι προκαταρκτικά. Είναι τα ορντέβρ σ’ ένα εφιαλτικό δείπνο. Το κυρίως πιάτο θα έρθει μετά. Ας τα δούμε με τη σειρά που παρουσιάστηκαν στο τρισέλιδο non paper του Βενιζέλου.
1 Συντάξεις. Θα υπάρξει πετσόκομμα των επικουρικών συντάξεων. Πόσο ακριβώς δεν το ξέρουμε. Το κείμενο, όμως, μιλά και για μείωση κατά 15% των κύριων συντάξεων σε ΔΕΗ, ΟΤΕ και Τράπεζες και κατά 7% της κύριας σύνταξης του ΝΑΤ.
Τον Ιούνη θα επανεξεταστούν τα Ταμεία που χορηγούν εφάπαξ. Επανεξέταση, φυσικά, σημαίνει μείωση, αυτό δε χρειάζεται να το συζητάμε.
2 Επιδόματα. Μπαίνει στόχος εξοικονόμησης ποσού ύψους 1,5% του ΑΕΠ (γύρω στα 3,5 δισ. ευρώ) για την περίοδο 2013-2015. Διευκρινίζεται, δε, ότι τα μέτρα θα περιλαμβάνουν και καθιέρωση εισοδηματικού κριτήριου αλλά και η κατάργηση επιδομάτων. Λόγος γίνεται, φυσικά, για τα διάφορα προνοιακού τύπου επιδόματα.
3 Εργατικοί μισθοί. Από την αρχή ακόμη διακηρύσσεται ως στόχος η «μείωση του μοναδιαίου εργασιακού κόστους κατά 15% στη διάρκεια ισχύος του προγράμματος». Αυτό δεν αφορά, φυσικά, μόνο τον κατώτερο μισθό της ΕΓΣΣΕ, όπως κουτοπόνηρα δήλωσε ο Σαμαράς, αλλά το σύνολο των εργατικών μισθών. Πώς θα γίνει αυτό; Με την επί της ουσίας ακύρωση των κλαδικών και ομοιοεπαγγελματικών συμβάσεων.
Διαμορφώνεται ένας ολόκληρος μηχανισμός γι’ αυτό. Ορίζονται ως μέγιστη διάρκεια των συμβάσεων τα τρία χρόνια, ενώ οι ισχύουσες σήμερα συμβάσεις λήγουν υποχρεωτικά ένα χρόνο μετά την ψήφιση του Μνημόνιου. Η λεγόμενη μετενέργεια, δηλαδή η ισχύς των συμβάσεων και μετά τη λήξη τους, μειώνεται από έξι σε τρεις μήνες. Αν μέσα σε τρεις μήνες δεν υπάρξει νέα συλλογική σύμβαση, ως βάση θεωρείται ο μισθός της ΕΓΣΣΕ! Διατηρούνται μόνο τα γενικά επιδόματα (θέσης, παιδιών, εκπαίδευσης, επικινδυνότητας) μέχρι τη σύναψη νέας σύμβασης συλλογικής ή ατομικής. Αρα, όλες οι κλαδικές και ομοιεπαγγελματικές συμβάσεις σπρώχνονται προς τα επίπεδα της ΕΓΣΣΕ και οι εργαζόμενοι γίνονται αθύρματα στα χέρια των καπιταλιστών, οι οποίοι με το πιστόλι στον κρόταφο θα τους υποχρεώνουν να υπογράφουν ατομικές συμβάσεις με όρους που θα καθορίζουν μονομερώς οι καπιταλιστές. Μιλάμε φυσικά για τη νόμιμη πλευρά καθορισμού των μισθών, γιατί στην πράξη, παράνομα, οι καπιταλιστές προχωρούν σε κάθε είδους αυθαιρεσία… κι όποιου του αρέσει. Οταν, όμως, οι καπιταλιστές αποκτούν τέτοια νόμιμα δικαιώματα, φανταστείτε τι έχει να γίνει στην πράξη, με βάση τις μη νόμιμες πρακτικές τους.
Οι ωριμάνσεις, δηλαδή οι τριετίες ή άλλες πολυετίες, παγώνουν μέχρι η ανεργία να πέσει κάτω από το 10%. Μιλάμε για πολλά χρόνια δηλαδή. Και μιλάμε για απώλειες σημαντικές από τους εργαζόμενους.
Καταργείται η μονιμότητα στις ΔΕΚΟ και τις τράπεζες, για να μπο-ρούν να κάνουν ελεύθερα απολύσεις εργαζόμενων με μια απλή αποζημίωση, η οποία σε μια επόμενη φάση θα μειωθεί ακόμη περισσότερο σε σχέση με σήμερα.
Η μονομερής προσφυγή στη διαιτησία καταργείται. Δηλαδή, αν δεν συμφωνήσει και ο καπιταλιστής, διαιτησία γιοκ! Και γιατί να συμφωνήσει;
Και πάμε στο βασικό μεροκάματο και μισθό της ΕΓΣΣΕ. Ανακοινώνεται μείωση κατά 22% σε όλα τα επίπεδα. Αυτό σημαίνει ότι ο βασικός μισθός από 751 ευρώ μικτά θα πέσει στα 586 ευρώ μικτά!
Για τους νέους μέχρι 25 ετών, που προηγούμενος αντεργατικός νόμος είχε προβλέψει βασικό μισθό ίσο με το 84% του βασικού της ΕΓΣΣΕ, ο βασικός μισθός αυτόματα πέφτει στα 492 ευρώ! Αναφέρεται, όμως, στο χαρτί του Βενιζέλου «επιπρόσθετη μείωση κατά 10% για τους νέους (έως 25 ετών)», χωρίς να διευκρινίζεται αν αυτή η μείωση θα αντικαταστήσει την ήδη ισχύουσα ή αν θα προστεθεί σ’ αυτή. Αν προστεθεί, τότε για τους 25ρηδες ο βασικός μισθός θα πέσει στα 443 ευρώ!
Αυτοί οι εφιαλτικοί κατώτεροι μισθοί θα παγώσουν σ’ αυτά τα επίπεδα μέχρι το τέλος του προγράμματος!
Δεν τελειώνουμε, όμως, μ’ αυτά. Αναφέρει το χαρτί: «Εως τέλη Ιουλίου 2012, σαφές χρονιδιάγραμμα για την αναθεώρηση της ΕΓΣΣΕ με σκοπό την ευθυγράμμιση αυτής με τις ανταγωνιστικές χώρες». Ποιες είναι αυτές το διαβάζουμε στο Μνημόνιο: οι χώρες της ΝΑ Ευρώπης! Για πρώτη φορά διακηρύσσεται επίσημα στην Ελλάδα ότι στόχος είναι η διαμόρφωση μισθών επιπέδου Βουλγαρίας-Ρουμανίας! Κι αυτό ανακοινώνεται ότι θα γίνει σε λιγότερο από ένα εξάμηνο.
Με το χτύπημα του κατώτερου μισθού δέχεται ένα «γενναίο» χτύπημα και το επίδομα ανεργίας που συναρτάται με το βασικό μεροκάματο. Από 461,58 ευρώ το μήνα που είναι σήμερα θα πέσει στα 359,97 ευρώ! Πρέπει να σημειωθεί ότι ήδη έχουν χειροτερεύσει οι όροι για να πάρει ένας απολυμένος επίδομα ανεργίας, με αποτέλεσμα να αποκλείονται ολοένα και περισσότεροι άνεργοι.
Από το βασικό μισθό, όμως, συναρτώνται και μια σειρά άλλα επιδόματα που παίρνουν οι εργαζόμενοι. Μελετάμε το θέμα και θα δημοσιεύσουμε αναλυτικά στοιχεία σε επόμενο φύλλο.
Ανακοινώθηκε ακόμη η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 2% με την κατάργηση των εισφορών για ΟΕΚ και ΟΕΕ και το κλείσιμο των δυο αυτών οργανισμών. Στην πραγματικότητα, από 1.1. 2012 οι εισφορές για τους δυο αυτούς οργανισμούς έχουν πέσει στο 1,764%, αλλά αυτά είναι λεπτομέρειες για Βενιζέλο-Κουτρουμάνη και τροϊκανούς.
Ανακοινώθηκε ακόμη περαιτέρω μείωση κατά 3% των εισφορών ΙΚΑ από 1.1.2013, χωρίς να διευκρινίζεται τι θα γίνει με την ήδη θεσμοθετημένη μείωση κατά 10% των εργοδοτικών ασφαλιστικών εισφορών (με χρήση της ηλεκτρονικής κάρτας).
4 Τέλος, πέρα από τα ειδικά μισθολόγια, ανακοινώνεται «επανεξέταση των μισθολογικών κλιμακίων» στο δημόσιο. Νέες μειώσεις, δηλαδή.
