Κάποιοι προσπάθησαν να αναβιώσουν το «κίνημα των πλατειών», απευθύνοντας –μέσω facebook κυρίως– κάλεσμα για συγκέντρωση στο Σύνταγμα την Παρασκευή 25 Μάη. Το αποτέλεσμα ήταν κάτι παραπάνω από απογοητευτικό. Ούτε τους 500 δεν έφτασαν οι συγκεντρωμένοι. Κάποιοι άλλοι δοκίμασαν να επαναλάβουν το κάλεσμα για την Κυριακή 27 Μάη. Μαζεύτηκαν καμιά δεκαπενταριά! Η Ιστορία επαναλήφθηκε ως φάρσα, για να θυμηθούμε τον Μαρξ.
Το πρώτο κάλεσμα έγινε από κάποια αυτόκλητη «συντονιστική ομάδα κινημάτων», η οποία χρησιμοποίησε το γνωστό θολό απολίτικο-εθνικιστικό τόνο: «Ενα χρόνο μετά καλούμε όλους τους Ελληνες πολίτες την Παρασκευή 25 Μαΐου 2012, στις 6:00 μ.μ να δώσουμε ένα βροντερό ειρηνικό παρόν στην πλατεία Συντάγματος (…) Οι κομματικοί διαχωρισμοί που τόσα χρόνια σκόπιμα μας επιβλήθηκαν, δεν έχουν καμία θέση ανάμεσά μας. Για μας δεν υπάρχει Δεξιά και Αριστερά αλλά μόνο Ελλάδα και Ελληνες». Το δεύτερο κάλεσμα έγινε από μια από τις φράξιες του «Κινήματος Δεν Πληρώνω».
Εντύπωση μας έκανε η ανακοίνωση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ με τίτλο «Οι πλατείες της ελπίδας», η οποία κατέληγε σε κάλεσμα: «Ο κόσμος της ΑΝΤΑΡΣΥΑ θα βρίσκεται σήμερα στο κάλεσμα των 6μμ στην πλατεία Συντάγματος». Εκ του αποτελέσματος φάνηκε ότι «ο κόσμος της ΑΝΤΑΡΣΥΑ» δεν πείστηκε από το κάλεσμα και δεν προσήλθε. Και δεν εννοούμε τους περίπου 20.000 ψηφοφόρους της ΑΝΤΑΡΣΥΑ σε Α’ και Β’ Αθήνας (αφήνουμε έξω τις δυο περιφέρειες του Πειραιά και την Αττική), που στη συντριπτική τους πλειοψηφία είναι απλώς ψηφοφόροι και τίποτα παραπάνω, αλλά ακόμα και τις οργανωμένες δυνάμεις που έλαμψαν με την απουσία τους, παρά το κάλεσμα. Δείγμα… πολιτικής υγείας κι αυτό. Η γελοιότητα του πράγματος καταγράφηκε στην εξής… προφητική παράγραφο της ΑΝΤΑΡΣΥΑκής ανακοίνωσης: «Μέσα στις μεγάλες α-περγίες, στις πλατείες, στις λαϊκές συνελεύσεις, τον συντονισμό των σωματείων και τα κινήματα ανυπακοής γεννήθηκε και ανδρώθηκε η δυνατότητα ανατροπής αυτής της πολιτικής, που αποτυπώθηκε και στην κάλπη της 6ης Μάη»!
Πιο πονηρός ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έκανε κάλεσμα για συγκέντρωση. Ζεματίστηκε από το φιάσκο της «πορείας για τις συλλογικές συμβάσεις» και δεν ρισκάρισε να χρεωθεί δεύτερο φιάσκο που θ’ αποκάλυπτε την απόλυτη κοινωνική του γύμνια, μια γύμνια αντιστρόφως ανάλογη των φουσκωμένων εκλογικών ποσοστών. Περιορίστηκε, λοιπόν, σε μια χαιρετιστήρια ανακοίνωση για την επέτειο, η οποία κατέληγε με νόημα: «Οι πλατείες άνοιξαν το δρόμο των ανατροπών που ζούμε σήμερα και στο θεσμικό επίπεδο (…) Μια συζήτηση για τις Πλατείες σήμερα δεν έχει χαρακτήρα επετειακό ή νοσταλγικό. Είναι ο καλύτερος οδηγός για το πώς πρέπει να προχωρήσει η Αριστερά από εδώ και πέρα». Οχι αναβίωση των πλατειών, αλλά… συζήτηση για το «πώς πρέπει να προχωρήσει η Αριστερά». Πιο απροκάλυπτη η νεολαία ΣΥΝ (η γνωστή πολιτική τσογλαναρία που είχε στήσει το μαγαζάκι της στο κάτω μέρος της πλατείας, μανιπουλάροντας την κατάσταση), έκλεισε τη δική της ανακοίνωση (χωρίς κάλεσμα κι αυτή) θριαμβευτικά: «Η παρακαταθήκη των αγώνων της τελευταίας διετίας, που βασικό κομμάτι τους υπήρξε το κίνημα των πλατειών, σήμερα βάζουν τη σφραγίδα τους στην εν εξελίξει διαδικασία υπέρβασης του παλιού πολιτικού συστήματος»! Μια χαρά εκλογική πελατεία εξασφαλίσαμε, είναι το συμπέρασμα της πολιτικής τσογλαναρίας.
Και μεις θυμηθήκαμε τον Μανώλη Γλέζο, τη φίρμα που κουβάλησαν οι Συριζαίοι σε μια «ημερίδα» της πλατείας, να σκορπά ρίγη συγκίνησης στους παρευρισκόμενους, με έναν δημαγωγικό ύμνο στην υποτιθέμενη άμεση δημοκρατία: «Οταν θα ‘ρθουν να μ’ επισκεφθούν στον ύπνο μου οι σύντροφοί μου από τα κορφοβούνια της Ιστορίας, για να με ρωτήσουν ξανά, ξέρω τι θα τους πω: ότι σήμερα, εδώ, σε τούτη την πλατεία, ξαναγεννάμε τη δημοκρατία»! Ενα χρόνο μετά, ο Γλέζος προβάρει το βουλευτικό κοστούμι (από την εποχή του ανδρεϊκού ΠΑΣΟΚ έχει να δει Βουλή και του έχει λείψει) και ο ΣΥΡΙΖΑ τις σαμπάνιες για μια δεύτερη, μεγαλύτερη εκλογική νίκη.
Τι αποδεικνύει το φιάσκο της αναβίωσης; Οτι τα αυθόρμητα κοινωνικά φαινόμενα δεν επαναλαμβάνονται κατά παραγγελία. Εμείς έχουμε υποβάλει σε κριτική το «κίνημα των πλατειών», χωρίς ποτέ να το περιφρονήσουμε. Επειδή δεν μας αρέσει ούτε να παραμυθιαζόμαστε ούτε –πολύ περισσότερο– να παραμυθιάζουμε, μείναμε στα πολιτικά χαρακτηριστικά αυτού του κινήματος, το οποίο ήταν πολύ πίσω όχι μόνο από τις ανάγκες της συγκυρίας, αλλά και από μορφές λαϊκής αντίστασης που είχαν αναπτυχθεί το προηγού-μενο διάστημα. Ενα κίνημα που αμφιβητούσε ακόμα και την ελευθερία της διάδοσης των πολιτικών ιδεών (την ίδια στιγμή που δεχόταν στους κόλπους του τους ψευτοκαμουφλαρισμένους φασίστες) δεν μπορούσε να έχει καμιά προοπτική. Νέα κύματα απογοήτευσης ήταν το νομοτελειακό αποτέλεσμα της αποτυχίας του να πετύχειτους στόχους που έθεσε (ακύρωση τουλάχιστον της ψήφισης του Μεσοπρόθεσμου).
Βέβαια, κάποιοι κερδοσκόπησαν πολιτικά (όσο μπορούσαν) μ’ αυτό το κίνημα. Χάιδεψαν αυτιά, υποδαύλισαν τον πολιτικό πρωτογονισμό, αποθέωσαν τις αυταπάτες. Σ’ αυτή την κερδοσκοπία κέρδισε ο ΣΥΡΙΖΑ και εισπράττει σήμερα τον τόκο σε ψήφους. Τι χαρακτήρα έχει, όμως, αυτή η ψήφος; Χαρακτήρα διαμαρτυρίας, απελπισίας, ανάθεσης, πολιτικής εγκατάλειψης, κοινωνικής παθητικότητας. Για τον ΣΥΡΙΖΑ μια χαρά είναι αυτό το αποτέλεσμα. Καθώς πλησιάζει τα ύπατα αξιώματα της αστικής εξουσίας, δε θα ήθελε να έχει ένα ριζοσπαστικό κίνημα να τον «τραβάει από το μανίκι». Μια μάζα ψηφοφόρων, απογοητευμένων από κάθε μορφής κινηματική δράση, στριμωγμένων στη γωνία περιμένοντας τον κυβερνητικό μεσσία να τους σώσει, είναι το ιδανικό για κάθε αστικό κόμμα εξουσίας.
Βέβαια, για να είμαστε ακριβείς, από το κίνημα αυτό δεν άντλησε εκλογική δύναμη μόνο ο ΣΥΡΙΖΑ. Αντλησαν και κάποιοι μικρότεροι σχηματισμοί (από το ΕΠΑΜ του Καζάκη, που συνεργάστηκε εκλογικά με τον Παπαθεμελή μέχρι την ΑΝΤΑΡΣΥΑ) και το κόμμα του Καμμένου, ακόμα και οι νεοναζί που βρήκαν την ευκαιρία να κρυφτούν μέσα στην «ελληνική» μάζα. Ηταν ο χαρακτήρας αυτού του κινήματος που επέτρεπε την κάθε είδους πολιτική κερδοσκοπία, την ίδια ώρα που κραύγαζε «έξω τα κόμματα». Τα κόμματα δεν βγαίνουν έξω επειδή εσύ φωνάζεις. Είναι πάντοτε παρόντα, καθώς ο λόγος τους διαχέεται απ’ όλους τους μηχανισμούς προπαγάνδας του συστήματος. Στην πραγματικότητα, εκείνο που έμεινε «έξω» ήταν η επαναστατική κατεύθυνση, η επαναστατική ζύμωση, για την οποία δημιουργήθηκε ένα εχθρικό περιβάλλον.
Ενα χρόνο μετά, τα πράγματα είναι περισσότερο ώριμα για ν’ αντλήσουμε διδάγματα για τη φύση και τις προοπτικές τέτοιων κινημάτων, διαταξικών, απολίτικων, κηδεμονευόμενων από εκφάνσεις της αστικής ιδεολογίας. Οχι μόνο δεν πάνε μπροστά το πραγματικό κοινωνικό κίνημα, αλλά αντίθετα το γυρνούν πίσω. Στην ακμή τους προσφέρουν εκτόνωση ανώδυνη για το σύστημα και στην παρακμή τους μοιράζουν απογοήτευση και παραίτηση στις πλατιές μάζες που συμμετείχαν σ’ αυτά. Ομως, παρά τα διδάγματα της ίδιας της εμπειρίας, διάφοροι πολιτικοί απατεώνες και απατεωνίσκοι προσπαθούν να μας πείσουν για το αντίθετο, γιατί αυτό είναι που τους βολεύει.
