Ο Αλαν Ράσκιν, επικεφαλής των στρατηγικών αναλυτών της Ντόιτσε Μπανκ, θεωρεί αναπόφευκτη την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους και ορίζει ως πιθανότερο χρόνο το 2012. «Τελικά η Ελλάδα θα αναγκαστεί να αναδιαρθρώσει», δήλωσε στο Bloomberg. «Είναι απλά θέμα περιχαράκωσης για όλα τα μέρη που ζημιώνονται. Αυτό που πρόκειται να συμβεί τώρα είναι η ιδέα η Ελλάδα να λάβει χρηματοδότηση σήμερα ώστε να μην χρειαστεί να πάει στις αγορές το 2012».
Καθαρές κουβέντες από τον γερμανό οικονομολόγο. Αυτό που καθυστερεί την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους είναι ο καυγάς ανάμεσα στα κράτη των οποίων οι τράπεζες κατέχουν ελληνικά ομόλογα. Πώς θα μοιραστεί, δηλαδή, ανάμεσά τους το κόστος του κεφάλαιου που πρέπει αναγκαστικά να απαξιωθεί, α-φού τα ελληνικά νούμερα «δεν βγαίνουν» με τίποτα, όσα δάνεια κι αν χορηγήσουν στον ελληνικό καπιταλισμό. Με την οικονομία εντελώς διαλυμένη, δεν υπάρχει δυνατότητα να αποπληρω- θούν τα χρέη στο σύνολό τους. «Εν τω μεταξύ», κατέληξε ο Ράσκιν, «στόχος είναι να κρατήσουν το πιστόλι στον κρόταφο όσων βρίσκονται στην ίδια θέση με την Ελλάδα, ώστε να τακτοποιήσουν τα οικονομικά τους». Η τακτική της χώρας-πειραματόζωο, σε περιγραφή ενός κορυφαίου αστού τεχνοκράτη.
Ως προς τη σύγκρουση ανάμεσα στα ιμπεριαλιστικά κέντρα, χαρακτηριστικά είναι όσα έγιναν με αφορμή τη μυστική σύσκεψη του Λουξεμβούργου, όπου ο Παπακωνσταντίνου κλήθηκε για να του τρίξουν τα δόντια και να δουν πώς θα χειριστούν την «υπόθεση Ελλάδα» στο αμέσως προσεχές μέλλον. Η πραγματοποίηση της κρυφής ιεροεξεταστικής συνόδου διέρρευσε σε γερμανικό Μέσο και μάλιστα με ακραίο περιεχόμενο, για να σταλεί ένα μήνυμα στον Παπανδρέου να πάψει να νομίζει ότι θα τον σώσουν οι φίλοι του οι Αμερικανοί. Οπως είναι γνωστό, ο Παπανδρέου παρήγγειλε μελέτη για να φανεί το κόστος εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ! Εκανε μια ακόμη κίνηση απελπισίας, όπως τότε που νόμιζε ότι θα τρομάξει τους Ευρωπαίους απειλώντας με προσφυγή της Ελλάδας στο ΔΝΤ. Οπως τότε το ΔΝΤ ήρθε στην Ελλάδα με τους όρους των γερμανογάλλων, έτσι και τώρα η Μέρκελ με τον Σόιμπλε του έστειλαν το μήνυμα μέσω Spiegel, ότι δεν πολυκαίγονται από την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ.
Ενδιαφέρον, όμως, έχουν και όσα ακολούθησαν. «Το πρόγραμμα δανειακής στήριξης της Ελλάδος χρειάζεται πρόσθετη προσαρμογή», δήλωσε ο Γιούνκερ, διαψεύδοντας ταυτόχρονα το ενδεχόμενο «κουρέματος» του χρέους. Συμπλήρωσε, δε, πως απαιτείται «ένα πρόσθετο πρόγραμμα προσαρμογής που πρέπει να συζητηθεί αναλυτικά». Αδειασε, έτσι, μεγαλοπρεπέστατα τον Παπακωνσταντίνου, που εκδίδει συνεχώς ανακοινώσεις, σύμφωνα με τις οποίες το πρόγραμμα του Μνημόνιου εκτελείται κανονικά. Ο Γι-ούνκερ δήλωσε, επίσης, ότι κλείστηκε νέο ραντεβού για τις 16 Μάη, κατά τη συνεδρίαση του Eurogroup. Υποτίθεται ότι την ίδια μέρα θα κατετίθετο στη Βουλή το μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα Δημοσιονομικής Προσαρμογής 2012-2015, όμως ποιος στην κυβέρνηση τολμά να κάνει κάτι τέτοιο, χωρίς να έχει ξεκαθαρίσει το τοπίο στις Βρυξέλλες;
Πιο απροκάλυπτη από τον Γιούνκερ η γαλλίδα υ-πουργός Οικονομικών Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε ότι «στις 16 Μαΐου, θα εξετάσουμε αν θα πρέπει ή όχι να ζητηθεί κάτι επιπλέον από το ελληνικό κράτος και τι θα είναι αυτό, ώστε να βρίσκεται μέσα στο πλαίσιο των δεσμεύσεών του». Η απάντηση ήρθε τρεις μέρες αργότερα από το Βερολίνο. Η κρίση χρέους της Ελλάδας θα συζητηθεί στο Eurogroup της Δευτέρας, αλλά δεν θα υπάρξει απόφαση, δήλωσε στο Reuters ο υφυπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Τζ. Aζμουσεν. Η Γερμανία στηλώνει και πάλι τα πόδια, απαιτώντας να έχει αυτή τον πρώτο λόγο στις όποιες αποφάσεις. Ισως να έχουν βάση κάποιες πληροφορίες, σύμφωνα με τις οποίες την κρυφή σύνοδο του Λουξεμβούργου συγκάλεσαν η Λαγκάρντ με τον Γιούνκερ και γι’ αυτό ο Σόιμπλε την «έκαψε» διαρρέοντας την είδηση στο Spiegel. Σημασία έχει ότι πήγαιναν για συμφωνία στην κρυφή σύσκεψη του Λουξεμβούργου, στη συνέχεια είπαν για τις 16 Μάη και τώρα η Γερμανία τους λέει πως ούτε στις 16 Μάη θα υπάρξει συμφωνία.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η άποψη που εξέφρασε σε συνέντευξή του στον βρετανικό Independent ο διαβόητος αμερικανός οικονομολόγος Νουριέλ Ρουμπίνι, που λειτουργεί σαν παπαγαλάκι για μεγάλα κερδοσκοπικά κεφάλαια της Wall Street. Eκτίμησε ως εξαιρετικά πιθανό σε ορίζοντα πενταετίας, οι πολιτικές πιέσεις που θα ασκηθούν σε ορισμένες περιφερειακές οικονομίες –την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία– να έχουν ως αποτέλεσμα την έξοδό τους από την ευρωζώνη, προκειμένου να ξεφύγουν από τη «μόνιμη στασιμότητα ή ύφεση». Σημασία δεν έχει τόσο η πρόβλεψη του Ρουμπίνι (που απλά προσδίδει κινητικότητα στην αγορά των CDS, για την οποία τόσο ενδιαφέρεται ο κύριος καθηγητής), όσο η βεβαιότητα ότι θα ασκούνται συνεχείς πιέσεις πάνω στις πιο καθυστερημένες οικονομίες της ευρωζώνης, οι οποίες θα τις καταδικάσουν σε «μόνιμη στασιμότητα ή ύφεση». Αυτό το βλέπουμε ήδη και δεν υπάρχει καμιά ένδειξη ότι μπορεί να αναστραφεί μέσα στην πενταετία στην οποία αναφέρεται ο Ρουμπίνι.
Υπάρχει μια φιλολογία που μιλά για νέο δάνειο προς την Ελλάδα, ύψους 60 δισ. Προφανώς, αυτό ζητά η κυβέρνηση Παπανδρέου, που ξέρει πια πολύ καλά ότι μέσα στο 2012 δεν θα μπορέσει να βγει στις «αγορές» για να δανειστεί όσα θα της λείπουν. Αλλη φιλολογία μιλά απλά για παράταση της περιόδου του Μνημόνιου κατά τέσσερα χρόνια, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι. Ολ’ αυτά αφορούν τις τεχνικές πλευρές, οι οποίες θ’ αποφασιστούν όταν καταλήξει το παζάρι ανάμεσα στις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις της ευρωζώνης, οι τράπεζες των οποίων κατέχουν το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού χρέους. Οποια κι αν είναι η κατάληξη, όμως, το βέβαιο είναι πως θα συνοδεύεται από ένα νέο, περισσότερο εφιαλτικό Μνημόνιο. Αυτό δεν χρειαζόταν να μας το πουν ο Γιούνκερ ή η Λαγκάρντ. Βγαίνει από την απλή λογική.
Η κυβέρνηση Παπανδρέου πριν από τρεις μήνες δήλωνε με ψεύτικη υπερηφάνεια, ότι κέρδισε την επιμήκυνση αποπληρωμής των δανείων της τρόικα σαν επιβράβευση για την επιτυχημένη εφαρμογή του προγράμματος του Μνημόνιου. Η ίδια κυβέρνηση εκλιπαρεί τώρα για νέο δάνειο ή για νέα επιμήκυνση, την οποία επίσημα έχει ανακοινώσει ως «ελπίδα» ο Παπακωνσταντίνου. Αυτό αποτελεί ομολογία αποτυχίας του προγράμματος του Μνημόνιου. Στην πράξη, βέβαια, αυτό το πρόγραμμα δεν έβγαινε με τίποτα, επίσημα όμως θα θεωρηθεί ως αποτυχία της κυβέρνησης, η οποία δεν άκουσε όλες τις συμβουλές της τρόικας. Επομένως, μια νέα επιμήκυνση ή ένα νέο δάνειο ή και τα δύο δεν μπορούν παρά να συνοδεύονται από ένα νέο Μνημόνιο και από μια πιο αυστηρή διεθνή επιτήρηση.
Στόχος τους είναι να εισπράττουν τα τοκογλυφικά επιτόκια και ταυτόχρονα να δημιουργήσουν στην Ελλάδα μια αγορά εργασίας «κινέζικου» τύπου. Οχι μόνο για να εξασφαλίζεται η αποπληρωμή των τοκοχρεολυσίων, αλλά και για να μπορεί το ευρωπαϊκό κεφάλαιο να επανέλθει σε επενδύσεις, εξασφαλίζοντας το μέγιστο κέρδος μέσα από την υπερεκμετάλλευση της εργατικής δύναμης.
