Εκθετοι στη λάσπη και στο κρύο οι πρόσφυγες στα νησιά

Ιανουάριος 2017. Στις ειδήσεις «παίζει» το καυτό θέμα: ένας πρόσφυγας νεκρός από αναθυμιάσεις την ώρα που προσπαθούσε να ζεσταθεί. Πού; Στη Μόρια της Λέσβου.
 
Νοέμβριος 2017. Οι ειδήσεις «παίζουν» τις καταιγίδες και τα έντονα καιρικά φαινόμενα που πλήττουν τη χώρα και επιδεινώνουν την κατάσταση των προσφύγων. Εκφράζουν ψεύτικους φόβους για τις ζωές των ανθρώπων. Οι λογιών λογιών ΜΚΟ καταγγέλλουν τις αρμόδιες αρχές με κείμενα που συνυπογράφουν σαν καλοί καγαθοί πολίτες, εμφορούμενοι από άκρως… «λεφτά» αισθήματα. Τα φωτορεπορτάζ που βγαίνουν στη δημοσιότητα μιλούν με εικόνες κι όχι με λέξεις για τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης των προσφύγων. Ομως μόνο οι ίδιοι τις ζουν.
 
Με τις καταιγίδες και τους ισχυρούς ανέμους να έχουν ήδη πλήξει πολλά σημεία της χώρας -μέσα σ’ αυτά και τα νησιά που αποτελούν βασικό σημείο εισόδου όσων προσφύγων στοχεύουν στην Ευρώπη- οι πρόσφυγες προσπαθούν να σώσουν ό,τι σώζεται από τα λιγοστά υπάρχοντά τους. Προσπαθούν να μη χάσουν τα ελάχιστα που τους έχουν απομείνει. Είτε αυτό λέγεται μια σκηνή-κατάλυμα, είτε ρούχα και παπούτσια, είτε κουβέρτες.
 
Οι αριθμοί διαμορφώνουν από μόνοι τους μια εικόνα. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε, για το μήνα Οκτώβριο, η Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ, το σύνολο των προσφύγων στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή φαίνεται να προσεγγίζει τους 46.500. Από αυτούς, οι 13.652 βρίσκονται στα νησιά ενώ οι υπόλοιποι 32.810 στην ενδοχώρα (βλ. στατιστικά στοιχεία στη διεύθυνση https://data2.unhcr.org/en/documents/download/60726). Τα νησιά που φαίνεται να έχουν δεχτεί τις μεγαλύτερες ροές είναι η Μυτιλήνη και η Σάμος και ακολουθούν η Χίος, η Κως, το Καστελόριζο και άλλα.
 
Σε χαρακτηριστικό άρθρο της Υπατης Αρμοστείας, που δημοσιεύτηκε και στην ιστοσελίδα της, περιγράφεται η κατάσταση στους χώρους διαμονής προσφύγων στις νησιωτικές περιοχές και γίνεται έκκληση στους αρμόδιους φορείς να επιταχύνουν τις προετοιμασίες ενόψει του χειμώνα (βλ. https://www.unhcr.gr/nea/artikel/4a76b11e8b1ebfa14c535d6ccb00143b/unhcr-calls-for-accelerated-winter-p.html). Οι πρόσφυγες που βρίσκονται στα νησιά της Λέσβου και της Σάμου αγγίζουν περίπου τους 7.000 και η δυνατότητα ανθρώπινης στέγασης και διαμονής αφορά λιγότερους από τους μισούς!
 
Τα νησιά ασφυκτιούν. Και η αιτία του «κακού» βρίσκεται στο λεγόμενο μέτρο του γεωγραφικού περιορισμού, που αφορά όσους φτάνουν στα νησιά μετά τις 20 Μάρτη του 2016. Ο σκοπός αυτού του μέτρου είναι κάτι παραπάνω από ξεκάθαρος, αν το σκεφτεί κανείς συνδυαστικά με τη συμφωνία μετεγκατάστασης προσφύγων, που ξεκίνησε να υλοποιείται παράλληλα. Η λογική ήταν να δέχεται η Ευρώπη ελεγχόμενα πολύ λίγους πρόσφυγες και οι υπόλοιποι να παραμένουν όσο είναι δυνατόν στην Ελλάδα και να μην καταφέρνουν να διαφύγουν παράνομα.
 
Η λύση, συνεπώς, είναι μία: άμεση άρση του άθλιου και παράνομου περιοριστικού μέτρου που λέγεται γεωγραφικός περιορισμός. Αθλιο διότι εγκλωβίζει ανθρώπους παρά τη θέλησή τους σ’ έναν χώρο εντελώς ακατάλληλο να τους φιλοξενήσει και με μηδενικές παροχές, πετάγοντάς τους στην κυριολεξία σε παραπήγματα και σκηνές camping, και παράνομο διότι το κυρίαρχο δικαίωμα στην ελεύθερη μετακίνηση καταπατάται και αναιρείται ολοκληρωτικά. Και μάλιστα επ’ αόριστον.
 
Μα γιατί, θα μπορούσε να ρωτήσει εύλογα κάποιος; Αφού οι άνθρωποι αυτοί έχουν υποβάλει αιτήματα ασύλου στη χώρα. Γιατί να μη μετακινούνται ελεύθερα; Εντολές άνωθεν, θα απαντούσε ένας ειλικρινής κυβερνητικός εκπρόσωπος! Κοινώς: προτεραιότητα για την υποτελή και δουλοπρεπή κυβέρνηση είναι η υπόκλιση στα συμφέροντα των ιμπεριαλιστικών ευρωπαϊκών δυνάμεων. Βάζει σε προτεραιότητα την επιθυμία τους να μην «πατήσει» πρόσφυγας το πόδι του στις επικράτειές τους. Ετσι, όλα «τρενάρονται». Οι συνεντεύξεις, οι παραδόσεις δελτίων, οι οικογενειακές επανενώσεις. Η άλλη πλευρά είναι η επαναφορά των συνοριακών ελέγχων στις πτήσεις που φτάνουν σε γερμανικά αεροδρόμια από την Ελλάδα. Υπήρξε «πολύ εντατική ανταλλαγή με τις ελληνικές Αρχές», δήλωσε η εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εσωτερικών. «Εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης δεν υπήρξε μέχρι στιγμής κανενός είδους διαμαρτυρία για το ζήτημα αυτό», δήλωσε το γερμανικό ΥΠΕΞ.
 
Είναι προφανής, λοιπόν, ο λόγος για τον οποίο χιλιάδες πρόσφυγες στοιβάζονται σε τρισάθλιες συνθήκες, μέσα στη λάσπη και το κρύο, στα ελληνικά νησιά. Αυτή είναι η φυλακή τους. Το κρύο και η λασπουριά της Ειδομένης προκαλούσε σύγκρυο στην «ευαίσθητη» Ευρώπη. Για τους πρόσφυγες όμως περιέκλειε και την ελπίδα της διάβασης των συνόρων. Το κρύο και η λασπουριά των νησιών δεν προκαλεί κανένα ρίγος στην «ευαίσθητη» Ευρώπη, ενώ για τους πρόσφυγες είναι μια μεσαιωνική φυλακή (και για κάποιους μοντέρνους πειρατές η ευκαιρία για μπίζνες, με πανάκριβη διακίνηση από τα ελληνικά νησιά στην ενδοχώρα). Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές (βράδυ Τετάρτης) σε Λέσβο και Σάμο η ατμόσφαιρα μυρίζει ξανά μπαρούτι. Τα επεισόδια στη Μόρια είναι σχεδόν καθημερινά και στις αρχές της εβδομάδας το ίδιο το παράρτημα της Υπηρεσίας Ασύλου στη Λέσβο έγινε ο σάκος του μποξ για τους πρόσφυγες που έχουν φτάσει σε απελπιστική κατάσταση, ενώ στη Σάμο εξακολουθούν να είναι κατά πολύ υπεράριθμοι και αναγκάζονται να διαμένουν σε σκηνές εκτός του χώρου φιλοξενίας, μέσα στο δάσος!